Στο επίκεντρο της επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα η ενέργεια, η άμυνα και η Ανατολική Μεσόγειος
Ιδιαίτερα θετικά αποτιμά η ελληνική διπλωματία την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, όπου συζητήθηκαν η στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ, η ενεργειακή συνεργασία, η αμυντική ενίσχυση και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα θεωρεί ότι οι επαφές επιβεβαίωσαν τη σύμπτωση συμφερόντων των δύο χωρών και τον ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας, ασφάλειας και ενεργειακής διαφοροποίησης για την Ευρώπη.
Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι επανειλημμένες αναφορές του κ. Ρούμπιο στην αναβαθμισμένη στρατηγική σχέση των δύο χωρών και στις δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσής της. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αμερικανική δέσμευση για τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των ενεργειακών έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε τουλάχιστον τρεις φορές στην απόλυτη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών για τα συγκεκριμένα projects.
Ενεργειακά έργα και έρευνες για το καλώδιο
Η ελληνική πλευρά συνδέει τις αναφορές αυτές με τον ευρύτερο ρόλο που αποδίδουν οι ΗΠΑ στην Ελλάδα ως κόμβο ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης των πηγών για την Ευρώπη.
Κατά τις συζητήσεις τέθηκε και το ενδεχόμενο αμερικανικής αντίδρασης σε περίπτωση προβλημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, όταν επαναληφθούν οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου. Η αμερικανική θέση, όπως μεταφέρθηκε από τη διπλωματική πλευρά, είναι ότι το ζήτημα δεν αποτελεί αντικείμενο δημόσιας συζήτησης.
Η Αθήνα διευκρινίζει ότι δεν έχει υπάρξει συζήτηση με την Τουρκία για τις λεπτομέρειες της επανέναρξης των ερευνών. Προηγείται η τυπική διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει:
- τη ναύλωση του πλοίου από την εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο,
- την υποβολή αιτήματος για την άδεια διεξαγωγής των ερευνών,
- την έκδοση NAVTEX μετά την έγκριση της άδειας.
Η ελληνική πλευρά δηλώνει έτοιμη να κινήσει τη διαδικασία μόλις κατατεθεί το σχετικό αίτημα από τη γαλλική εταιρεία που διαχειρίζεται το έργο.
Αμυντική συνεργασία, F-35 και Ορμούζ
Στην αμυντική συνεργασία περιλαμβάνεται συμφωνία ύψους 4 δισ. δολαρίων, ποσό που αφορά παλαιό και νέο ΕΜΠΑΕ σε ορίζοντα περίπου 20 ετών. Στα προγράμματα περιλαμβάνονται τα F-16 Viper και τα F-35, ο εξοπλισμός τους, καθώς και υποστήριξη σε άλλα εξοπλιστικά προγράμματα στα οποία συμμετέχει η Ελλάδα.
Σε ό,τι αφορά πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι δεν παρεμβαίνει και δεν επιδιώκει να επηρεάσει τη σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών με έναν πιθανό πελάτη τους. Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι η αμερικανική νομοθεσία συνδέει ρητά την παράδοση F-35 στην Τουρκία με την επίλυση του ζητήματος των S-400.
Για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε διεθνή δύναμη στην περιοχή του Ορμούζ, η ελληνική θέση είναι ότι αυτό θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο εφόσον υπάρξει βιώσιμη διεθνής διαδικασία και συναίνεση όλων των πλευρών. Το ενδιαφέρον της Αθήνας συνδέεται με το μέγεθος του ελληνικού εμπορικού στόλου και με την ανάγκη ομαλής λειτουργίας της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
