Η ασυνήθιστη ατμοσφαιρική κυκλοφορία που επηρέασε την Ευρώπη και τη Μεσόγειο προκάλεσε πολυήμερη κακοκαιρία στην Κρήτη, με ιδιαίτερα μεγάλα ύψη βροχής σε αρκετές περιοχές του νησιού. Σύμφωνα με τον καθηγητή Κωνσταντίνο Λαγουβάρδο, διευθυντή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Ερευνών, η εξέλιξη συνδέεται με «μπλοκάρισμα» της συνήθους δυτικής ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και με επίμονη μεταφορά ψυχρών και υγρών αερίων μαζών προς την Ελλάδα.
Πώς διαμορφώθηκε η ασυνήθιστη κυκλοφορία
Στα τέλη Σεπτεμβρίου σημειώθηκε εκρηκτική κυκλογένεση στον Βόρειο Ατλαντικό, με ταχεία ενίσχυση ενός βαρομετρικού χαμηλού. Η εξέλιξη αυτή μετέφερε θερμότερο αέρα προς τη Σκανδιναβία και ενίσχυσε τις υψηλές πιέσεις στη βορειοανατολική Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, διαμορφώθηκε ένα επίμονο και έντονα κυματισμένο μοτίβο, το οποίο εμπόδισε την κανονική κίνηση των συστημάτων από τα δυτικά προς τα ανατολικά.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες για τα τέλη Σεπτεμβρίου και τις αρχές Οκτωβρίου, οι βροχοπτώσεις στην Ελλάδα επηρεάζουν συχνότερα τη δυτική χώρα. Αυτή τη φορά, όμως, ψυχρές αέριες μάζες κινήθηκαν από τη βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια και το Αιγαίο, μετατοπίζοντας τα φαινόμενα προς την ανατολική και νότια Ελλάδα.
Το αποκομμένο χαμηλό και τα ύψη βροχής
Καθοριστικό ρόλο είχε η διάρκεια της διαταραχής. Το σύστημα αποκόπηκε από το κύριο ρεύμα της ατμόσφαιρας και σχημάτισε αποκομμένο χαμηλό πάνω από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Έτσι παρέμεινε σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες. Παράλληλα, οι υψηλές πιέσεις βορειότερα διατήρησαν σημαντική διαφορά πίεσης και επίμονο βόρειο έως βορειοανατολικό ρεύμα πάνω από το Αιγαίο, τροφοδοτώντας την Κρήτη με υγρασία.
Οι μετρήσεις 70 μετεωρολογικών σταθμών της μονάδας ΜΕΤΕΟ κατέγραψαν, στο πενθήμερο από την Τετάρτη 30/09 έως την Κυριακή 04/10, ιδιαίτερα υψηλά συνολικά ποσά βροχής:
- Πάνω από 840 χιλιοστά στη Σαμαριά, στη θέση Ξυλόσκαλο.
- Πάνω από 640 χιλιοστά στα Ανώγεια Ρεθύμνου.
- 448 χιλιοστά στο Τζερμιάδο, στο οροπέδιο Λασιθίου.
Παρόμοιες διατάξεις είχαν συνδεθεί και με τις κακοκαιρίες «Χιόνη» και «Ωκεανίδα» τον Φεβρουάριο του 2019, όταν ο συνδυασμός υψηλών πιέσεων πάνω από την Ευρώπη, χαμηλών πιέσεων νότια της Κρήτης και επίμονης ροής υγρών αερίων μαζών προκάλεσε ακραίες βροχοπτώσεις στο νησί. Η καταγραφή των φαινομένων από πυκνό δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών θεωρείται κρίσιμη τόσο για την έγκαιρη ενημέρωση όσο και για την ακριβή αποτύπωση της κατανομής της βροχής.
