Με τόσα τραπέζια, κρέατα, μελομακάρονα και κουραμπιέδες, τα επιπλέον κιλά θεωρούνται μονόδρομος για τον περισσότερο κόσμο μέσα στις γιορτές.
Αρκετοί προσέχουν τη διατροφή τους τις προηγούμενες μέρες για να ξεδώσουν την περίοδο των Χριστουγέννων, άλλοι πάλι κάνουν κράτει ακόμα και στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, πολλούς δεν τους απασχολεί καν.
Αξίζει πραγματικά να ανησυχούμε για τα κιλά των γιορτών ή είναι κάτι παροδικό;
H θερμιδική βόμβα των Χριστουγέννων
Ο μέσος άνθρωπος εκτιμάται ότι καταναλώνει περίπου 6.000 θερμίδες μόνο ανήμερα των Χριστουγέννων, δηλαδή περισσότερη από διπλάσια από τη συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα για τους άνδρες και σχεδόν τριπλάσια για τις γυναίκες.
Μάλιστα, υπάρχουν έρευνες που έχουν αναδείξει ότι μια μέτρια αύξησης βάρους λόγω πιο πλούσιας διατροφής για αρκετές εβδομάδες μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στο σώμα.
Συγκεκριμένα, μπορεί να επηρεάσει την καρδιά, να διαταράξει το ανοσοποιητικό σύστημα και να αλλάξει την ισορροπία των βακτηρίων στο έντερο.
Τα καλά νέα για τα κιλά των Χριστουγέννων
Παρά την ανησυχία να μην ξεφύγουμε μέσα στις γιορτές, οι έρευνες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής έχουν δείξει αντικρούομενα αποτελέσμα για το πόσο βάρος πραγματικά παίρνουν οι άνθρωποι τα Χριστούγεννα.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η υπερβολή για λίγες ημέρες μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινή αύξηση βάρους, αλλά είναι απίθανο να προκαλέσει δραματικές ή μόνιμες αλλαγές μόλις επανέλθουν οι κανονικοί ρυθμοί.
Μεγάλο μέρος της αρχικής αύξησης στη ζυγαριά οφείλεται στην κατακράτηση υγρών και στο ότι το σώμα αποθηκεύει επιπλέον υδατάνθρακες, καθώς και απλώς στο ότι υπάρχει περισσότερη τροφή στο πεπτικό σύστημα – και όχι σε μια ξαφνική συσσώρευση σωματικού λίπους.
Καθώς οι διατροφικές συνήθειες και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας επιστρέφουν στο φυσιολογικό, αυτό το βάρος συνήθως μειώνεται από μόνο του.
Δεν παχαίνουμε όλοι με τον ίδιο τρόπο
«Για πολλά χρόνια θεωρούνταν ότι η κατανάλωση επιπλέον 3.500 θερμίδων οδηγεί αυτόματα σε αύξηση περίπου μισού κιλού. Αυτό δεν ισχύει απαραίτητα για όλους», σημειώνει στη Daily Mail ο διατροφολόγος δρ. Ντουέιν Μέλορ.
Ο ίδιος εξήγησε ότι το πόσο εύκολα παίρνει κάποιος βάρος εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων, όπως το φύλο, το σωματικό μέγεθος, η μυική μάζα, η ηλικία και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας.
Σε γενικές γραμμές, οι άνδρες τείνουν να παίρνουν βάρος λιγότερο εύκολα από τις γυναίκες, εν μέρει λόγω διαφορών στη σύσταση του σώματος και στον τρόπο αποθήκευσης του λίπους. Τα γονίδια και ορισμένες παθήσεις υγείας, όπως ο υποθυρεοειδισμός, μπορούν επίσης να παίξουν ρόλο».
Συνεπώς, δύο άτομα που καταναλώνουν τον ίδιο αριθμό επιπλέον θερμίδων τα Χριστούγεννα μπορεί να δουν πολύ διαφορετικές αλλαγές στη ζυγαριά.
Τι έχουν δείξει οι έρευνες
Μια αμερικανική μελέτη του 2009, που παρακολούθησε 195 ενήλικες σε έξι έως οκτώ εβδομάδων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εορταστική περίοδο, κατέγραψε μέση αύξηση βάρους μόλις 370 γραμμαρίων.
Μια αντίστοιχη μελέτη στη Σουηδία ανέφερε αύξηση περίπου 400 γραμμαρίων σε μη παχύσαρκους ενήλικες κατά την περίοδο των γιορτών (δύο με τρεις εβδομάδες). Στους παχύσαρκους συμμετέχοντες, ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν εντελώς διαφορετικά: κάποιοι πήραν μέχρι και 6,1 κιλά, ενώ άλλοι έχασαν κιλα την ίδια περίοδο.
Πιο πρόσφατη βρετανική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One το 2020, παρακολούθησε περισσότερα από 3.500 άτομα από τα τέλη Νοεμβρίου έως τα τέλη Ιανουαρίου και διαπίστωσε μέση αύξηση βάρους 1,35%, που αντιστοιχεί σε περίπου 1,2 κιλά.
Σημαντικό είναι ότι οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης πως το βάρος άρχισε να μειώνεται ξανά μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα κιλά των γιορτών είναι προσωρινά.
Άλλες μελέτες έχουν εντοπίσει μικρή ή καθόλου αλλαγή στο συνολικό σωματικό βάρος, αλλά μικρές αυξήσεις στο σωματικό λίπος. Ορισμένες έρευνες δεν κατέγραψαν καμία μετρήσιμη αλλαγή ούτε στο βάρος ούτε στο λίπος, παρά τις αλλαγές στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.
Οι μικρές αλλαγές μετά τις γιορτές κάνουν τη διαφορά
Όσοι, πάντως, αισθάνονται ότι το παράκαναν στις γιορτές δεν χρειάζεται να οδηγηθούν σε ακραίες δίαιτες με το νέο έτος. Τα στοιχεία δείχνουν ότι με μικρές και πιο υγιεινές επιλογές, τα κιλά των γιορτών μπορούν να μη γίνουν μόνιμα.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Medical Journal, ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Μπέρμιγχαμ και του Λάφμπορο παρακολούθησαν 272 εθελοντές σε δύο χριστουγεννιάτικες περιόδους.
Οι μισοί συμμετέχοντες έλαβαν βασικές συμβουλές, ενθαρρύνθηκαν να ζυγίζονται δύο φορές την εβδομάδα και ενημερώθηκαν για το πόση άσκηση απαιτείται για να «καούν» οι θερμίδες των γιορτών. Οι υπόλοιποι δεν έλαβαν καμία οδηγία.
Όσοι δεν έλαβαν καμία καθοδήγηση πήραν κατά μέσο όρο 370 γραμμάρια μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου. Αντίθετα, όσοι έλαβαν συμβουλές έχασαν περίπου 130 γραμμάρια.
Με άλλα λόγια, λίγες ημέρες υπερβολής δεν αναιρούν έναν χρόνο υγιεινών συνηθειών. Ωστόσο, οι καλές διατροφικές συνήθειες μετά τα Χριστούγεννα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία.
