Νέα δεδομένα για τον έλεγχο των παλαιών οφειλών προς τη ΔΕΥΑΚ θέτει ο δικηγόρος Κοζάνης και μέλος του ΚΕ.Π.ΚΑ. Δυτικής Μακεδονίας, Στέργιος Κατσέλας, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της επιχείρησης, Παναγιώτη Ματιάκη, σχετικά με τις διαθέσιμες ρυθμίσεις.
Ο κ. Ματιάκης ανέφερε στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 ότι προβλέπονται έως 60 έντοκες δόσεις και ότι δεν ισχύει πλέον η εξόφληση χωρίς προσαυξήσεις. Παράλληλα, έκανε λόγο για επιδίωξη νομοθετικής παρέμβασης, ώστε να καταστεί δυνατή η ρύθμιση σε έως 100 δόσεις ειδικά για οφειλές τηλεθέρμανσης. Η συγκεκριμένη δυνατότητα, ωστόσο, αποτελεί πρόταση αλλαγής και δεν είναι σήμερα διαθέσιμη.
Όπως επισημαίνει ο κ. Κατσέλας, πριν από οποιαδήποτε ρύθμιση θα πρέπει να απαντηθεί ένα βασικό ερώτημα: ποιο ποσό εξακολουθεί να είναι νόμιμα απαιτητό και τι ακριβώς αναγνωρίζει ο καταναλωτής όταν υπογράφει. Η ΔΕΥΑΚ έχει δικαίωμα να διεκδικεί τις νόμιμες απαιτήσεις της, ενώ ο καταναλωτής μπορεί να ζητήσει αναλυτικά στοιχεία και να αμφισβητήσει τεκμηριωμένα παλαιές χρεώσεις, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται μόνο ως ένα συνολικό «παλαιό υπόλοιπο».
Η δικαστική απόφαση και η διαδικασία διαγραφής
Το θέμα της παραγραφής παλαιών απαιτήσεων έχει ήδη εξεταστεί από τη Δικαιοσύνη. Με την υπ’ αριθ. 136/2024 απόφαση του τότε Ειρηνοδικείου Κοζάνης έγινε εν μέρει δεκτή η παραγραφή παλαιών απαιτήσεων της ΔΕΥΑΚ. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η επιχείρηση ζητούσε, με το τελικό αγωγικό της αίτημα, 19.968,23 ευρώ πλέον τόκων, ενώ το δικαστήριο επιδίκασε 6.500,12 ευρώ, με τους νόμιμους τόκους επί των επιμέρους μη παραγεγραμμένων οφειλών.
Η διαφορά μεταξύ του αιτούμενου και του επιδικασθέντος κεφαλαίου ανέρχεται σε 13.468,11 ευρώ. Η απόφαση είναι πρωτόδικη, έχει προσβληθεί με έφεση και δεν είναι τελεσίδικη. Για τον λόγο αυτό, η τελική έκβαση της συγκεκριμένης υπόθεσης παραμένει ανοικτή, ενώ κάθε άλλη περίπτωση απαιτεί αυτοτελή έλεγχο.
Σύμφωνα με την παρέμβαση, ο ν. 5314/2026, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προβλέπει ειδική διαδικασία. Το άρθρο 271 παρ. 1 ορίζει ότι τα άρθρα 510 και 511 εφαρμόζονται και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Το άρθρο 511 αφορά τη διαγραφή παραγεγραμμένων απαιτήσεων και προβλέπει ότι, στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, η ταμειακή υπηρεσία συντάσσει πρωτόκολλο διαγραφής των βεβαιωμένων οφειλών για τις οποίες έχει συμπληρωθεί η νόμιμη προθεσμία είσπραξης.
