Νέο πλαίσιο για τη χρήση αλγορίθμων στην εργασία, την προστασία των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες και τη διευκόλυνση γονικών αδειών παρουσίασε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, στο Υπουργικό Συμβούλιο και σε συνέντευξη Τύπου. Το νομοσχέδιο βρίσκεται υπό επεξεργασία και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση· οι ρυθμίσεις του αφορούν εργαζομένους και γονείς, καθώς και νέους που κινδυνεύουν να χάσουν προσωρινά την ασφαλιστική τους ικανότητα μετά την ενηλικίωση.
Κανόνες στη χρήση αλγορίθμων και προστασία εργαζομένων πλατφορμών
Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/2831 και προβλέπει υποχρεώσεις για τις ψηφιακές πλατφόρμες, με έμφαση στη διαφάνεια, την προστασία προσωπικών δεδομένων και την ανθρώπινη εποπτεία. Μεταξύ άλλων, απαγορεύεται η επεξεργασία συγκεκριμένων δεδομένων, όπως στοιχεία για την ψυχολογική κατάσταση, ιδιωτικές συνομιλίες, βιομετρικά δεδομένα, ιατρικό ιστορικό και φυλετική καταγωγή.
Οι εργαζόμενοι και οι αρμόδιες αρχές προβλέπεται να ενημερώνονται για τους αλγορίθμους και τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται. Προβλέπονται επίσης μελέτη εκτίμησης αντικτύπου για την προστασία δεδομένων, φορητότητα των δεδομένων και αξιολόγηση των αυτοματοποιημένων συστημάτων με συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν εξηγήσεις και επανεξέταση αποφάσεων που λαμβάνονται αποκλειστικά μέσω αλγορίθμου.
Κρίσιμες αποφάσεις, όπως ο περιορισμός ή η αναστολή λογαριασμού και η διακοπή συνεργασίας, θα υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία. Οι πλατφόρμες θα έχουν επίσης υποχρέωση να λαμβάνουν μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και να ενημερώνουν και να διαβουλεύονται με τους εκπροσώπους τους πριν από την εισαγωγή αλγορίθμων. Όπου δεν υπάρχουν εκπρόσωποι, η ενημέρωση και η διαβούλευση θα γίνονται απευθείας με τους εργαζομένους, οι οποίοι θα μπορούν να έχουν συνδρομή εμπειρογνώμονα.
Για τον προσδιορισμό της εργασιακής σχέσης θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας, όταν πραγματικά περιστατικά δείχνουν ότι η πλατφόρμα διευθύνει και ελέγχει την εργασία. Η πλατφόρμα θα μπορεί να αντικρούσει το τεκμήριο, ενώ θα εξακολουθεί να είναι δυνατή και η παροχή ανεξάρτητων υπηρεσιών. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία Μητρώου ψηφιακών πλατφορμών στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», όπου οι πλατφόρμες θα δηλώνουν τους εργαζομένους και θα επικαιροποιούν τις σχετικές πληροφορίες προς τις αρμόδιες αρχές.
Ρυθμίσεις για γονικές άδειες και ασφαλιστική ικανότητα νέων
Οι προτεινόμενες αλλαγές στις άδειες προβλέπουν ότι οι γονείς δεν θα χρειάζεται να περιμένουν έναν χρόνο μεταξύ δύο γονικών αδειών. Αν εργάζονται και οι δύο στον ίδιο εργοδότη, δεν θα απαιτείται να δηλώσουν ποιος θα λάβει πρώτος την άδεια. Η άδεια φροντιστή θα μπορεί να χορηγείται χωρίς να έχει συμπληρωθεί εξάμηνο από την πρόσληψη.
Άλλη ρύθμιση αφορά νέους των οποίων η ασφαλιστική ικανότητα διακόπτεται με την ενηλικίωση, μέχρι να εγγραφούν στον e-ΕΦΚΑ ως φοιτητές ή ως άνεργοι εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ. Το σχέδιο προβλέπει κάλυψη για το ενδιάμεσο διάστημα, ώστε, για παράδειγμα, μαθητής που γίνεται 18 ετών τον Ιανουάριο να μη χάνει την ασφαλιστική του ικανότητα πριν αποκτήσει δυνατότητα κάλυψης μέσω άλλης προβλεπόμενης ιδιότητας.
