Στις 18 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια πρόταση που μπορεί να μεταβάλει ριζικά το βιομηχανικό τοπίο της Ευρώπης. Η πρωτοβουλία αυτή, που έχει περάσει σχεδόν απαρατήρητη, περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός προαιρετικού ευρωπαϊκού εταιρικού πλαισίου, γνωστού ως «EU Inc», το οποίο θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λειτουργούν εντός των κρατών-μελών με ένα ενιαίο σύνολο κανόνων.
Δημιουργία Επιχειρήσεων με Ευκολία
Η πρόταση φαίνεται αρχικά ελκυστική: υπόσχεται τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εταιρείας σε μόλις 48 ώρες, με κόστος κάτω από 100 ευρώ και πλήρως ψηφιακή διαδικασία. Αυτό θα μπορούσε να φανεί ως μια θετική εξέλιξη για τις start-ups, προσφέροντας μια ώθηση στην καινοτομία και βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα εντός της Ευρώπης. Ωστόσο, τα ευρωπαϊκά συνδικάτα εκφράζουν ανησυχίες, επισημαίνοντας ότι η πραγματική πρόκληση δεν είναι η διαδικασία εγγραφής, αλλά η επιβίωση των επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της κρίσιμης φάσης της ανάπτυξης.
Η «Κοιλάδα του Θανάτου»
Ο όρος «κοιλάδα του θανάτου» αναφέρεται στην κρίσιμη φάση κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές start-ups αποτυγχάνουν, κυρίως σε τομείς που απαιτούν μεγάλες επενδύσεις, όπως η παραγωγή μπαταριών και οι καθαρές τεχνολογίες. Αυτό που χρειάζονται οι επιχειρήσεις αυτές είναι:
- Πρόσβαση σε χρηματοδότηση που στοχεύει στη στήριξή τους
- Επενδύσεις σε υποδομές
- Εργαλεία για την εξασφάλιση ρευστότητας
- Πρόσβαση σε εξειδικευμένο προσωπικό
Δυστυχώς, η EU Inc δεν προσφέρει λύσεις στα πραγματικά αυτά προβλήματα.
Κίνδυνοι για τα Εργασιακά Δικαιώματα
Πίσω από την ιδέα της απλοποίησης κρύβονται σοβαροί κίνδυνοι για τα εργασιακά δικαιώματα και τον υγιή ανταγωνισμό. Ο κυριότερος κίνδυνος είναι η δυνατότητα «regime shopping», όπου οι εταιρείες θα μπορούν να επιλέγουν τη χώρα εγγραφής τους, χωρίς εναρμόνιση της εργατικής νομοθεσίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό ντάμπινγκ και υπονόμευση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Καταστρατήγηση των Εργασιακών Δικαιωμάτων
Οι προθέσεις ορισμένων εργοδοτών, όπως η ιταλική Confindustria, δείχνουν ότι η EU Inc μπορεί να ελαχιστοποιήσει την εξάρτηση από την εθνική νομοθεσία, μετατρέποντας την πρόταση σε εργαλείο ανταγωνισμού μεταξύ νομικών συστημάτων, θέτοντας σε κίνδυνο τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Εταιρείες-Σφραγίδες και Κενά Επιβολής του Νόμου
Ένας επιπλέον κίνδυνος είναι η δημιουργία εταιρειών-σφραγίδων, οι οποίες θα μπορούν να υπάρχουν μόνο στα χαρτιά. Με ελάχιστους ελέγχους και ψηφιακή εγγραφή, οι εταιρείες αυτές θα λειτουργούν σε άλλες χώρες, διευκολύνοντας τις παρανομίες και τις επιθέσεις στα δικαιώματα των εργαζομένων.
Κίνδυνοι Ξεπλύματος Χρήματος
Η ταχύτητα δημιουργίας εταιρειών με χαμηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις μπορεί να ενθαρρύνει φαινόμενα όπως το ξέπλυμα χρημάτων και τη φοροδιαφυγή. Επιπλέον, το σύστημα αυτό επιτρέπει την ταχεία εκκαθάριση εταιρειών, αφήνοντας τους εργαζόμενους απροστάτευτους.
Δεσμευτικές Εγγυήσεις και Πολυεθνικές
Αξιοσημείωτο είναι ότι η πρόταση δεν περιλαμβάνει δεσμευτικές εγγυήσεις για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και τα συνδικαλιστικά δικαιώματα κινδυνεύουν να συνδεθούν με τη χώρα εγγραφής, επιτρέποντας στις πολυεθνικές να παρακάμψουν τις εθνικές προστασίες.
Ανάγκη για Στρατηγική Βιομηχανικής Πολιτικής
Εάν η Ευρώπη επιθυμεί να ενισχύσει τη βιομηχανική της βάση, πρέπει να εστιάσει σε βιώσιμες επενδύσεις και πολιτικές που συνδέουν τη κρατική στήριξη με κοινωνικές ρήτρες. Μόνο έτσι μπορεί να διατηρήσει το κοινωνικό της μοντέλο και να αποφύγει την υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων.
