Η πρόσβαση σε κατοικία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για όλους, όχι προνόμιο για λίγους. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα αυτή απέχει πολύ από το να είναι εφικτή, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κρίση στη στέγαση στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ
Σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πολίτες δυσκολεύονται να αποκτήσουν ιδιοκτησία κατοικίας, με τους εργαζόμενους να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να διαμένουν κοντά στις θέσεις εργασίας τους. Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει σε σοβαρές προκλήσεις για τις επιχειρήσεις, οι οποίες βρίσκονται σε δυσχέρεια να προσλάβουν προσωπικό.
Αύξηση τιμών κατοικίας στην ΕΕ
Από την αρχή του 2026, οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχεδόν όλες τις χώρες της ΕΕ, με κάποιες να παρουσιάζουν αυξήσεις που ξεπερνούν τον συνολικό πληθωρισμό κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταγράψει νέες πρωτοβουλίες πολιτών που επιδιώκουν την οικονομικά προσιτή στέγαση.
Η κατάσταση στη στέγαση στην Ελλάδα
Η κατάσταση στη στέγαση είναι επίσης επιβαρυμένη στην Ελλάδα. Ο μέσος καθαρός μισθός στην Αθήνα ανέρχεται σε περίπου 1.156 ευρώ το μήνα, ενώ το ενοίκιο για ένα διαμέρισμα 50 τ.μ. είναι κατά μέσο όρο 625 ευρώ, καταναλώνοντας πάνω από το μισό εισόδημα. Για τους αγοραστές, οι μέσες τιμές φτάνουν τα 2.500 ευρώ ανά τ.μ., με τις τιμές των κεντρικών και παραθαλάσσιων ακινήτων να κυμαίνονται από 4.125 έως 4.988 ευρώ ανά τ.μ.
Η κρίση στην Αττική και σε άλλες περιοχές της χώρας οφείλεται στην περιορισμένη προσφορά, η οποία προήλθε από μια δεκαετία μειωμένης οικοδομικής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους των υλικών και τις ισχυρές ξένες επενδύσεις.
Πρωτοβουλίες για οικονομικά προσιτή στέγαση στην Ευρώπη
Η πρωτοβουλία «Δικαίωμα στη Στέγαση! Τώρα και για Πάντα» στοχεύει στη διασφάλιση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση. Οι διοργανωτές προτείνουν μέτρα για τη ρύθμιση των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και των κενών κατοικιών, καθώς και τη μετατροπή κενών κτιρίων σε κατοικίες.
Συλλογή υπογραφών και διαδικασίες
Για να προχωρήσει η πρωτοβουλία, απαιτείται η συγκέντρωση τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου υπογραφών από πολίτες της ΕΕ. Η Επιτροπή θα εξετάσει τις προτάσεις αν πληρωθούν οι απαραίτητες νομικές προϋποθέσεις.
Κατάσταση της αγοράς κατοικίας στις ΗΠΑ
Στην Αμερική, οι εκκρεμείς πωλήσεις κατοικιών τον Ιούνιο παρουσίασαν μείωση 5,4% σε σχέση με τον Μάιο, γεγονός που υποδεικνύει τη δύσκολη κατάσταση στην αγορά. Οι υψηλές τιμές και τα αυξημένα επιτόκια στεγαστικών δανείων έχουν δημιουργήσει ένα δυσμενές περιβάλλον για τους αγοραστές, ιδιαίτερα για αυτούς που επιθυμούν να αγοράσουν για πρώτη φορά.
Προκλήσεις στην αγορά κατοικίας
- Αύξηση επιτοκίων στεγαστικών δανείων.
- Αυξανόμενες τιμές κατοικιών.
- Δυσκολία στην αγορά για νέους αγοραστές.
Η προσιτή στέγαση παραμένει κεντρικό ζήτημα στην οικονομία των ΗΠΑ, που αντιπροσωπεύει περίπου το 15-18% της συνολικής οικονομίας. Οι τιμές των υφιστάμενων κατοικιών συνεχίζουν να αυξάνονται, με τη διάμεση τιμή να σημειώνει νέο ρεκόρ.
