Την ανάδειξη της ιστορίας της Κατοχής στη Δυτική Μακεδονία και την ενίσχυση του Μουσείου Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας του Δήμου Κοζάνης προτείνει ο Χρήστος Ι. Π. Κολοβός. Παραθέτει στοιχεία για τις εκτελέσεις αμάχων και τις καταστροφές κατοικιών στην περιοχή και επισημαίνει ότι το μουσείο χρειάζεται μεγαλύτερο και πιο προσβάσιμο χώρο.
Εκτελέσεις και καταστροφές στην περιοχή
Σύμφωνα με ονομαστικές καταστάσεις της εποχής, τις οποίες εντόπισε στην Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης, 2.607 άμαχοι στη Δυτική Μακεδονία εκτελέστηκαν από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους κατά την περίοδο της Κατοχής, από το 1941 έως το 1944.
Ο Κολοβός αναφέρεται στα ολοκαυτώματα του Μεσόβουνου, το 1941 και ξανά το 1944, καθώς και των Πύργων, της Ερμακιάς, του Λεχόβου, της Κλεισούρας, του Γέρμα, του Κωσταραζίου, του Μελανθίου, της Δροσοπηγής και του Κοσματίου. Κάνει επίσης λόγο για σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή χωριών στα Γρεβενά και ομαδικές εκτελέσεις στην Παναγία (Νταμάρια), στα Σέρβια, στο Καταφύγι, στο Βελβεντό και στο Βατερό Κοζάνης, καθώς και σε περιοχές της Καστοριάς, της Φλώρινας και των Γρεβενών.
Για τις κατοικίες, επικαλείται στοιχεία που εντόπισε στα Ιστορικά Αρχεία Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη και στο διαδίκτυο: από τις 49.683 που είχαν καταγραφεί τότε στη Δυτική Μακεδονία, οι 15.795 καταστράφηκαν ολοσχερώς και οι 2.568 υπέστησαν μερικές ζημιές. Αυτό αντιστοιχεί, σύμφωνα με τον ίδιο, στο 40% των κατοικιών. Σημειώνει ότι τα στοιχεία δεν είναι πλήρη και πως έρευνα στα αρχεία Νομαρχιών και Δήμων, καθώς και στα μνημεία των χωριών, ενδέχεται να προσθέσει νέα δεδομένα.
Πρόταση για το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας
Ο αρθρογράφος προτείνει να παρουσιαστούν στο Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας του Δήμου Κοζάνης στοιχεία για τις απώλειες και τις καταστροφές, μαζί με την ιστορία της αντίστασης στην Κατοχή. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη μάχη του Φαρδύκαμπου της Σιάτιστας, την οποία χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη μάχη της Εθνικής Αντίστασης ενάντια στους κατακτητές.
Το μουσείο ιδρύθηκε το 2006 και, κατά την εκτίμηση του Κολοβού, μετά το 2010 έχει μείνει περίπου ξεχασμένο από τις δημοτικές αρχές που ακολούθησαν. Στεγάζεται σε κτήριο παραδοσιακής κοζανίτικης αρχιτεκτονικής, στην πάροδο της οδού Αλεξίου Καραλίβανου 23, πρώην Βίτσι 23. Ο χώρος, όπως αναφέρει, δεν επαρκεί για νέα εκθέματα και είναι δύσκολο να εντοπιστεί μέσα στα στενά.
Ως πιθανή εναλλακτική, ο Κολοβός προτείνει τη μεταφορά του στο Αρχοντικό Λασσάνη. Αναφέρει ακόμη ότι υπάρχει καταχώρηση στους Χάρτες Google και πινακίδες από την οδό Παύλου Χαρίση, κοντά στη διασταύρωση με την Ξενοφώντος Τριανταφυλλίδη. Κατά τον ίδιο, η ιστορία και ο πολιτισμός της πόλης μπορούν να συμβάλουν στην ανάδειξη της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή, δίπλα στο Λαογραφικό Μουσείο της Κοζάνης.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
