Ντοκουμέντα από το μοιραίο υπόγειο του εργοστασίου Βιολάντα, όπου σημειώθηκε η φονική έκρηξη, φέρνει στο φως της δημοσιότητας το ieidiseis.
Όπως φαίνεται στις σχετικές φωτογραφίες, η έκρηξη «έκοψε» το εργοστάσιο στα δύο, με το υπόγειο να ενοποιείται με το ισόγειο, όπου εργάζονταν οι πέντε αδικοχαμένες γυναίκες που έφυγαν με τραγικό από τη ζωή .
Πρόκειται για εικόνες βομβαρδισμένου τοπίου από την πτέρυγα 2 του εργοστασίου. Όπως αποκαλύφθηκε από τις μαρτυρικές καταθέσεις που συνέλεξε η Πυροσβεστική, παρότι το αδήλωτο υπόγειο χαρακτηριζόταν από την επιχείρηση ως «μη λειτουργικό», εν τέλει αποκαλύφθηκε ότι όχι μόνο ήταν λειτουργικό αλλά είχε και ηλεκτροδότηση.
Πολιτικός μηχανικός που συνεργαζόταν στενά με τον ιδιοκτήτη του εργοστασίου φέρεται να κατέθεσε ότι όταν ρώτησε για το υπόγειο και εάν χρήζει πολεοδομικής τακτοποίησης, η απάντηση που πήρε ήταν ότι δεν είχε καμία λειτουργική αξία και ότι θα έμενε κλειστό. Ωστόσο, υπάρχουν μαρτυρίες που συνέλεξε η Πυροσβεστική που δείχνουν ότι ο χώρος στην πραγματικότητα χρησιμοποιούνταν (από περιορισμένο αριθμό ατόμων) και γι’ αυτό και υπήρχε δίκτυο ηλεκτροδότησης για τη λειτουργία πιεστικού μηχανήματος νερού.
Το υπόγειο δεν εμφανιζόταν πουθενά στη μελέτη πυρασφάλειας που είχε κατατεθεί στην Πυροσβεστική. Σύμφωνα με πληροφορίες του iEidiseis, σε κατάθεσή του στην Πυροσβεστική μηχανολόγος-μηχανικός, που έκανε αυτοψία στον τόπο της τραγωδίας και στο σημείο της διαρροής υγραερίου, εξηγεί πως το μοιραίο υπόγειο «ποτίστηκε» με προπάνιο:
«Διαπιστώθηκε έντονη και παρατεταμένη διαρροή προπανίου προερχόμενο από τις δεξαμενές προς τους καυστήρες των φούρνων που βρίσκονται στο χώρο παραγωγής. Ο ανιχνευτής χειρός έδειξε μεγάλη συγκέντρωση προπανίου σε βάθος 60 εκατοστών μέσα στο έδαφος. Από τη μακροχρόνια διαρροή από τον υπόγειο χαλύβδινο σωλήνα και βρίσκοντας σαθρό έδαφος εκτονώνονταν στο χώρο του υπογείου και ως βαρύτερο του αέρα παρέμεινε στο κάτω μέρος του υπόγειου χώρου με αποτέλεσμα όταν έφτασε στο σημείο εκρηξιμότητας και με τη συμβολή πιθανότατα κάποιου σπινθήρα από ηλεκτροκινητήρα προκλήθηκε η έκρηξη με πολύ δυνατό ωστικό κύμα».
Η αποκάλυψη των καταθέσεων
Ο υπεύθυνος νυχτερινής βάρδιας σημείωσε στην Πυροσβεστική ότι του είχε αναφερθεί μία με δύο φορές ότι υπήρχε μυρωδιά στο μπάνιο και στη λάντζα, χώροι που βρίσκονταν κοντά στο ζυμωτήριο:
«Συγκεκριμένα μου είχε αναφερθεί χωρίς να θυμάμαι τον αριθμό των ατόμων που μου το είχαν αναφέρει και ποιοι ήταν ότι αντιλαμβάνονταν μια περίεργη μυρωδιά χωρίς να μπορούν να την προσδιορίσουν. Σπάνια καμιά φορά στη λάντζα είχα αντιληφθεί και εγώ αυτή τη μυρωδιά. Το ανέφερα στα στελέχη της επιχείρησης. Τη συγκεκριμένη μυρωδιά την αντιλαμβανόμουνα εγώ παροδικά για διάστημα ενός μήνα. Μετά τις αναφορές που έκανα μου έλεγαν ότι δεν ήταν κάτι το ανησυχητικό και οφειλόταν στο γεγονός της πλήρωσης καυσίμου στις δεξαμενές και μερικές φορές ότι έφταιγε το πλυντήριο που βρισκόταν στο χώρο της λάντζας».
