Έκρηξη και κατάρρευση κτιρίου στην Πλάκα: Τα πιθανά αίτια και ο ρόλος της παλαιότητας
Έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά την ισχυρή έκρηξη και την κατάρρευση κτιρίου στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα. Ο καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας Δημήτρης Καρύδης ανέφερε ότι η εικόνα των ζημιών παραπέμπει ως πιθανότερο σενάριο σε έκρηξη που σημειώθηκε στον δεύτερο όροφο, χωρίς ωστόσο να έχει确定ιστεί η αιτία, καθώς η διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Οι ενδείξεις από το ωστικό κύμα και το ενδεχόμενο διαρροής
Σύμφωνα με την εκτίμηση του καθηγητή, οι ζημιές στο γειτονικό κτίριο μπορούν να δώσουν στοιχεία για το σημείο από όπου ξεκίνησε το ωστικό κύμα. Ενώ το κτίριο που κατέρρευσε υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή, στο διπλανό κτίσμα οι σοβαρότερες φθορές φαίνεται να εντοπίζονται στο ύψος συγκεκριμένου ορόφου. Το στοιχείο αυτό οδήγησε τον κ. Καρύδη στην εκτίμηση ότι η έκρηξη ενδέχεται να έγινε στον δεύτερο όροφο.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι παρόμοια περιστατικά είναι συχνότερα όταν εμπλέκονται υγραέριο ή φιάλες υγραερίου. Εφόσον αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο, ένα από τα πιθανά σενάρια είναι η συγκέντρωση μεγάλης ποσότητας φυσικού αερίου σε κλειστό χώρο.
Το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και συνήθως διαφεύγει προς τα πάνω και προς τα έξω. Για να εγκλωβιστεί, θα πρέπει να υπήρχαν, κατά την εκτίμησή του, κλειστά παράθυρα. Η διαρροή ενδέχεται να είχε ξεκινήσει αρκετές ώρες πριν από την έκρηξη και να συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ως ενδεικτικό σενάριο αναφέρθηκε το ενδεχόμενο να είχε σβήσει φλόγα σε εστία, ενώ η παροχή αερίου συνεχιζόταν, και στη συνέχεια ένας σπινθήρας από συσκευή ή εστία να προκάλεσε την ανάφλεξη.
Ο κ. Καρύδης υπογράμμισε ότι πρόκειται για υπόθεση και όχι για διαπιστωμένο αίτιο. Παράλληλα, ανέφερε ότι τα συστήματα ασφαλείας είναι σχεδιασμένα να διακόπτουν αυτόματα την παροχή όταν η ροή ξεπερνά συγκεκριμένο όριο, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διαρροής που δεν ενεργοποίησε τους μηχανισμούς αυτούς. Ως πρόσθετο μέτρο προστασίας ανέφερε την εγκατάσταση ανιχνευτών διαρροής φυσικού αερίου στις κατοικίες.
Η κατάσταση των παλαιών κατασκευών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δομή του κτιρίου. Σε αντίθεση με έναν σύγχρονο φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα, η συγκεκριμένη παλαιότερη κατασκευή διέθετε συνδυασμό μεταλλικών δοκών και ξύλινων στοιχείων, κάτι που ενδέχεται να συνέβαλε στην κατάρρευση των ορόφων.
Ο καθηγητής επισήμανε ότι η εξωτερική ανακαίνιση παλαιών κτιρίων δεν αρκεί, εάν δεν εξετάζεται παράλληλα η κατάσταση του φέροντος οργανισμού. Αλλαγές στο εσωτερικό, όπως η αφαίρεση διαχωριστικών τοίχων για τη δημιουργία περισσότερων κατοικιών ή καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, μπορεί να επηρεάσουν τη συμπεριφορά παλαιών κατασκευών, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι τοιχοποιίες συμμετέχουν στη συνολική τους αντοχή.
Όπως ανέφερε, ένα παλιό κτίριο μπορεί να παραμένει ασφαλές εφόσον έχει συντηρηθεί σωστά και δεν έχουν γίνει αυθαίρετες ή προβληματικές επεμβάσεις. Αντίθετα, η κακή συντήρηση, η διάβρωση του οπλισμού, οι παλιές σεισμικές βλάβες που δεν αποκαταστάθηκαν και οι μεταβολές στη δομή μπορούν να αυξήσουν την ευπάθειά του απέναντι σε εκρήξεις, πυρκαγιές και σεισμούς.
