Η Anne Marie Mushimiyimana, μητέρα τριών παιδιών στην περιφέρεια Ngororero της Ρουάντα, απέκτησε τέσσερις ωοτόκες κότες μέσω του προγράμματος SAIP II και σήμερα έχει επτά, με παραγωγή περίπου 12 αυγών την εβδομάδα. Για την οικογένειά της, τα αυγά δεν είναι πλέον μια τροφή που πρέπει να αγοράζεται περιστασιακά, αλλά μια σταθερότερη πηγή διατροφής και μικρού εισοδήματος.
Μέρος της παραγωγής καταναλώνεται στο σπίτι και το υπόλοιπο πωλείται, ώστε να καλύπτονται ανάγκες ή να αγοράζονται επιπλέον κότες. Η ίδια έχει αναφέρει ότι ένα από τα παιδιά της αντιμετώπιζε υποσιτισμό και δυσκολία στην αύξηση βάρους και πως η κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται όταν η οικογένεια απέκτησε συχνότερη πρόσβαση σε αυγά.
Η προσωπική αυτή εμπειρία δεν αποδεικνύει ότι τα αυγά αποτελούν από μόνα τους λύση για τον υποσιτισμό. Δείχνει όμως τη διαφορά που μπορεί να κάνει για ένα νοικοκυριό η δυνατότητα να παράγει στο σπίτι μια θρεπτική τροφή ζωικής προέλευσης.
Κότες, λαχανόκηποι και εκπαίδευση για καλύτερη διατροφή
Το Second Sustainable Agricultural Intensification and Food Security Project, γνωστό ως SAIP II, εφαρμόζεται στο Ngororero από το Rwanda Agriculture and Animal Resources Development Board. Τα επιλεγμένα νοικοκυριά λαμβάνουν τέσσερις κότες περίπου τριών μηνών, αρχική τροφή, εξοπλισμό και χώρο για τη στέγασή τους.
Η δράση απευθύνεται ιδιαίτερα σε οικογένειες όπου υπάρχουν έγκυες γυναίκες, θηλάζουσες μητέρες ή παιδιά κάτω των πέντε ετών. Μαζί με τα πουλερικά παρέχεται εκπαίδευση για τη φροντίδα τους και για τη διατροφή του νοικοκυριού, με στόχο όχι μόνο την αύξηση της παραγωγής τροφίμων αλλά και τη μεγαλύτερη ποικιλία στα γεύματα.
Τον Αύγουστο του 2026, στο Ngororero είχαν διανεμηθεί 11.700 ωοτόκες κότες σε 2.925 νοικοκυριά, στους τομείς Sovu, Kavumu, Kageyo και Ndaro. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη υλικά για καλλιέργεια μανιταριών, μοσχεύματα πορτοκαλόσαρκης γλυκοπατάτας με β-καροτένιο, πρότυπους λαχανόκηπους σε κέντρα προσχολικής ανάπτυξης και ομάδες μαγειρικής επίδειξης για γονείς.
Μείωση του stunting, αλλά η πρόκληση παραμένει
Η περιφέρεια Ngororero έχει καταγράψει σημαντική μείωση του stunting, δηλαδή της χαμηλής ανάπτυξης ύψους σε σχέση με την ηλικία, η οποία συνδέεται με χρόνια ή επαναλαμβανόμενη υποθρεψία. Το ποσοστό στα παιδιά κάτω των πέντε ετών μειώθηκε από 50,5% στην έρευνα του 2019-20 σε 35,8% το 2025.
Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε πτώση 14,7 ποσοστιαίων μονάδων. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποδοθεί συνολικά στο SAIP II, καθώς το πρόγραμμα ξεκίνησε στην περιοχή το 2024, ενώ η σύγκριση καλύπτει περίπου πέντε χρόνια.
Το ποσοστό του Ngororero παραμένει υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο της Ρουάντα, όπου το stunting μειώθηκε από 33% το 2019-20 σε 27% το 2025. Παράλληλα με το SAIP II, στην περιοχή υλοποιείται ξεχωριστή πρωτοβουλία των FAO, UNICEF, WFP και WHO, με υποστήριξη της Ελβετικής Υπηρεσίας Ανάπτυξης και Συνεργασίας, που συνδυάζει λαχανόκηπους, μικρά ζώα, παρακολούθηση της ανάπτυξης των παιδιών, διατροφική συμβουλευτική και εκπαίδευση για την υγιεινή.
Η εμπειρία της Mushimiyimana αναδεικνύει αυτή τη σύνδεση στην καθημερινή ζωή: τα αυγά μπορούν να ενισχύσουν τη διατροφή ενός παιδιού και η πώλησή τους να δώσει στην οικογένεια περισσότερες επιλογές. Η διαρκής βελτίωση, όμως, εξαρτάται από τη σταθερή πρόσβαση σε ποικίλα τρόφιμα, την υγεία, τη γνώση των γονέων και την οικονομική ασφάλεια του νοικοκυριού.
