Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για μία νέα αύξηση στα ευρω – επιτόκια: Στη συνεδρίαση της ΕΚΤ την προσεχή Πέμπτη αναμένεται ακόμη μία αναπροσαρμογή προς τα… πάνω των βασικών επιτοκίων του ευρώ κατά 25 μονάδες βάσης (0,25%), με τα βλέμματα να στρέφονται όλα πάνω στην Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία και θα δώσει το στίγμα για το εάν θα συνεχιστεί και για πόσο αυτή η πολιτική τιθάσευσης του πληθωρισμού. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πληθωρισμός αποδεικνύεται «σκληρός».

Γράφει ο Βαγγέλης Δουράκης

Η αναπροσαρμογή της ερχόμενης Πέμπτης ουσιαστικά είχε προαναγγελθεί από την πρόεδρο της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, μετά τη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου στις αρχές Μαΐου, ενώ επιβεβαιώθηκε και την περασμένη Δευτέρα με δηλώσεις που έκανε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με το enikonomia.gr.

Ποιες είναι οι σκέψεις της Κριστίν Λαγκάρντ για τα ευρω – επιτόκια

Η Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε την εκτίμηση ότι, παρά την επιβράδυνση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στην Ευρωζώνη, δεν είναι βέβαιο πως έχει «πιάσει ταβάνι» ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, τονίζοντας ότι θα συνεχισθούν οι αυξήσεις των επιτοκίων.

Το ενδιαφέρον στη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης θα είναι αν η πρόεδρος της ΕΚΤ δώσει κάποια ένδειξη για το πότε θα σταματήσει ο ανοδικός κύκλος των βασικών επιτοκίων του ευρώ.

Η πλειοψηφία των οικονομολόγων που ρωτήθηκαν από το Reuters την περασμένη εβδομάδα επέμειναν ότι τον Ιούλιο, η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε μία ακόμη αύξηση 25 μ.β. που θα είναι και η τελευταία, με το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων να παραμένει στο 3,75% έως το τέλος του έτους.

Η άποψη αυτή συνάδει με τις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις στην Ευρωζώνη, η οποία εισήλθε τον χειμώνα που πέρασε σε ύφεση, αν και οριακή. Τα νέα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat την Πέμπτη έδειξαν ότι το ΑΕΠ της περιοχής μειώθηκε 0,1% στο πρώτο τρίμηνο μετά από μία αντίστοιχη μείωση στο τελευταίο τρίμηνο του 2022.

Αυτό αποτυπώνει μια επιβράδυνση στην οικονομική δραστηριότητα, η οποία ενδεχομένως και να διευκολύνει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Άλλωστε, ο πληθωρισμός μειώθηκε τον Μάιο στο 6,1% από 7% τον Απρίλιο, αλλά απέχει… πολύ ακόμη από τον στόχο 2% της ΕΚΤ.

Ποιους «καίει» η νέα αύξηση των επιτοκίων

Η συγκεκριμένη εξέλιξη θα έχει αντίκτυπο φυσικά και στους δανειολήπτες στην χώρα μας: Στους «χαμένους» λοιπόν, από μια τέτοια ενδεχόμενη εξέλιξη, συγκαταλέγονται όσοι «καίγονται» για ρευστό και ψάχνουν για φθηνά δάνεια, αλλά και οι «δανεισμένοι» σε ευρω- επιτόκια επιχειρηματίες. Και αυτό γιατί εκείνοι που έχουν πάρει επιχειρηματικά ή άλλου είδους δάνεια συνδεδεμένα με τα ευρωπαϊκά επιτόκια θα δουν τις δόσεις τους να αυξάνονται κανονικά, σε αντίθεση με όσους έχουν στεγαστικά.

Τι ισχύει για όσους έχουν στεγαστικά

Επιπτώσεις από τις αποφάσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια αναφοράς δεν πρόκειται να υπάρξουν για τους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων, καθώς τα επιτόκια τους έχουν «παγώσει» στα επίπεδα της 31ης Μαρτίου.

