Η οροεπιτήρηση για την ευλογιά των αιγοπροβάτων σε εννέα Περιφέρειες της Ελλάδας δεν έχει ακόμη αρχίσει, παρότι η σχετική εγκύκλιος στάλθηκε στις Περιφέρειες την 1η Οκτωβρίου και η διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026. Οι έλεγχοι, που συμφωνήθηκαν μετά από υπόδειξη της Ευρωπαϊκής Ομάδας Κτηνιατρικής Έκτακτης Ανάγκης (EUVET), αποσκοπούν στην αποτύπωση της διασποράς του ιού και στη διερεύνηση του ενδεχομένου ανασύστασης κοπαδιών σε περιοχές που παραμένουν καθαρές.
Η καθυστέρηση αποδίδεται στην αναμονή των αντιδραστηρίων για τα τέσσερα εργαστήρια που θα εξετάσουν τα δείγματα. Ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης, αν δεν καταστεί εφικτό να τηρηθεί η προθεσμία του Δεκεμβρίου.
Το σχέδιο προβλέπει τυχαία επιλογή 153 εκτροφών ανά Περιφέρεια και λήψη 15 δειγμάτων από κάθε κοπάδι. Η εξέταση αίματος αναζητά αντισώματα, χωρίς να μπορεί από μόνη της να ξεχωρίσει αν αυτά προήλθαν από φυσική νόσηση ή από εμβολιασμό. Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έχουν αναφερθεί παράνομοι εμβολιασμοί. Ο Χαράλαμπος Μπιλλίνης, πρώην επικεφαλής της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για τη Διαχείριση της Ευλογιάς, είχε δηλώσει ότι το υπουργείο είχε πληροφορίες για ένα εκατομμύριο τέτοιους εμβολιασμούς.
Αβεβαιότητα για τα θετικά ευρήματα
Παραμένει αδιευκρίνιστο τι θα συμβεί σε κοπάδια στα οποία θα εντοπιστούν αντισώματα. Ο κ. Πρωτοψάλτης ανέφερε ότι το ζήτημα αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, έχουν μεταφερθεί από εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και του κλάδου διαβεβαιώσεις ότι τα θετικά κοπάδια δεν θα θανατώνονται, χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί επίσημη επιβεβαίωση για συμφωνία με την Ε.Ε.
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, έχει μεταφέρει ότι, σύμφωνα με όσα συζήτησε με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, τα ζώα που έχουν εμβολιαστεί παράνομα δεν θα θανατώνονται. Αντίστοιχη διαβεβαίωση μετέφερε ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, για κοπάδια με φυσική ανοσία. Ωστόσο, το δημοσίευμα επισημαίνει ότι δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση του υπουργείου για το τι θα ισχύσει τελικά. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο όπως περιγράφεται, θετικά ευρήματα μπορεί να οδηγήσουν σε θανάτωση των ζώων, όπως συνέβη στην οροεπιτήρηση για τον αφθώδη πυρετό στην Κύπρο.
Ενστάσεις Περιφερειών και επιπτώσεις στους κτηνοτρόφους
Περιφερειακοί εκπρόσωποι αναφέρουν ότι δεν έχουν λάβει επαρκή ενημέρωση για τον τρόπο εφαρμογής των ελέγχων. Ο αντιπεριφερειάρχης Ηλείας, Νίκος Κοροβέσης, δήλωσε ότι η Περιφέρειά του αντιτίθεται στη διαδικασία αν αυτή χρησιμοποιηθεί για θανατώσεις και πρόστιμα, ενώ εμφανίστηκε θετικός εφόσον στόχος είναι η καταγραφή της κατάστασης. Αντιρρήσεις έχει εκφράσει και ο περιφερειάρχης Ηπείρου, ο οποίος υποστηρίζει ότι πρέπει να εξεταστεί επίσημος εμβολιασμός.
Η διαχείριση της νόσου έχει οδηγήσει στη θανάτωση σχεδόν 500.000 αιγοπροβάτων μέσα σε δυόμισι χρόνια. Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις παραμένουν αυστηροί και, όταν εντοπίζεται θετικό ζώο, θανατώνεται ολόκληρο το κοπάδι. Παράλληλα, κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ανασύσταση πριν η χώρα θεωρηθεί ελεύθερη από την ευλογιά. Η οροεπιτήρηση προορίζεται να προσφέρει στοιχεία για τις περιοχές που έχουν παραμείνει καθαρές, όμως η καθυστέρηση και η αβεβαιότητα για τη μεταχείριση των θετικών κοπαδιών αφήνουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για τους παραγωγούς.
