Ένα δωρεάν βιωματικό εργαστήριο για την παραδοσιακή βιβλιοδεσία και την τυπογραφία οργανώνει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, από τις 11:00 έως τις 13:00, στο ΚΠΙΣΝ. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν από κοντά πώς κατασκευάζεται ένα βιβλίο και πώς γινόταν η εκτύπωση πριν από τις σύγχρονες εκτυπωτικές μηχανές.
Η δράση με τίτλο «Από το Τύπωμα στο Βιβλίο: Μια Εμπειρία Παραδοσιακών Τεχνικών» θα φιλοξενηθεί στο Εργαστήριο Συντήρησης της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στον 4ο όροφο. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους και βασίζεται στην ενεργή συμμετοχή του κοινού.
Τετράδιο με ιαπωνική βιβλιοδεσία
Το πρώτο μέρος του εργαστηρίου είναι αφιερωμένο στη βιβλιοδεσία. Μετά την παρουσίαση βασικών αρχών της τεχνικής, οι συμμετέχοντες θα δημιουργήσουν το δικό τους τετράδιο, εφαρμόζοντας τη μέθοδο της ιαπωνικής βιβλιοδεσίας.
Στη συγκεκριμένη τεχνική, τα φύλλα ράβονται κοντά στη ράχη, με την κλωστή να παραμένει ορατή. Το εμφανές δέσιμο αποτελεί βασικό στοιχείο της αισθητικής του βιβλίου. Παρότι είναι γνωστή διεθνώς ως Japanese stab binding, ανάλογες μορφές βιβλιοδεσίας χρησιμοποιήθηκαν σε διαφορετικές περιοχές της Ασίας, ενώ οι ρίζες τους εντοπίζονται στην Κίνα. Στην Ιαπωνία, τα δεσίματα με κλωστή απέκτησαν ξεχωριστή θέση στην ιστορία του έντυπου βιβλίου.
Τύπωμα σε χειροποίητη ξύλινη πρέσα
Το δεύτερο σκέλος αφορά την παραδοσιακή τυπογραφία. Το κοινό θα παρακολουθήσει τη διαδικασία του τυπώματος και θα δοκιμάσει να τυπώσει σε χειροποίητη ξύλινη πρέσα, η οποία είναι εμπνευσμένη από την πρέσα του Γουτεμβέργιου.
Ο Γιοχάνες Γουτεμβέργιος συνδέθηκε τον 15ο αιώνα με μια σημαντική αλλαγή στην παραγωγή και διάδοση των βιβλίων στην Ευρώπη. Η μέθοδός του συνδύαζε κινητά μεταλλικά τυπογραφικά στοιχεία, ειδικό μελάνι και μηχανική πρέσα. Η Βίβλος του Γουτεμβέργιου, τυπωμένη στο Μάιντς στα μέσα του 15ου αιώνα, θεωρείται η πρώτη μεγάλη δυτική έκδοση που τυπώθηκε με κινητά μεταλλικά στοιχεία.
Η αυθεντική πρέσα του Γουτεμβέργιου δεν έχει διασωθεί. Οι σημερινές ανακατασκευές βασίζονται σε ιστορικές πηγές και πρώιμες απεικονίσεις τυπογραφικών πιεστηρίων. Η πρέσα του εργαστηρίου θα δώσει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να προσεγγίσουν πρακτικά την τεχνολογία που επηρέασε την ιστορία του βιβλίου.
Η δράση εντάσσεται στις European Days of Conservation-Restoration 2026, που διοργανώνονται από την E.C.C.O., την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Συντηρητών-Αποκαταστατών. Η 9η διοργάνωση πραγματοποιείται από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου, με φορείς και επαγγελματίες από ευρωπαϊκές χώρες να παρουσιάζουν στο κοινό το έργο της συντήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η εβδομάδα ολοκληρώνεται στις 18 Οκτωβρίου, με την Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης και Αποκατάστασης.
Η συμμετοχή είναι δωρεάν, αλλά απαιτείται ηλεκτρονική προεγγραφή. Οι εγγραφές ανοίγουν την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου στις 11:00.
- Ημερομηνία: Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
- Ώρα εργαστηρίου: 11:00-13:00
- Ώρα προσέλευσης: 10:45
- Σημείο συνάντησης: Πύργος Βιβλίων, ισόγειο της ΕΒΕ στο ΚΠΙΣΝ
- Χώρος διεξαγωγής: Εργαστήριο Συντήρησης, 4ος όροφος ΕΒΕ
- Συμμετοχή: δωρεάν με ηλεκτρονική προεγγραφή
