Στη βορειοδυτική Ναμίμπια, το πρόγραμμα Lion Rangers αξιοποιεί από το 2021 smartphones, GPS και κάμερες για να εντοπίζει λιοντάρια και να προειδοποιεί έγκαιρα τους κτηνοτρόφους. Η δουλειά περισσότερων από 40 κοινοτικών φυλάκων συμβάλλει στον περιορισμό των συγκρούσεων με τα κοπάδια, ενώ σε έξι προστατευόμενες περιοχές έχουν σταματήσει οι παράνομες θανατώσεις λιονταριών.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2018, σε μια περίοδο κατά την οποία τα λιοντάρια της περιοχής στρέφονταν όλο και συχνότερα στα ζώα εκτροφής. Η μείωση της άγριας λείας τους, σε συνδυασμό με τις μεταβολές στις βροχοπτώσεις, τα οδηγεί σε νέα εδάφη και πιο κοντά σε αγροκτήματα και χωριά.
Δεδομένα και τοπική γνώση στην ίδια περιπολία
Ο Benjamin Kordom γνωρίζει από πρώτο χέρι πόσο δύσκολη μπορεί να είναι η συνύπαρξη. Το 2018, λιοντάρια μπήκαν στο οικογενειακό του αγρόκτημα και σκότωσαν πουλερικά. Αργότερα εντάχθηκε στο πρόγραμμα, αρχικά ως εθελοντής, και σήμερα συντονίζει φύλακες, επικεφαλής περιπολιών και ομάδες άμεσης επέμβασης.
Οι περιπολίες καλύπτουν μια έκταση περίπου 40.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, από την Ακτή των Σκελετών έως τα όρια του εθνικού πάρκου Etosha. Οι φύλακες καταγράφουν θεάσεις ζώων, ίχνη, θηράματα και περιστατικά θανάτωσης. Από το 2021 χρησιμοποιούν την εφαρμογή SMART, η οποία καταγράφει τις διαδρομές τους και επιτρέπει την αποστολή πληροφοριών μόλις υπάρχει σύνδεση στο δίκτυο.
Τα δεδομένα συνδυάζονται με εικόνες από κάμερες και σήματα από GPS περιλαίμια σε 44 λιοντάρια. Έτσι, οι ομάδες μπορούν να αποφασίσουν πού χρειάζεται περιπολία ή να στείλουν όχημα για να απομακρύνει τα ζώα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι φύλακες βοηθούν επίσης τους κτηνοτρόφους να συγκεντρώσουν τα ζώα τους σε ασφαλές σημείο.
Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την εμπειρία στο πεδίο. Η καθυστέρηση στη μεταφορά δεδομένων μπορεί να σημαίνει ότι ένα λιοντάρι έχει ήδη απομακρυνθεί από το σημείο που δείχνουν οι συντεταγμένες. Οι φύλακες εξακολουθούν να βασίζονται σε δεξιότητες εντοπισμού που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά, όπως η αναγνώριση φρέσκων ιχνών.
Προειδοποιήσεις που φτάνουν στους κτηνοτρόφους
Το πρόγραμμα στέλνει σε επιλεγμένους κτηνοτρόφους ειδοποιήσεις SMS όταν λιοντάρια με περιλαίμια περνούν εικονικά όρια. Σε 16 πύργους προειδοποίησης, κοντά σε περιοχές συχνών περιστατικών, τα σήματα μπορούν να ενεργοποιήσουν σειρήνες και προβολείς.
Οι συγκρούσεις ανθρώπων και λιονταριών είχαν μειωθεί κατά ένα τρίτο έως το 2023, αλλά στη συνέχεια αυξήθηκαν ξανά. Το πρόγραμμα αποδίδει την άνοδο σε καλύτερο εντοπισμό των περιστατικών και στη μετακίνηση της άγριας λείας, καθώς οι καιρικές συνθήκες αλλάζουν. Ο πληθυσμός των λιονταριών της περιοχής, που είχε φτάσει περίπου τα 180 το 2015, εκτιμάται σήμερα σε 60 άτομα και χαρακτηρίζεται σταθερός από το Lion Rangers.
Για την υπεύθυνη του προγράμματος, Mathilde Brassine, η συμμετοχή των κοινοτήτων είναι αναγκαία για την προστασία της άγριας ζωής. Ο Kordom, που είναι και ο ίδιος αγρότης, περιγράφει την πρόκληση ως προσπάθεια να συνεχιστούν μαζί η κτηνοτροφία και η παρουσία των λιονταριών: «Δεν μπορώ να φανταστώ το Kunene χωρίς αυτά».
