Πρόταση για απαγόρευση «υπνωτηρίων» σε διαμερίσματα
Την απαγόρευση της συστηματικής διάθεσης κλινών ή θέσεων ύπνου σε διαμερίσματα που έχουν χαρακτηριστεί πολεοδομικά ως κατοικίες επεξεργάζεται το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά κυρίως τα μεγάλα αστικά κέντρα και ιδιαίτερα την Αθήνα, όπου, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, λειτουργούν άτυπα καταλύματα με ημερήσια ή βραχεία χρέωση, χωρίς απαραίτητα να τηρούνται οι υγειονομικές, πολεοδομικές και τουριστικές προδιαγραφές.
Στόχος της πρότασης είναι η αντιμετώπιση της παράνομης υπεκμίσθωσης και της μετατροπής συμβατικών διαμερισμάτων σε χώρους μαζικής διαμονής. Το υπουργείο συνδέει την εξάπλωση της πρακτικής με την απουσία ρητής απαγόρευσης στην ισχύουσα νομοθεσία, εκτιμώντας ότι το κενό αυτό επιτρέπει την αλλοίωση του χαρακτήρα των οικιστικών ζωνών.
Η ρύθμιση θα καλύπτει την εκμίσθωση, υπεκμίσθωση ή παραχώρηση μεμονωμένων κλινών και θέσεων ύπνου έναντι ανταλλάγματος, όταν πρόκειται για εναλλασσόμενους διαμένοντες και η παραμονή είναι ημερήσια ή σύντομη. Ως θέση ύπνου θα θεωρείται κάθε διαμορφωμένη υποδομή που προορίζεται για διαμονή ή ανάπαυση, όπως κρεβάτι, κουκέτα, στρώμα ή άλλη αντίστοιχη κατασκευή.
Η απαγόρευση θα εφαρμόζεται είτε η διάθεση γίνεται μέσω ψηφιακών πλατφορμών είτε μέσω συμβατικής μίσθωσης, υπεκμίσθωσης ή παραχώρησης. Για τη διαπίστωση της παράβασης θα πρέπει να συντρέχουν τουλάχιστον τρία από τα ακόλουθα τέσσερα στοιχεία:
- διάθεση χώρων ύπνου ανά κλίνη,
- συχνή ή περιοδική εναλλαγή χρηστών,
- καταβολή άμεσου ή έμμεσου ανταλλάγματος,
- διαμόρφωση ή χρήση του ακινήτου με χαρακτηριστικά συλλογικού καταλύματος, κοιτώνα ή εγκατάστασης μαζικής διαμονής.
Στο πεδίο εφαρμογής δεν θα περιλαμβάνονται ακίνητα με νόμιμη άδεια λειτουργίας ή γνωστοποίηση ως τουριστικά καταλύματα. Εξαιρούνται επίσης οι βραχυχρόνιες μισθώσεις που διενεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 111 του ν. 4446/2016, καθώς και θεσμοθετημένες δομές φιλοξενίας, όπως ξενώνες και οικοτροφεία για αστέγους ή εξαρτημένα άτομα και οι Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης που λειτουργούν βάσει ειδικών διατάξεων.
Έλεγχοι, σφράγιση και διοικητικές κυρώσεις
Στους ελέγχους προβλέπεται να συμμετέχουν η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η Οικονομική Αστυνομία, η Δημοτική Αστυνομία, οι αρμόδιες πολεοδομικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες του υπουργείου Τουρισμού. Σε περίπτωση παράβασης θα μπορεί να διατάσσεται άμεση διακοπή της δραστηριότητας, ενώ προβλέπεται προσωρινή ή οριστική σφράγιση των χώρων όταν διαπιστώνεται άμεσος κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον και υπάρχει έκτακτη ανάγκη αποτροπής του. Η σφράγιση θα εκτελείται από την Ελληνική Αστυνομία, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας ή αναφοράς δημόσιας αρχής.
Το σχέδιο προβλέπει πρόστιμο 10.000 ευρώ για τον μισθωτή, υπεκμισθωτή, παραχωρησιούχο, κάτοχο ή νομέα που εκμεταλλεύεται, επιτρέπει ή διευκολύνει την απαγορευμένη χρήση. Για τον εκμισθωτή προβλέπεται πρόστιμο 5.000 ευρώ, εφόσον αποδεικνύεται ότι γνώριζε την παράνομη χρήση και την ανέχθηκε, τη διευκόλυνε ή την επέτρεψε.
Αν η δραστηριότητα συνεχιστεί μετά την κοινοποίηση της πράξης διακοπής, θα επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο 1.000 ευρώ για κάθε ημέρα παράβασης, έως την πλήρη συμμόρφωση και την άρση της παράνομης χρήσης. Σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο θα διπλασιάζεται και θα διατάσσεται σφράγιση του ακινήτου, ενώ σε δεύτερη υποτροπή προβλέπεται τριπλασιασμός του ανώτατου ορίου προστίμου. Τα ποσά θα καταβάλλονται υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και θα πρέπει να εξοφλούνται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της σχετικής συστημένης επιστολής.
Η παραβίαση σφραγίδας θα τιμωρείται σύμφωνα με το άρθρο 178 του Ποινικού Κώδικα, ενώ οι διοικητικές κυρώσεις θα επιβάλλονται ανεξάρτητα από τυχόν άλλες κυρώσεις της ισχύουσας νομοθεσίας. Ειδικότερες τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές, καθώς και οι διαδικασίες ελέγχου, σφράγισης, επιβολής προστίμων και υποβολής ενστάσεων, προβλέπεται να καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.
