Σοβαρές Ατασθαλίες στον Δημόσιο Τομέα: Η Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Η πρόσφατη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας στον δημόσιο τομέα της Ελλάδας. Με τίτλους όπως «κόλαφος» και «καμπανάκι», οι αναφορές αυτές επισημαίνουν τη δραματική κατάσταση που επικρατεί, καθώς το 70% των πολιτών εκφράζει ανησυχία για την αύξηση της διαφθοράς και της συγκάλυψης.
Διαφάνεια και Εσωτερικός Έλεγχος
Η νέα μελέτη σχετικά με τα Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ) στους Φορείς του Δημοσίου έρχεται να επιβεβαιώσει τις ανησυχίες. Παρά το γεγονός ότι η ίδρυση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου είναι νομική υποχρέωση, οι περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες φαίνεται να προσφεύγουν σε απευθείας αναθέσεις, κάτι που οδηγεί σε συγκέντρωση εξουσίας σε λίγους ιδιώτες συνεργάτες.
Βασικά Στοιχεία της Έκθεσης
- 90% των φορέων ανέθεσε έργα μέσω απευθείας αναθέσεων.
- 16% των φορέων δεν έδωσαν επαρκείς αιτιολογίες για τις αποφάσεις τους.
- 85% της συνολικής αξίας των συμβάσεων (7,6 εκατ. ευρώ) προήλθε από απευθείας αναθέσεις.
- Το 41% των φορέων δεν έχει προχωρήσει στη δημιουργία Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
Αναγκαία Βήματα και Βελτιώσεις
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχει θετική εξέλιξη στη μείωση των «αδρανών φορέων» που δεν έχουν καν συστήσει Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου. Από το 53,8% το 2024, το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 41%. Επιπλέον, οι οργανισμοί που συντάσσουν Εκθέσεις Εσωτερικού Ελέγχου έχουν αυξηθεί από το 20% στο 50%.
Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν
Πίσω από την επιφανειακή βελτίωση κρύβεται ακόμα η προχειρότητα. Μόνο το 19% των φορέων διαθέτει ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου, ενώ το 81% δεν πληροί βασικά κριτήρια. Αυτό έχει ως συνέπεια να παραμένουν ανοιχτά πολλά ζητήματα αδιαφάνειας.
Διαδικασίες και Καταγραφή
Ένα λειτουργικό σύστημα ελέγχου απαιτεί καταγραφή διαδικασιών, κάτι που μόνο το 9,4% των φορέων έχει ολοκληρώσει. Ανησυχητικό είναι ότι το 68% έχει καταγράψει λιγότερες από τις μισές διαδικασίες. Ιδιαίτερα χαμηλά είναι τα ποσοστά στους φορείς της Κεντρικής Διοίκησης.
Συμπεράσματα και Παράμετροι που Χρειάζονται Προσοχή
Η κατάσταση είναι ακόμα πιο ανησυχητική, καθώς το 43% των φορέων που καταγράφουν διαδικασίες δεν γνωρίζει αν αυτές εφαρμόζονται στην πράξη. Πολλοί οργανισμοί ακολουθούν τη μέθοδο copy/paste, χωρίς προσαρμογές στις συγκεκριμένες ανάγκες τους.
Μονάδες-Φαντάσματα
Ο νόμος απαιτεί τη σύσταση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου, αλλά το 32% αυτών παραμένει χωρίς προσωπικό. Στις δημοτικές αρχές, το ποσοστό αυτό φτάνει το 43%, υποδηλώνοντας μια επιφανειακή συμμόρφωση χωρίς ουσιαστική εφαρμογή.
Έλεγχος και Διαχείριση Δημόσιων Πόρων
Ακόμη και οι λειτουργούσες μονάδες συχνά παραλείπουν τον έλεγχο δαπανών, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση δημόσιων χρημάτων. Οι αναφορές των εξωτερικών συνεργατών, που συχνά δεν εντοπίζουν προβλήματα, δημιουργούν αμφιβολίες για την ποιότητα των ελέγχων.
Ποιος Ελέγχει τους Ελεγκτές;
Τέλος, το 75% των φορέων αναθέτει την παραλαβή εκθέσεων σε άτομα που δεν έχουν σχετική εκπαίδευση στον εσωτερικό έλεγχο. Αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα των φορέων να ελέγχουν σωστά τις υπηρεσίες των εξωτερικών αναδόχων.