Αν και πρόκειται να ακολουθήσουν και νέες αυξήσεις επιτοκίων,  εκ των πραγμάτων μένουν… αδιάφοροι όσοι έχουν ενήμερα στεγαστικά δάνεια στη χώρα μας, καθώς έχει υιοθετηθεί από όλες τις εγχώριες τράπεζες, συστημικές και μη, αλλά και τις Εταιρείες Διαχείρισης Δανείων, το πρόγραμμα «Ανταμοιβής Συνεπών Δανειοληπτών».

Ουσιαστικά, όλοι όσοι έχουν στεγαστικά που τα εξυπηρετούν κανονικά θα δουν την δόση τους να «παγώνει» για διάστημα ενός έτους, σε επίπεδα λίγο χαμηλότερα από εκείνα του περασμένου Μαρτίου.

Όλα τα εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, λοιπόν, «μετατράπηκαν» σε σταθερά για διάστημα 1 έτους, χωρίς πλέον να επηρεάζονται από τις νέες πιθανές αυξήσεις των επιτοκίων: Αντίθετα εάν μειωθούν τα επιτόκια, οι δόσεις των δανείων θα «ψαλιδιστούν» αντίστοιχα.

Αιτήσεις για δωρεάν κρατικό χρήμα έως και 21.000 ευρώ, δέχεται από σήμερα η πλατφόρμα του «Εξοικονομώ 2023»: Μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα οι δικαιούχοι μπορούν να διεκδικήσουν ενισχύσεις, προκειμένου να θωρακίσουν ενεργειακά την οικία τους.  Εντούτοις πριν ανοίξει η πλατφόρμα για την υποδοχή των αιτήσεων ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να κάνει μια «προεργασία». Επιπλέον, θα πρέπει να γνωρίζει εκείνα τα «μυστικά» που θα του επιτρέψουν να διεκδικήσει τα χορηγούμενα ποσά χωρίς να διακινδυνεύσει να τα χάσει.

Γράφει ο Βαγγέλης Δουράκης

Η ψηφιακή πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων  για το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2023 θα δέχεται αιτήσεις έως και την 15η Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους. 

Ο δυνητικός δικαιούχος θα πρέπει να γνωρίζει, σύμφωνα με το enikonomia.gr, πως εφόσον η αίτηση για ένταξη στο Πρόγραμμα κριθεί «Καταρχήν Επιλέξιμη», απαιτείται η έκδοση και υποβολή στο Πρόγραμμα Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Τα «μυστικά» για πρόσβαση στα κονδύλια του «Εξοικονομώ 2023»

Άλλο ένα «μυστικό» που θα του επιτρέψει την απρόσκοπτη πρόσβαση στα κονδύλια του «Εξοικονομώ 2023» είναι να γνωρίζει πως για να ανέβει ένα ενεργοβόρο ακίνητο τρεις ενεργειακές κλάσεις σε σχέση με την υφιστάμενη, όπως απαιτεί το πρόγραμμα, επιβάλλεται να γίνουν αρκετές ενεργειακές παρεμβάσεις και όχι επιλεκτικά μία ή δύο που επιθυμεί ο ενδιαφερόμενος.

Έτσι, για παράδειγμα όταν μία κατοικία ανήκει στην χαμηλή ενεργειακή κλάση ‘’Η’’ δηλ. την πιο ενεργοβόρα, με βάση την κλίμακα κατάταξης της ενεργειακής αποδοτικότητας, θα πρέπει υποχρεωτικά το ακίνητο να ανέβει τρεις κλάσεις , δηλαδή να καταταχθεί κατ’ ελάχιστον στην ‘’Δ’’  μετά τις επεμβάσεις. Αυτό ενδεικτικά σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος πρέπει να επέμβει στο κέλυφος του σπιτιού (θερμομόνωση, αντικατάσταση παλιών κουφωμάτων με αντίστοιχα νέα ενεργειακά υψηλής αποδοτικότητας), επίσης να επέμβει στα παλιά συστήματα θέρμανσης ψύξης, ώστε να τοποθετήσει πχ λέβητες αερίου νέας τεχνολογίας, ή αντλίες θερμότητας με υψηλό βαθμό απόδοσης, να προβεί σε αντικατάσταση των παλιών κλιματιστικών με νέα, τύπου inverter κλπ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το να αντικατασταθεί ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας με έναν ηλιακό, κι αν υπάρχει τεχνική δυνατότητα, το θερμοδοχείο του ηλιακού θα ήταν καλό να  συνδεθεί και με τον λέβητα αερίου ή την αντλία θερμότητας που χρησιμοποιείται για την θέρμανση του ακινήτου.

