Τη διατήρηση αυτοτελούς Ευρωπαϊκού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, με αυξημένη χρηματοδότηση και ειδική πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία, ζητά η επικεφαλής της παράταξης «ΕΛΠΙΔΑ», Γεωργία Ζεμπιλιάδου. Ασκεί κριτική στον Περιφερειάρχη Γιώργο Αμανατίδη, υποστηρίζοντας ότι η διεκδίκηση διακριτού Εδαφικού Κεφαλαίου στο νέο Εθνικό και Περιφερειακό Εταιρικό Σχέδιο δεν εξασφαλίζει από μόνη της πρόσθετους πόρους για τις περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση.
Η διαπραγμάτευση για το νέο Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το ΕΣΠΑ της περιόδου 2028–2034 παραμένει ανοιχτή. Για τη Δυτική Μακεδονία, σημειώνει η κ. Ζεμπιλιάδου, το βασικό ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί με ποιους πόρους θα συνεχιστεί η Δίκαιη Μετάβαση μετά το 2027.
Η πρόταση για αυτοτελές Ταμείο
Η κ. Ζεμπιλιάδου επικαλείται γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Στο σημείο 1.8, όπως αναφέρει, η ΕΟΚΕ ζητά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης να παραμείνουν αυτόνομα μέσα στο επόμενο πλαίσιο, με αυξημένη χρηματοδότηση.
Παραπέμπει επίσης στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής COM(2026) 208 final, της 3ης Ιουνίου 2026, η οποία κατονομάζει το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης στα προγράμματα Συνοχής, καθώς και στη σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ για την Ελλάδα, στις 10 Ιουλίου 2026. Σύμφωνα με την ίδια, η σύσταση αναφέρεται στη συνέχιση της υλοποίησης του σημερινού Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης.
Η επικεφαλής της «ΕΛΠΙΔΑΣ» υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι ευρωπαϊκές γνωμοδοτήσεις και αναφορές δεν ισοδυναμούν με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Τις χαρακτηρίζει πολιτικά και θεσμικά ερείσματα για τη διεκδίκηση πόρων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Την ανησυχία της ενισχύει, όπως αναφέρει, ο προσωρινός πίνακας κατανομών για την Ελλάδα, στον οποίο δεν αποτυπώνεται αυτοτελής χρηματοδοτική γραμμή για το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Η ελάχιστη κατανομή των 15,4 δισ. ευρώ για τις λιγότερο ανεπτυγμένες Περιφέρειες αφορά συνολικά και τις 13 Περιφέρειες, σημειώνει, και δεν αποτελεί ειδική εγγύηση για τις λιγνιτικές περιοχές.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρει ότι από τα 49,5 δισ. ευρώ που προβλέπονται για τη χώρα, υπάρχουν αυτοτελή ποσά για άλλα ταμεία, όπως το Ταμείο για την Ασφάλεια και τη Μετανάστευση, ύψους 3,5 δισ. ευρώ, και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, ύψους 2,8 δισ. ευρώ.
Τα ερωτήματα προς την Περιφερειακή Αρχή
Η κ. Ζεμπιλιάδου υποστηρίζει ότι ένα διακριτό Εδαφικό Κεφάλαιο δεν εγγυάται από μόνο του πρόσθετη χρηματοδότηση ούτε διασφαλίζει ότι οι πόροι θα είναι αποκλειστικά διαθέσιμοι για τις περιοχές της απολιγνιτοποίησης. Ζητά να αποσαφηνιστούν το ύψος και οι πηγές της χρηματοδότησης, οι θεσμικές εγγυήσεις προστασίας των κονδυλίων και ο ρόλος της Περιφέρειας στη διαχείριση και την παρακολούθησή τους.
Καλεί την Περιφερειακή Αρχή να απαντήσει δημόσια σε τέσσερα ζητήματα:
- Ποιο ποσό διεκδικείται για τη Δυτική Μακεδονία μετά το 2027;
- Θα πρόκειται για πρόσθετους πόρους ή για ανακατανομή κονδυλίων της πολιτικής Συνοχής;
- Ποια θεσμική εγγύηση θα αποτρέπει τη μεταφορά των πόρων σε άλλες προτεραιότητες;
- Ποιος θα είναι ο ρόλος της Περιφέρειας στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την παρακολούθηση;
Παράλληλα, ζητά να δημοσιοποιηθούν το αίτημα που έχει υποβληθεί προς την κυβέρνηση, οι απαντήσεις που έχουν δοθεί και οι δεσμεύσεις που επιδιώκει η Περιφερειακή Αρχή. Προτείνει να παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο στο Περιφερειακό Συμβούλιο και να συγκροτηθεί κοινό μέτωπο με τους βουλευτές, την ΠΕΔ, τους δημάρχους και τους παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς.
Η κ. Ζεμπιλιάδου αναφέρει ότι η παράταξή της έχει καταθέσει προτάσεις παρεμβάσεων και συμμετέχει στον σχεδιασμό, επισημαίνοντας πως η ωρίμανση έργων πρέπει να συνοδεύεται από διεκδίκηση των αναγκαίων πόρων. Αναφέρεται ακόμη στο ζήτημα της προσιτής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, λέγοντας ότι απαιτούνται συγκεκριμένες προτάσεις για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τηλεθερμάνσεις.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ





