Χαλάρωση δημοσιονομικών κανόνων για πράσινη ενέργεια
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την απόφαση να χαλαρώσουν οι δημοσιονομικοί κανόνες, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τις προσπάθειές τους για απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και στροφή προς την πράσινη ενέργεια. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, ιδιαίτερα μετά τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και την κρίση που προκλήθηκε από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Οικονομική Στήριξη έως 0,3% του ΑΕΠ
Η απόφαση της Κομισιόν επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δαπανούν μέχρι και 0,3% του ετήσιου ΑΕΠ τους. Αυτές οι δαπάνες θα πρέπει να επικεντρώνονται σε μέτρα που ενισχύουν την «δομική ανθεκτικότητα» απέναντι σε ενεργειακούς κραδασμούς, χωρίς να ξεπερνούν το όριο του 3% που τίθεται από τους κανόνες των Βρυξελλών.
Ο Βλάντις Ντομπρόβσκις, αντιπρόεδρος της Κομισιόν, ανέφερε ότι το πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο θα ισχύει μέχρι το 2028 και θα είναι περιορισμένο στο συνολικό 0,6% της ετήσιας παραγωγής.
Επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης
Ο Ντομπρόβσκις τόνισε ότι η ενεργειακή κρίση έχει οδηγήσει σε «διευρυνόμενες, αρνητικές επιπτώσεις» για την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στην ΕΕ, ο οποίος έχει φτάσει το 3,2% τον Μάιο. Η τελευταία πρόβλεψη της Επιτροπής για την ανάπτυξη της ΕΕ το 2026 μειώθηκε από 1,4% σε 1,1%, ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν από 2,1% σε 3,1%.
Εθνική ρήτρα διαφυγής και στρατηγικές επενδύσεις
Οι χώρες που επιθυμούν να επωφεληθούν από την επιπλέον δημοσιονομική ευελιξία θα πρέπει να ενεργοποιήσουν την εθνική ρήτρα διαφυγής, που επιτρέπει τη δαπάνη επιπλέον 1,5% του ετήσιου ΑΕΠ για αμυντικές ανάγκες. Αυτά τα κονδύλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:
- Ενίσχυση της χωρητικότητας αποθήκευσης μπαταριών
- Επιδότηση ηλεκτρικών οχημάτων
- Αύξηση των εγκαταστάσεων αντλιών θερμότητας
Στροφή στους δημοσιονομικούς κανόνες
Η ανακοίνωση της Κομισιόν αποτελεί σημαντική αλλαγή πολιτικής, καθώς μέχρι πρόσφατα οι Βρυξέλλες είχαν επισημάνει ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν δικαιολογεί χαλάρωση των κανόνων. Ωστόσο, η τρέχουσα κρίση και οι οικονομικές προκλήσεις επιβάλλουν την αναθεώρηση αυτής της θέσης.
Ο Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι η πρόταση επιτρέπει τη χρήση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για μέτρα που υποστηρίζουν τη μετάβαση από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ ξεκαθάρισε ότι οι χώρες δεν θα μπορούν να επιδοτούν τη χρήση τους.
