Πρόγραμμα δωρεάν προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα σχεδιάζεται να ξεκινήσει σε επτά νοσοκομεία του συστήματος υγείας το πρώτο τρίμηνο του 2027. Τον σχεδιασμό ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία έγκρισης και χρηματοδότησης από πόρους του ΕΣΠΑ βρίσκεται στο τελικό στάδιο. Στόχος είναι να εντοπίζεται η νόσος νωρίτερα σε ανθρώπους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Η εξέταση θα γίνεται με αξονική τομογραφία θώρακα χαμηλής δόσης. Τα επτά νοσοκομεία δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, ενώ τα κριτήρια συμμετοχής και ο τρόπος εγγραφής θα καθοριστούν στο επιστημονικό πρωτόκολλο που βρίσκεται υπό επεξεργασία.
Ποιοι ενδέχεται να ενταχθούν
Το πρωτόκολλο διαμορφώνεται από την Εθνική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας σε συνεργασία με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία. Οι τελικές προϋποθέσεις δεν έχουν οριστικοποιηθεί, ωστόσο στο πλαίσιο που συζητείται περιλαμβάνονται ηλικίες από 50 έως 80 ετών και καπνιστές ή πρώην καπνιστές με ιστορικό τουλάχιστον 20 πακέτων-ετών. Αυτό αντιστοιχεί, για παράδειγμα, σε ένα πακέτο την ημέρα επί 20 χρόνια.
Εξετάζεται επίσης αν θα συνυπολογιστούν το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα και παράγοντες όπως η επαγγελματική έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες ή η ατμοσφαιρική ρύπανση. Ο καθηγητής Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης, ανέφερε ότι, παρότι τα περισσότερα περιστατικά συνδέονται με βαρύ ιστορικό καπνίσματος, περίπου το 15% έως 20% των διαγνώσεων αφορά ανθρώπους που δεν κάπνισαν ποτέ. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμπλέκονται παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, η ηλικία ή παθήσεις όπως η πνευμονική ίνωση.
Γιατί έχει σημασία ο έλεγχος
Περισσότεροι από 7.000 άνθρωποι στην Ελλάδα προσβάλλονται κάθε χρόνο από καρκίνο του πνεύμονα, ενώ περίπου οκτώ στους δέκα φτάνουν στον γιατρό όταν η νόσος βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Λουκίδης. Προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου στο εξωτερικό έχουν συνδεθεί με μείωση της θνησιμότητας κατά 30% έως 35%.
Η αξονική χαμηλής δόσης μπορεί να εντοπίσει μικρά οζίδια, τα περισσότερα από τα οποία δεν είναι καρκίνος. Για τον λόγο αυτό, κάθε εύρημα χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρούς. Ο αναπληρωτής καθηγητής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Εμμανουήλ Σαλούστρος, υπογράμμισε τη σημασία της πρόληψης.
Σε παλαιότερο σχεδιασμό είχαν προταθεί ως κέντρα αναφοράς οκτώ νοσοκομεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις, ανάμεσά τους το «Σωτηρία», το «Αττικόν» και το «Παπανικολάου». Η πρόταση προέβλεπε ετήσια αξονική και αξιολόγηση των περιστατικών από ακτινολόγο και πνευμονολόγο, με συμμετοχή θωρακοχειρουργού όπου χρειαζόταν. Αυτές οι λεπτομέρειες, όπως και τα νοσοκομεία που τελικά θα συμμετάσχουν, δεν έχουν επιβεβαιωθεί για το νέο πρόγραμμα.
