Στις Βρυξέλλες μεταβαίνει σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών. Στο επίκεντρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου βρίσκονται η νέα ενεργειακή κρίση, η άνοδος των τιμών, η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, οι εξελίξεις στην Ουκρανία, η διεύρυνση και το μεταναστευτικό.
Έμφαση στην ενέργεια και στη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Με φόντο τη διεθνή αβεβαιότητα και την αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός αναμένεται να υπογραμμίσει ότι άμεση προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα ζητήσει να εξεταστούν τρόποι στοχευμένης και προσωρινής στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Η όποια παρέμβαση, σύμφωνα με την ελληνική θέση, θα πρέπει να παραμείνει συμβατή με τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη βιωσιμότητα, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από νευρικότητα. Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται επίσης να επαναφέρει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και της ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων.
Παράλληλα, αναμένεται να επισημάνει ότι απαιτούνται και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις. Η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να επανεξετάσει τις προσεγγίσεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της. Όπως σημειώνεται, η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει το ερώτημα αν η Ευρώπη μπορεί, σε συνθήκες υψηλού πληθωρισμού, να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα το αυξημένο ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Ανταγωνιστικότητα, ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και διεύρυνση
Η νέα ενεργειακή κρίση, σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, αναδεικνύει εντονότερα το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη περιορισμού των κρίσιμων εξαρτήσεων της Ένωσης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ζητήσει την υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, ενώ θα επισημάνει ότι η πρόοδος στην απλοποίηση της νομοθεσίας και στο λεγόμενο «28ο καθεστώς» δεν είναι ικανοποιητική.
Σε ό,τι αφορά το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν με λιγότερους πόρους. Η Αθήνα τάσσεται υπέρ ενός φιλόδοξου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ο οποίος θα καλύπτει νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία, χωρίς περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Η χώρα δηλώνει ανοικτή στη συζήτηση για νέο πακέτο ίδιων πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες. Για τη διεύρυνση, η ελληνική θέση είναι ότι αποτελεί στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, με την πρόοδο να εξαρτάται από τις επιδόσεις των υποψήφιων χωρών. Η Ελλάδα δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι η εσωτερική μεταρρύθμιση της Ε.Ε. και η διεύρυνση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενιαίο πακέτο.
Στο μεταναστευτικό, η Αθήνα επαναλαμβάνει τη σημασία της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χαιρετίζει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην πρόταση για ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης μεταναστευτικών πιέσεων, όπως συνέβη στον Έβρο το 2020.
