Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) κέρδισε το Art Museum Award 2026 της European Museum Academy. Η απονομή πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου στο Αλικάντε της Ισπανίας, στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης της Ακαδημίας. Η διάκριση αναγνωρίζει τη συνολική κατεύθυνση του μουσείου, με έμφαση στον κοινωνικό ρόλο της τέχνης, την καινοτομία και τη σταθερή σχέση με το κοινό.
Μια σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση
Το ΕΜΣΤ έφτασε στην τελική εξάδα ενός διαγωνισμού με ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο συμμετοχών. Συνυποψήφια ήταν το Rijksmuseum του Άμστερνταμ, το FENIX Museum of Migration του Ρότερνταμ, το Hastings Contemporary στη Βρετανία, το Museum Gugging στην Αυστρία και η National Gallery of Slovenia στη Λιουμπλιάνα.
Το συγκεκριμένο βραβείο δεν αξιολογεί μόνο το περιεχόμενο των συλλογών ή το μέγεθος των μουσείων. Η κριτική επιτροπή εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο κάθε ίδρυμα ανταποκρίνεται στον κοινωνικό του ρόλο, εφαρμόζει νέες ιδέες και δημιουργεί ουσιαστική επαφή με τους επισκέπτες.
Ο πρόεδρος της επιτροπής, Samuel Gallacher, έχει επισημάνει ότι ζητούμενο είναι να διακρίνονται μουσεία που δεν περιορίζονται σε μια εντυπωσιακή εικόνα, αλλά αποδεικνύουν αυθεντική και διαρκή συμμετοχή του κοινού. Με αυτό το κριτήριο, η βράβευση αφορά τόσο την εκθεσιακή δραστηριότητα του ΕΜΣΤ όσο και τη συνολική του παρουσία τα τελευταία χρόνια.
Τέχνη, κοινωνία και δημόσιος διάλογος
Από την 1η Ιουλίου 2021, όταν η Κατερίνα Γρέγου ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση, το μουσείο έχει διαμορφώσει ένα πρόγραμμα που συνδέει τη σύγχρονη τέχνη με κοινωνικά, πολιτικά και περιβαλλοντικά ζητήματα. Από το 2022, οι εκθέσεις του έχουν ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, με την οικολογική κρίση, τη δημοκρατία, τις κοινωνικές ανισότητες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την επίδραση της τεχνολογίας στις ανθρώπινες σχέσεις.
Παράλληλα, το ΕΜΣΤ έχει αναπτύξει εκπαιδευτικές δράσεις, δημόσιες συζητήσεις και συνεργασίες, επιδιώκοντας να φέρει τη σύγχρονη τέχνη κοντά σε διαφορετικές ομάδες κοινού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε ο θεματικός κύκλος «Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;», που παρουσιάστηκε σε τέσσερα μέρη από τον Δεκέμβριο του 2023 έως τον Ιανουάριο του 2025.
Ο κύκλος ήταν αφιερωμένος στο έργο γυναικών και καλλιτεχνών που αυτοπροσδιορίζονται ως θηλυκότητες. Οι εκθέσεις έθεσαν ζητήματα εκπροσώπησης στην ιστορία της τέχνης, ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βίας, περιβάλλοντος και κοινωνικής οργάνωσης.
Η τελετή στο Αλικάντε περιλάμβανε και δεύτερη ελληνική διάκριση. Η Αγγελική Γιαννακίδου, ιδρύτρια και πρόεδρος του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης, τιμήθηκε για τη μακρόχρονη προσφορά της στον χώρο των μουσείων και για τη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης.
Η βράβευση του ΕΜΣΤ ενισχύει την παρουσία των ελληνικών μουσείων στον ευρωπαϊκό χώρο και αναδεικνύει ένα μοντέλο μουσείου που συνδυάζει την τέχνη, την εκπαίδευση και τον δημόσιο διάλογο.