Αν μιλάμε για ένα σπίτι περίπου 80 τ.μ. στην Β Κλιματική ζώνη (πχ  στο Λεκανοπέδιο των Αθηνών), η εκτιμώμενη δαπάνη για όλες αυτές τις παρεμβάσεις μπορεί να ανέλθει γύρω στα 16.000 ευρώ, όπου για ένα μέσο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα της τάξεως των 25.000 ευρώ το πρόγραμμα θα επιδοτήσει τον ενδιαφερόμενο με 55%, δηλαδή με 8.800 ευρώ, ενω τα υπόλοιπα 7.200 ευρώ μπορούν να καλυφθούν με άτοκο δάνειο ή με ίδια κεφάλαια.  Η απόσβεση του ποσού που θα καταβάλει ο ενδιαφερόμενος μετά  την ολοκλήρωση των ενεργειακών επεμβάσεων εκτιμάται ότι θα γίνει σε 4 με 5 έτη περίπου.

Επισημαίνεται ότι όλα τα επιπλέον κόστη διαχείρισης του φακέλου, όπως η αμοιβή  του Συμβούλου έργου, του κόστους των ενεργειακών πιστοποιητικών και των τεχνικών μελετών που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του προγράμματος, επιδοτούνται σχεδόν στο σύνολο τους και οι τιμές είναι προκαθορισμένες από τον οδηγό του προγράμματος.

Αυτό που δεν επιδοτείται και θέλει ιδιαίτερη προσοχή είναι τα πρόστιμα και οι αμοιβές μηχανικών για τακτοποίηση πολεοδομικών παραβάσεων του υπό ένταξη ακινήτου που τυχόν θα προκύψουν στα πλαίσια της έκδοσης της ηλεκτρονικής ταυτότητας του ακινήτου.

Σε κάθε περίπτωση ο ενδιαφερόμενος οφείλει να γνωρίζει ότι για κάθε κατοικία που θα επιλεγεί προς ένταξη στο «Εξοικονομώ 2023» στόχος είναι η υποχρεωτική αναβάθμιση κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες, ώστε να εξασφαλίζεται εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30%.

Προϋποθέσεις για ένταξη στο Εξοικονομώ

Οι κατοικίες που θα επιλεγούν για υπαγωγή στο Πρόγραμμα, θα πρέπει να πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:

• Να υφίστανται νόμιμα.
• Να μην έχουν κριθεί κατεδαφιστέες.
• Να χρησιμοποιούνται ως κύριες κατοικίες.
• Να έχουν καταταχθεί βάσει του Πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ Π.Ε.Α.) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ.
• Να μην είναι επιλέξιμες με χρήση βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb).

Αφού η αίτηση για ένταξη στο Πρόγραμμα κριθεί «Καταρχήν Επιλέξιμη», απαιτείται η έκδοση και υποβολή στο Πρόγραμμα Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Δεν θα  είναι επιλέξιμα έργα τα οποία, βάσει των προσκομιζόμενων παραστατικών δαπάνης, έχουν ολοκληρωθεί ως προς το φυσικό αντικείμενο ή έχουν εκτελεστεί πλήρως έως και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.), θα πρέπει να έχει εκδοθεί από την 1η Φεβρουαρίου 2020 κι έπειτα.

Επιλέξιμος προϋπολογισμός και παρεμβάσεις 

Ο ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός παρεμβάσεων (με ΦΠΑ) ανά αίτηση ωφελούμενου  δεν μπορεί να υπερβαίνει:

• το γινόμενο του 1,10 ευρώ (από 1 ευρώ στο προηγούμενο «Εξοικονομώ 2021») επί το σύνολο της εκτιμώμενης ετήσιας εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας (kWh) όπως προκύπτει από το Α΄ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ),
• το γινόμενο του 220 ευρώ (από 200 ευρώ στο «Εξοικονομώ 2021») επί την επιφάνεια κυρίων χώρων όπως αυτή προκύπτει από το έντυπο Ε9,
• τις 28.000 ευρώ (από 22.500 ευρώ στο «Εξοικονομώ 2021»).

