Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το 36% κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος των ελληνικών νοικοκυριών κατευθύνεται στη στέγαση, ποσοστό που είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (19%). Αυτή η κατάσταση καθιστά τη στέγαση την κύρια μόνιμη δαπάνη για τους Έλληνες, περιορίζοντας την αγοραστική τους δύναμη και επηρεάζοντας αρνητικά τη ζωή εκατομμυρίων πολιτών.
Η διεύρυνση του προβλήματος
Η Eurostat καταδεικνύει ότι το 28,9% των Ελλήνων δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για κατοικία, ενώ στην Ε.Ε. το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 8,2%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν τρεις στους δέκα Έλληνες βρίσκονται σε οικονομικά δυσμενείς συνθήκες.
Μισθοί και ενοίκια: μία ανισότιμη σχέση
Αν και η κυβέρνηση προβάλλει τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό ως ένδειξη οικονομικής ανθεκτικότητας, η πραγματικότητα δείχνει ότι αυτές οι αυξήσεις δεν αρκούν για να καλύψουν το κόστος στέγασης. Από το 2019, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 39%, ενώ οι τιμές των ενοικίων στις μεγάλες πόλεις έχουν εκτιναχθεί.
- Στην Αθήνα, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 55%-70% από το 2019.
- Στη Θεσσαλονίκη, οι αυξήσεις ξεπερνούν το 50%.
- Μόνο το 2025, τα ενοίκια στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 10,1%.
Σήμερα, ένας εργαζόμενος με τον κατώτατο μισθό λαμβάνει περίπου 780 ευρώ καθαρά, ενώ ένα μικρό διαμέρισμα στην Αθήνα κοστίζει από 500 έως 650 ευρώ, με πολλά δυάρι να ξεπερνούν τα 700 ευρώ. Έτσι, το ενοίκιο απορροφά πάνω από το 60% του καθαρού εισοδήματος για χιλιάδες νοικοκυριά.
Η μεσαία τάξη υπό πίεση
Πριν από λίγα χρόνια, το στεγαστικό πρόβλημα θεωρείτο κυρίως θέμα των νέων. Σήμερα, οι αυξήσεις στην αγορά στέγης επηρεάζουν έντονα τη μεσαία τάξη, με τις ανατιμήσεις να παρατηρούνται και σε περιοχές που παραδοσιακά φιλοξενούσαν μισθωτούς.
Περιοχές όπως το Περιστέρι, το Αιγάλεω και ο Κορυδαλλός βλέπουν σημαντικές ανατιμήσεις, με αποτέλεσμα πολλά νοικοκυριά να αναγκάζονται να ανανεώσουν τα μισθωτήριά τους με αυξημένα ενοίκια.
Η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης
Η Ελλάδα, που παραδοσιακά παρουσίαζε υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης, βλέπει αυτή τη στατιστική να υποχωρεί κάτω από το 70%. Η οικονομική κρίση και η δυσκολία πρόσβασης σε στεγαστικά δάνεια έχουν επηρεάσει αυτή την τάση, καθιστώντας δύσκολη τη μετάβαση από το ενοίκιο στην ιδιοκατοίκηση για τις νέες γενιές.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Η ελληνική αγορά στέγης αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, με τις ξένες επενδύσεις και την ανάπτυξη βραχυχρόνιων μισθώσεων να εντείνουν την πίεση στις τιμές. Αυτή η κατάσταση, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην κατανάλωση, την αποταμίευση και την κινητικότητα των εργαζομένων.