«Είχα ρωτήσει τον ιδιοκτήτη για το υπόγειο»
Ο πολιτικός μηχανικός που είχε ασχοληθεί κατά καιρούς με την έκδοση οικοδομικών αδειών σημειώνει ότι είχε ρωτήσει για το υπόγειο και του είχε αναφερθεί ότι δεν είχε λειτουργική αξία:
«Το κτίριο κατασκευάστηκε το 2007. Γνώριζα ότι υπήρχε κάποιος υπόγειος χώρος στον οποίο δεν είχα πρόσβαση και δεν ήξερα τις διαστάσεις. Ρώτησα αν χρειάζεται να τακτοποιηθεί πολεοδομικά και μου ανέφεραν ότι είναι χώρος που έμεινε αμπάζωτος κατά την κατασκευή του εργοστασίου και ο οποίος χώρος δεν είχε καμία λειτουργική αξία οπότε θα έμενε κλειστός. Την ερώτηση την είχα κάνει στον ιδιοκτήτη του εργοστασίου. Για το κατά πόσο υπήρχε στο υπόγειο κάποια ηλεκτρολογική εγκατάσταση, ρώτησα για αυτό διευθυντικό στέλεχος και μου αναφέρθηκε ότι δεν υπήρχε καν ηλεκτρολογική εγκατάσταση στο συγκεκριμένο χώρο».
Προϊστάμενος παραγωγής στο εργοστάσιο Βιολάντα
Ο προϊστάμενος της παραγωγής του εργοστασίου σημειώνει ότι στο υπόγειο υπήρχε μηχάνημα πιεστικού τύπου που ήταν συνδεδεμένο στο ρεύμα και ότι του είχαν αναφέρει για δυσάρεστη οσμή:
«Ναι υπήρξε περίπτωση που εργαζόμενος μου ανέφερε οσμή δυσάρεστη τύπου ψαρίλας η οποία παραπέμπει σε ανάπτυξη θερμοκρασίας μοτέρ ή μειωτήρα το οποίο όντως του επιβεβαίωσα την οσμή που μου περιέγραψε και αμέσως αποκαταστήσαμε τη βλάβη. Δεν μου είχε αναφερθεί ποτέ από εργαζόμενο οσμή προπανίου-υγραερίου Εγώ κινούμαι σε όλα τα κτίρια και εάν είχα αντιληφθεί παρουσία υγραερίου-προπανίου θα είχα ενημερώσει τους τεχνικούς.
Το υπόγειο μπορεί να περιείχε άχρηστα υλικά συσκευασίας, κάποια περισσευούμενη κοιλοδοκός, λαμαρίνες, επιτοίχια μεταλλικά πλαίσια, δεν ήταν προσβάσιμη η αποθήκη σε όλους. Υπήρχε και ένα μηχάνημα τύπου πιεστικού με φίλτρα που καθάριζε το νερό και έδινε με πίεση το νερό σε όλες τις εγκαταστάσεις. Ήταν συνδεδεμένο στο ρεύμα και οι αρμόδιοι για το χειρισμό του ήταν ο υδραυλικός και υποθέτω ότι εκεί θα πήγαινε μόνο ο υδραυλικός».
Ο εφιάλτης
Εργαζόμενη που ήταν παρών την ώρα της έκρηξης περιέγραψε τις εφιαλτικές στιγμές που έζησε αλλά και το γεγονός ότι κατά τη βάρδιά της τον τελευταίο μήνα υπήρχε οσμή που έμοιαζε με αέριο:
«Μόλις είχαμε τελειώσει τα διαλείμματα ολονών πιάσαμε τα πόστα μας. Μετά από λίγο άκουσα έναν πολύ δυνατό κρότο, έπεσε το ρεύμα, έσβησαν τα πάντα και άρχισαν να πετάγονται πάνελ από παντού. Έπεσα κάτω μάλλον από το ωστικό κύμα και αντιλήφθηκα να υπάρχουν γύρω μου διάφορα αντικείμενα. Στο σημείο ήμασταν τρεις γυναίκες. Εγώ, η Χρύσα και η Ελένη . Η Ελένη με φώναζε αρχικά αν ακούω και στη συνέχεια αν είμαι καλά. Μετά ήρθε προς τος μέρος μου μπουσουλώντας και μαζί με την ίδια και με τη Χρύσα κατευθυνθήκαμε προς την κεντρική έξοδο. Περίπου 4-5 φορές τον τελευταίο μήνα στη βραδινή βάρδιά μου μύριζα έντονη οσμή, διαφορετική από την προηγούμενη αλλά και πάλι μου έμοιαζε με αέριο στη λάντζα και στην τουαλέτα αλλά δεν το ανέφερα σε κάποιον, επειδή όμως ήταν πολύ έντονο πιστεύω το αντιλήφθηκαν όλοι».
Οι παλιότερες φωτιές μικρής έκτασης
Άλλος υπάλληλος του εργοστασίου περιέγραψε δύο παλαιότερες φωτιές στο εργοστάσιο που δεν πήραν έκταση:
«Ναι έχει ξανά προκληθεί στο ίδιο κτίριο και ήμουν παρών στην πρωινή βάρδια αλλά ήταν μικρής έκτασης και την είχε σβήσει ο υπεύθυνος πρωινής βάρδιας, χωρίς να έρθει η πυροσβεστική. Από ότι είχα ακούσει κάποια λαμαρίνα κόλλησε με αποτέλεσμα να συσσωρευτούν μπισκότα και να προκληθεί μικρής έκτασης φωτιά που έσβησε με πυροσβεστήρα. Επίσης είχε γίνει και μία άλλη φωτιά στο απέναντι κτίριο και είχε έρθει και η πυροσβεστική αλλά την είχαμε σβήσει εμείς πριν την άφιξη της Πυροσβεστικής».