Τα ποσά αφορούν σε παρεμβάσεις, για: 

• Αντικατάσταση κουφωμάτων.
• Τοποθέτηση/Αναβάθμιση θερμομόνωσης.
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
• Σύστημα ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας (εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smart home), έξυπνα συστήματα διαχείρισης ηλεκτρικών φορτίων, Έξυπνα συστήματα ελέγχου της θέρμανσης/ψύξης, έξυπνα συστήματα απομακρυσμένου ελέγχου και παρακολούθησης).

Τα ποσοστά των επιδοτήσεων

Τα ποσοστά επιχορήγησης ανάλογα με το εισόδημα και το αν η κατοικία είναι ιδιόκτητη ή μισθωμένη διαμορφώνονται ως εξής:

• Ατομικό εισόδημα έως 5.000 ευρώ/οικογενειακό έως 10.000 ευρώ: επιχορήγηση 75 % για ιδιοκατοίκηση από τον αιτούντα, 65 % για Δωρεάν Παραχώρηση σε έτερο Πρόσωπο/Ενοικίαση.
• Ατομικό εισόδημα από 5.000 -10.000 ευρώ/οικογενειακό από 10.000 – 20.000 ευρώ: επιχορήγηση 70 % για ιδιοκατοίκηση από τον αιτούντα, 60 % για Δωρεάν Παραχώρηση σε έτερο Πρόσωπο/Ενοικίαση.
• Ατομικό εισόδημα από 10.000 -20.000 ευρώ/οικογενειακό από 20.000 – 30.000 ευρώ: επιχορήγηση 55 % για ιδιοκατοίκηση από τον αιτούντα, 45 % για Δωρεάν Παραχώρηση σε έτερο Πρόσωπο/Ενοικίαση.
• Ατομικό εισόδημα από 20.000 -30.000 ευρώ/οικογενειακό από 30.000 – 40.000 ευρώ: επιχορήγηση 45 % για ιδιοκατοίκηση από τον αιτούντα, 40 % για Δωρεάν Παραχώρηση σε έτερο Πρόσωπο/Ενοικίαση.
• Ατομικό εισόδημα πάνω από 30.000 ευρώ/οικογενειακό πάνω από 40.000 ευρώ: επιχορήγηση 40 % για ιδιοκατοίκηση από τον αιτούντα, 40 % για Δωρεάν Παραχώρηση σε έτερο Πρόσωπο/Ενοικίαση.

Τελειώνει η άμμος στην κλεψύδρα για την υποχρέωση που έχουν οι επιχειρήσεις να προχωρήσουν στην online διασύνδεση των ταμειακών τους μηχανών με τα POS. Πρόκειται για ένα από τα κομβικής σημασίας βήματα, που εκτιμάται ότι θα συμβάλουν σημαντικά στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ειδικά στον τομέα της εστίασης.

Ο σχεδιασμός προβλέπει την online διασύνδεση 400.000 ταμειακών μηχανών με τα POS και της λειτουργίας 140.000 φορολογικών μηχανισμών νέας γενιάς. Παράλληλα, δρομολογείται η επέκταση των POS σε όλες τις δραστηριότητες που σήμερα εξαιρούνται, ενώ θα επανεξεταστεί το καθεστώς των κινήτρων που έχουν δοθεί για ηλεκτρονικές πληρωμές σε κλάδους «υψηλής επικινδυνότητας» τα οποία δεν απέδωσαν τα προσδοκώμενα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό η υποχρεωτική διασύνδεση ταμειακών – POS θα ολοκληρωθεί σε δυο φάσεις:

μέχρι το τέλος Ιουνίου για επιχειρήσεις με τζίρο έως 100.000 ευρώ και
μέχρι τέλος Ιουλίου για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 100.000 ευρώ.
Με το μέτρο αυτό, υπουργείο Οικονομικών και ΑΑΔΕ εκτιμούν ότι θα κλείσουν τα «παράθυρα» που επιτρέπουν σήμερα σε επιχειρήσεις να αποφεύγουν την έκδοση αποδείξεων ακόμη κι αν πληρώνονται με κάρτες μέσω POS ή να αλλοιώνουν εκ των υστέρων τα δεδομένα των αποδείξεων που έχουν εκδώσει ή ακόμη και να «εξαφανίζουν» από τη μνήμη των φορολογικών μηχανισμών αποδείξεις που έχουν δώσει στους πελάτες τους.

