Γλυπτά του Παρθενώνα: Νέα συζήτηση για την πολιτιστική διπλωματία και τον δανεισμό
Νέα δεδομένα στη συζήτηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα δημιουργεί η τοποθέτηση του βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, ο οποίος, ενώ επανέλαβε ότι το ζήτημα αφορά το Βρετανικό Μουσείο, δήλωσε πως στηρίζει θερμά την αξιοποίηση της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Η αναφορά θεωρείται από ελληνικής πλευράς ως έμμεση αναγνώριση ότι η υπόθεση μπορεί να απαιτεί διακυβερνητική εμπλοκή.
Ο Μπέρναμ είχε ταχθεί στο παρελθόν υπέρ της μόνιμης επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, ενώ πριν αναλάβει την πρωθυπουργία είχε καλέσει τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου να προχωρήσει στην επιστροφή τους. Ως πρωθυπουργός, ωστόσο, περιορίστηκε να επισημάνει τη θεσμική θέση ότι η διαχείριση του θέματος ανήκει στο μουσείο, το οποίο λειτουργεί υπό τους περιορισμούς της βρετανικής νομοθεσίας.
Ελληνική διπλωματική πηγή εκτίμησε ότι η αναφορά στην πολιτιστική διπλωματία αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ενεργότερου ρόλου της βρετανικής κυβέρνησης. Η ίδια πηγή σημείωσε πως απομένει να φανεί αν θα υπάρξει συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ποια μορφή θα λάβει και αν θα οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Εκπρόσωποι οργανώσεων που υποστηρίζουν την επανένωση των Γλυπτών κινήθηκαν στην ίδια κατεύθυνση, χαρακτηρίζοντας θετικό το γεγονός ότι δεν αποκλείστηκε η κυβερνητική διαμεσολάβηση.
Η Ταπισερί της Μπαγέ και η ελληνική θέση
Στο μεταξύ, ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νίκολας Κάλιναν υποστήριξε ότι ο προσωρινός δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγέ στο Λονδίνο μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα διεθνούς συνεργασίας και να ανοίξει τον δρόμο για αντίστοιχο δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Η ταπισερί, ηλικίας σχεδόν 1.000 ετών, πρόκειται να εκτεθεί στο Λονδίνο για δέκα μήνες.
Η πρόταση απορρίφθηκε από εκπροσώπους του ελληνικού και του διεθνούς κινήματος για την επιστροφή των Γλυπτών. Όπως επισημάνθηκε, στην περίπτωση της Ταπισερί της Μπαγέ υπάρχει συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών τόσο για τον δανεισμό όσο και για την ιδιοκτησία του αντικειμένου. Αντίθετα, στο ζήτημα των Γλυπτών παραμένει ανοιχτή η διαφωνία μεταξύ Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Η πρόεδρος του Διεθνούς Συνδέσμου για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, Κρις Τίτγκατ, υποστήριξε ότι οι δύο υποθέσεις δεν είναι συγκρίσιμες και κατηγόρησε το Βρετανικό Μουσείο ότι επιμένει σε ένα μοντέλο λειτουργίας που αντιμετωπίζει τα μουσειακά αντικείμενα ως δανειζόμενα έργα. Ο ελληνιστής Πολ Κάρτλετζ δήλωσε από την πλευρά του ότι ένας αντίστοιχος δανεισμός θα ανέβαλλε την οριστική λύση, καθώς η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει την ιδιοκτησία του μουσείου επί των Γλυπτών.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι δεν θα γίνει αποδεκτός δανεισμός των Γλυπτών. Ως πιθανή εναλλακτική έχει αναφερθεί η λύση της «κατάθεσης», η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει την επιστροφή τους χωρίς η Ελλάδα να αναγνωρίσει το Βρετανικό Μουσείο ως ιδιοκτήτη. Παράλληλα, δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Parthenon Project κατέγραψε ότι το 61% των Βρετανών τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων.
