Η Αθήνα στο επίκεντρο του αμερικανικού σχεδιασμού για την Ανατολική Μεσόγειο
Η επικείμενη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, χωρίς αντίστοιχη στάση στην Άγκυρα, αναδεικνύει τον αυξημένο ρόλο της Ελλάδας στην αμερικανική στρατηγική για την Ανατολική Μεσόγειο. Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, καθώς οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ βρίσκονται σε ένταση και η Ουάσινγκτον επιδιώκει να ενισχύσει τις περιφερειακές συνεργασίες της.
Εκτιμήσεις από τον Ρεπουμπλικανικό χώρο αναφέρουν ότι η απουσία της Άγκυρας από την περιοδεία του Ρούμπιο αποτελεί ένδειξη πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θεωρούν πλέον την Τουρκία ως τη μοναδική αναγκαία πύλη προς την Ανατολική Μεσόγειο. Ανάλογη επιλογή είχε γίνει στο παρελθόν και από τον Μάικ Πομπέο, ωστόσο η τρέχουσα συγκυρία προσδίδει μεγαλύτερο βάρος στην επίσκεψη στην Αθήνα.
Η παρουσία του Ρούμπιο στην Ελλάδα ερμηνεύεται παράλληλα ως μήνυμα στήριξης προς το Ισραήλ. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας διατηρεί σταθερά φιλοϊσραηλινή στάση, ενώ το Ισραήλ παραμένει σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή. Την ίδια ώρα, η αμερικανική πλευρά έχει υπογραμμίσει ότι οι ελληνοτουρκικές διαφορές πρέπει να αντιμετωπίζονται με διάλογο και όχι με απειλές, θέση που η Αθήνα υποστηρίζει ότι αντανακλά τη δική της πολιτική.
Συνεχίζονται οι επαφές με την Άγκυρα
Η μη επίσκεψη του Ρούμπιο στην Τουρκία δεν σηματοδοτεί διακοπή των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θερμές επαφές με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ενώ υπήρξαν επικοινωνίες και μέσω των αντιπροσωπειών των δύο χωρών στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών παραμένει το ζήτημα των ρωσικών S-400. Η αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει την προώθηση της τουρκικής συμμετοχής στα F-35 όσο τα συγκεκριμένα συστήματα παραμένουν σε τουρκικό έδαφος. Η θέση αυτή έχει μεταφερθεί με σαφήνεια στην Άγκυρα.
Επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και αμυντική συνεργασία
Η ατζέντα των συζητήσεων στην Αθήνα δεν περιορίζεται στη στρατιωτική συνεργασία. Ο Ρούμπιο έχει επισημάνει ότι οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ περιλαμβάνουν οικονομικούς δεσμούς και επενδύσεις. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν το αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα και η συνεργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θα συνοδεύεται από ομάδα συνεργατών και τρεις βασικούς υφυπουργούς, αρμόδιους μεταξύ άλλων για πολιτικές υποθέσεις, πολιτιστικά ζητήματα, άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια. Η παρουσία τους συνδέεται με την έκτη συνεδρίαση του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, κατά την οποία αναμένονται και υπογραφές μνημονίων συνεργασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Εθνοφρουράς της Φλόριντα και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με αντικείμενο κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεκπαιδεύσεις.
