Το κυβερνητικό σχέδιο για τον παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναλύει το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα (ΙΝΑΤ), προειδοποιώντας για την απόσταση που υπάρχει μεταξύ των ενθαρρυντικών αριθμών και της πραγματικής κατάστασης της οικονομίας. Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις της κυβέρνησης, οι ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μέτρων παραμένουν έντονες.
Αμφισβήτηση των κυβερνητικών αριθμών
Η κυβέρνηση προβάλει ένα «success story» με αξιοσημείωτους δείκτες εισροών και απορρόφησης, αλλά το ΙΝΑΤ ανησυχεί ότι οι αριθμοί διαβάζονται με τρόπο που παραπλανεί. Σημαντικές ενστάσεις προκύπτουν από το γεγονός ότι οι εξαγωγές και οι επενδύσεις δεν απεικονίζουν την πραγματική κατάσταση της παραγωγικής δομής στη χώρα.
«Η μεγάλη χρηματοδότηση και ο παραγωγικός μετασχηματισμός που δεν έγινε»
Επενδύσεις και παραγωγικότητα
Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά, αλλά η χώρα εξακολουθεί να υπολείπεται της ευρωζώνης. Οι δείκτες δείχνουν ότι η άνοδος του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου είναι παραπλανητική, καθώς μεγάλο μέρος της αφορά κατοικίες και εξοπλιστικές δαπάνες που δεν ενισχύουν την παραγωγή.
- Αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου από 20,3 δισ. ευρώ το 2019 σε 41,9 δισ. ευρώ το 2025.
- Η Ελλάδα παραμένει προτελευταία στην ΕΕ σε επενδύσεις.
- Περίπου 50% της αύξησης συνδέεται με κατοικίες και εξοπλιστικές δαπάνες.
Ξένες επενδύσεις και πραγματική κατάσταση
Οι ξένες άμεσες επενδύσεις δείχνουν επίσης αύξηση, αλλά αυτό οφείλεται κυρίως σε εταιρικές αναδιαρθρώσεις που δεν προσθέτουν παραγωγική ικανότητα στην ελληνική οικονομία. Η αύξηση της παραγωγικότητας, που επίσης προβάλλεται ως επιτυχία, πρέπει να εξεταστεί με προσοχή, καθώς η βάση ήταν η χρονιά της πανδημίας, γεγονός που ενισχύει τους δείκτες χωρίς να δείχνει πραγματική ανάπτυξη.
Η παραγωγική βάση και οι πολιτικές αναδιανομής
Για την ελληνική Αριστερά, ο παραγωγικός μετασχηματισμός είναι θεμελιώδους σημασίας για τη βιωσιμότητα των αναδιανεμητικών πολιτικών. Το ΙΝΑΤ επισημαίνει ότι η χαμηλή παραγωγικότητα δεν οφείλεται μόνο στη μειωμένη εργασία, αλλά και σε δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.
- Ο πραγματικός μέσος μισθός είναι 22% χαμηλότερος από το 2009.
- Το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ περιορίστηκε στο 35,6%.
- Κίνδυνος φτώχειας φτάνει το 27,5% των νοικοκυριών.
Ο αντίκτυπος του Ταμείου Ανάκαμψης
Η διάρκεια του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να έχει επιπτώσεις στη μακροχρόνια ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει επιβράδυνση, και το κρίσιμο ερώτημα είναι τι μένει όταν η χρηματοδότηση ολοκληρωθεί.
Συμπεράσματα από το ΙΝΑΤ
Η ανάλυση του ΙΝΑΤ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη παραγωγικού μετασχηματισμού είναι προϊόν πολιτικών επιλογών και στρατηγικών που δεν στοχεύουν σε ουσιαστική αλλαγή. Η κυβέρνηση έχει αποτύχει να διαμορφώσει τους όρους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική οικονομία.