Το πρωτόκολλο υπογράφεται από τον ταμία και τον προϊστάμενο οικονομικών υπηρεσιών και ακολουθεί ενημέρωση των χρηματικών καταλόγων. Το άρθρο 510 προβλέπει, κατά κανόνα, δύο διαφορετικές πενταετείς προθεσμίες: μία για τη βεβαίωση, από το τέλος του έτους γένεσης της οφειλής, και μία για την είσπραξη, από το τέλος του έτους βεβαίωσης. Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις, καθώς και λόγοι αναστολής ή διακοπής, ενώ για τις παλαιές απαιτήσεις απαιτείται έλεγχος του εφαρμοστέου διαχρονικού δικαίου. Η ηλικία μιας οφειλής από μόνη της δεν αρκεί για να θεωρηθεί παραγεγραμμένη.
Τι πρέπει να ελέγξει ο καταναλωτής πριν υπογράψει
Η απαλλαγή από προσαυξήσεις ως όρος μιας ρύθμισης είναι διαφορετικό ζήτημα από τη διαγραφή μιας απαίτησης λόγω παραγραφής. Επιπλέον, κατά το άρθρο 272 του Αστικού Κώδικα, η έγγραφη αναγνώριση ήδη παραγεγραμμένης απαίτησης μπορεί να είναι έγκυρη ακόμη και χωρίς γνώση της παραγραφής. Το άρθρο 276 επιτρέπει επίσης την παραίτηση από παραγραφή που έχει ήδη συμπληρωθεί.
Πριν από την υπογραφή ρύθμισης παλαιών οφειλών, ο καταναλωτής καλείται:
- Να ζητήσει πλήρη καρτέλα με χωριστή αναφορά σε κεφάλαιο, τόκους, προσαυξήσεις, περιόδους κατανάλωσης και πληρωμές.
- Να ζητήσει τις πράξεις βεβαίωσης, τα αποδεικτικά κοινοποίησης και τα στοιχεία που στηρίζουν τυχόν διακοπή ή αναστολή της παραγραφής.
- Να υποβάλει συγκεκριμένο αίτημα ελέγχου και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, διαγραφής των σχετικών ποσών.
- Να ελέγξει τους όρους αναγνώρισης και παραίτησης πριν υπογράψει, ζητώντας σαφή αντιμετώπιση των αμφισβητούμενων χρεώσεων μέσα στο ίδιο το κείμενο της συμφωνίας.
Μια γενική διατύπωση «με επιφύλαξη παντός δικαιώματος» δεν εξασφαλίζει από μόνη της προστασία, ιδίως όταν συνοδεύεται από ρητή αναγνώριση ολόκληρου του χρέους. Το αίτημα ενημέρωσης ή επανεξέτασης δεν αναστέλλει αυτομάτως μέτρα είσπραξης ή δικαστικές προθεσμίες, ενώ οι τρέχουσες και μη αμφισβητούμενες υποχρεώσεις πρέπει να εξυπηρετούνται με σαφή προσδιορισμό των ποσών που εξοφλούνται.
Η πρακτική σημασία του ελέγχου παλαιών χρεώσεων είχε αναδειχθεί και στην υπόθεση των προστίμων ΚΟΚ του Δήμου Κοζάνης. Μετά και τις παρεμβάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, εγκρίθηκε διαγραφή 349.331,93 ευρώ λόγω εκπρόθεσμης βεβαίωσης. Μαζί με μεταγενέστερες διαγραφές προστίμων ΚΟΚ, το συνολικό ύψος των εγκεκριμένων διαγραφών ανήλθε σε 559.541,63 ευρώ.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά διαφορετικό νομικό πλαίσιο από τις απαιτήσεις της ΔΕΥΑΚ, καταδεικνύει όμως τη σημασία του ελέγχου της νομιμότητας παλαιών βεβαιώσεων. Η ΔΕΥΑΚ καλείται να εξετάζει τις παλαιές καρτέλες και να εφαρμόζει τη διαδικασία διαγραφής όπου πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, ενώ ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει τι ρυθμίζει, πώς προκύπτει το ποσό και ποια δικαιώματα επηρεάζει η υπογραφή του.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