Με τη διασύνδεση ταμειακών – POS η πληρωμή με κάρτα θα πραγματοποιείται μόνο όταν η απόδειξη εκδοθεί από την ταμειακή ενώ το POS δεν μπορεί να δεχθεί «ελεύθερες συναλλαγές», δηλαδή συναλλαγές εκτός του φορολογικού μηχανισμού.

Το σχέδιο δράσης και το χρονοδιάγραμμα για τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και τη λειτουργία των νέου τύπου φορολογικών μηχανισμών προβλέπει τα εξής:

1. Διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS. Με τη διασύνδεση ταμειακών – POS η πληρωμή με κάρτα θα πραγματοποιείται μόνο όταν η απόδειξη εκδοθεί από την ταμειακή ενώ το POS δεν μπορεί να δεχθεί «ελεύθερες συναλλαγές», δηλαδή συναλλαγές εκτός του ΦΗΜ. Οι φορολογικοί έλεγχοι έχουν δείξει ότι η πληρωμή με κάρτα δεν συνοδεύεται από απόδειξη, ορισμένες επιχειρήσεις δικαιολογούν τον τζίρο των καρτών με αποδείξεις άλλων συναλλαγών και ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν POS που εκκαθαρίζονται εκτός Ελλάδος. Οι επιχειρήσεις έχουν προθεσμία μέχρι τις 30 Ιουνίου 2023 για την υποβολή αιτήσεων στην Κοινωνία της Πληροφορίας για voucher χρηματοδότησης για τη διασύνδεση ΦΗΜ – POS.

2. Νέου τύπου φορολογικοί μηχανισμοί. Με τους μηχανισμούς (υπολογιστές) που χρησιμοποιούνται σήμερα από τις επιχειρήσεις η έκδοση αποδείξεων βασίζεται σε αρχεία που αποθηκεύονται μόνο στον υπολογιστή, οι μηχανισμοί δεν αποθηκεύουν αξίες στη φορολογική μνήμη ενώ έχουν διαπιστωθεί και παρακάμψεις στη λειτουργία των μηχανισμών. Για την εξάλειψη τέτοιων φαινομένων περίπου 140.000 φορολογικοί μηχανισμοί θα αποσυρθούν μέχρι τον Οκτώβριο και θα αντικατασταθούν από νέους μηχανισμούς οι οποίοι αποθηκεύουν όλα τα ποσά στη φορολογική τους μνήμη, εκδίδουν σχετικές αναφορές και διαβιβάζουν απευθείας, και όχι μέσω υπολογιστή τις συναλλαγές στην ΑΑΔΕ.

3. «Έξυπνοι» ηλεκτρονικοί μηχανισμοί στην εστίαση. Από τους φορολογικούς ελέγχους διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιούνται μηχανισμοί που δεν καταγράφουν τραπέζια και παραγγελίες, οι παραγγελίες «περνούν» σε αρχεία στον υπολογιστή και όχι στην ταμειακή, εκδίδονται δελτία παραγγελίας που στη συνέχεια είτε ακυρώνονται, χωρίς να καταγράφονται στην φορολογική μνήμη του μηχανισμού, είτε δεν εκδίδεται τελική απόδειξη ενώ εκ των υστέρων διαγράφεται τζίρος. Με την υποχρεωτική χρήση νέων φορολογικών μηχανισμών για τις επιχειρήσεις εστίασης που δέχονται παραγγελίες η απόδειξη εκτυπώνεται μόνο από ενσωματωμένο εκτυπωτή, καταγράφονται στη φορολογική μνήμη οι εκκρεμείς παραγγελίες («ανοικτά» τραπέζια) και οι εκκρεμείς προς έκδοση αποδείξεις ενώ εκδίδεται “Z” εφόσον έχουν κλείσει όλα τα ανοικτά τραπέζια.

Το κόστος της χρηματοδότησης για την αναβάθμιση και την αντικατάσταση ταμειακών μηχανών και ηλεκτρονικών μηχανισμών θα γίνει από πόρους του Ταμείο Ανάκαμψης και συνολικά ανέρχεται σε 165 εκατ. ευρώ.