Οι χώρες-μέλη της ΕΕ συμφώνησαν να εντάξουν για πρώτη φορά τη ναυτιλία στην ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα, κάτι που σημαίνει ότι οι πλοιοκτήτες θα πληρώνουν τις εκπομπές των πλοίων τους και θα έχουν έτσι οικονομικό κίνητρο να επενδύσουν σε καθαρές τεχνολογέις.
Μέχρι σήμερα η ναυτιλία παρέμενε εκτός της αγοράς άνθρακα, η οποία απαιτεί από εργοστάσια και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπής για τα αέρια του θερμοκηπίου που απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα.
Αυτό θα αλλάξει από το 2024, όταν οι πλοιοκτήτες θα πρέπει να αγοράζουν δικαιώματα για το 40% των εκπομπών τους, ποσοστό που θα αυξηθεί στο 70% το 2025 και στο 100% το 2026.
«Αυτό θα βοηθήσει όχι μόνο το κλίμα αλλά και στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα σε πόλεις κοντά σε ποτάμια και ακτές» δήλωσε σύμφωνα με το Reuters ο ευρωβουλευτής Πίτερ Λίζε, εισηγητής του σχεδίου.
Η συμφωνία, στην οποία κατέληξαν το βράδυ της Τρίτης διαπραγματευτές από τις 27 χώρες-μέλη, θα εντάξει στην αγορά άνθρακα όχι μόνο το διοξείδιο του άνθρακα αλλά και το μεθάνιο και το διοξείδιο του αζώτου για θαλάσσια δρομολόγια εντός της ΕΕ.
Διεθνή δρομολόγια
Θα συμπεριλάβει επίσης το 50% των διεθνών δρομολογίων που ξεκινούν ή καταλήγουν στην ΕΕ, κάτι που θα βοηθήσει στη μείωση της διασυνοριακής ρύπανσης που συχνά δεν περιλαμβάνεται στις εθνικές πολιτικές μείωσης των εκπομπών.
Όπως ανέφερε ο Λίζε, οι νέοι κανόνες θα ενθαρρύνουν τους εφοπλιστές να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες όπως λιγότερο ρυπογόνα σκάφη. Η συμφωνία προβλέπει εξάλλου ότι ένα μέρος των εσόδων από την πώληση δικαιωμάτων εκπομπής θα επενδύεται σε προγράμματα μείωσης εκπομπών της ναυτιλίας.
Η ναυτιλία είναι μια από τις βιομηχανίες που δυσκολεύονται να απεξαρτηθούν από τα ορυκτά καύσιμα λόγω έλλειψης εμπορικά βιώσιμων τεχνολογιών.
Με το 90% των προϊόντων σε όλο τον κόσμο να μεταφέρονται διά θαλάσσης, η ναυτιλία αντιστοιχεί σήμερα σχεδόν στο 3% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί χωρίς τη λήψη μέτρων.
Η συμφωνία για τα πλοία εντάσσεται στο πλαίσιο ευρύτερης μεταρρύθμισης της αγοράς άνθρακα στην ΕΕ, με στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά 55% έως το 2030, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.
Τα εκκρεμή ζητήματα για τη μεταρρύθμιση αναμένεται να συζητηθούν από διαπραγματευτές των χωρών-μελών στις 17 Δεκεμβρίου.
