Συμφωνίες για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του νέου πολυεπίπεδου δικτύου αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας, υπογράφονται σήμερα μεταξύ των υπουργείων Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Ισραήλ. Το πρόγραμμα, που έχει εγκριθεί από το ΚΥΣΕΑ στις 23 Ιουλίου 2026 και εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030», αφορά την προστασία των Ενόπλων Δυνάμεων από αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η ανάπτυξη του συστήματος στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 28 μήνες. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ενιαία εικόνα του επιχειρησιακού πεδίου, με διασύνδεση επίγειων ραντάρ, μέσων των Ενόπλων Δυνάμεων και σύγχρονων οπλικών συστημάτων που διαθέτει ήδη η χώρα.
Ραντάρ, πύραυλοι και ενιαίο δίκτυο
Κεντρικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής θα είναι το ραντάρ ELM-2084, τεχνολογίας AESA ηλεκτρονικής σάρωσης. Το ραντάρ θα μπορεί να εντοπίζει και να παρακολουθεί πολλαπλούς στόχους, να αξιολογεί την απειλή και να κατευθύνει την απόκριση των διαθέσιμων μέσων αεράμυνας.
Στο δίκτυο προβλέπεται να ενταχθούν οι υφιστάμενοι πύραυλοι Patriot, καθώς και ισραηλινά συστήματα διαφορετικών αποστάσεων εμπλοκής. Το David’s Sling θα λειτουργεί, μαζί με τους Patriot, στη βαθμίδα μεγάλης εμβέλειας, με επιχειρησιακή εμβέλεια έως 150 χιλιόμετρα, η οποία μπορεί να είναι μεγαλύτερη ανάλογα με τους πυραύλους που θα επιλεγούν.
Το Barak MX θα καλύπτει αποστάσεις από 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τύπο πυραύλου. Για την εγγύς προστασία και την άμυνα σημείου, έως 50 χιλιόμετρα, προβλέπεται η αξιοποίηση του Spyder σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk.
Η νέα δομή θα πρέπει επίσης να είναι διαλειτουργική με τις φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, καθώς και με το πυραυλικό πυροβολικό PULS. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η σύνδεση με ναυτικά μέσα, ώστε να υποστηρίζονται επιχειρήσεις απέναντι σε απειλές που προέρχονται από τη θάλασσα.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και ο ηλεκτρονικός πόλεμος
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν για τη λειτουργία του συστήματος, η τεχνητή νοημοσύνη θα χρησιμοποιείται για την ταχεία επεξεργασία δεδομένων, την κατηγοριοποίηση στόχων και την υποστήριξη των αποφάσεων σε πολύ περιορισμένο χρόνο. Θα μπορεί επίσης να εντοπίζει πιθανές προσπάθειες παραπλάνησης, συμβάλλοντας στη μείωση του χρόνου αντίδρασης.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα περιλαμβάνει και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου. Μεταξύ αυτών αναφέρεται ο ελληνικός «Κένταυρος», ο οποίος έχει ήδη δοκιμαστεί και διασυνδεθεί με τα συστήματα που θα αποτελέσουν τμήμα του νέου δικτύου.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η τεχνολογία δεν εξαλείφει τις προκλήσεις για την αεράμυνα. Η χρήση μεγάλου αριθμού φθηνών εναέριων μέσων ή δολωμάτων μπορεί να επιδιώξει τον κορεσμό των αμυντικών συστημάτων. Για τον λόγο αυτό, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, η εκπαίδευση και το ηθικό του προσωπικού παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για την αποτελεσματικότητα της άμυνας.
