Χιλιάδες εργαζόμενοι σε καταστήματα εστίασης στην Ελλάδα κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς μισθό και χωρίς σαφή δυνατότητα να αποχωρήσουν από την εργασία τους, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις σε υποθέσεις φοροδιαφυγής και απάτης που αφορούν δύο μεγάλες αλυσίδες. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα τους στηρίξει, αλλά δεν έχει ενεργοποιήσει προς το παρόν ειδικά μέτρα ενίσχυσης, αφήνοντας τους εργαζομένους να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με τις υπάρχουσες διαδικασίες.
Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα εργαζομένους σε καταστήματα franchise, όπου μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί εργοδότες. Ο εργατολόγος Δημήτρης Περπατάρης προειδοποιεί ότι η αβεβαιότητα ενδέχεται να επεκταθεί, καθώς συνεχίζονται οι έλεγχοι σε επιχειρήσεις του κλάδου. Περιγράφει την κατάσταση ως εργασιακή ομηρία: οι εργαζόμενοι μπορεί να παραμένουν τυπικά ενεργοί στο ΕΡΓΑΝΗ, χωρίς να πληρώνονται και χωρίς να μπορούν εύκολα να απολυθούν ή να παραιτηθούν.
Τα αιτήματα των σωματείων
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό Τουρισμό ζητά να τεθούν οι εργαζόμενοι σε αναστολή σύμβασης, με αποζημίωση ειδικού σκοπού 534 ευρώ για λίγους μήνες. Το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Επισιτισμού-Τουρισμού-Ξενοδοχείων Ν. Αττικής διεκδικεί διασφάλιση των θέσεων εργασίας, των εισοδημάτων και των ενσήμων, καθώς και πάγωμα οφειλών προς τράπεζες και ΔΕΚΟ και προστασία από εξώσεις και πλειστηριασμούς.
Επτά πρωτοβάθμια σωματεία ζητούν έκτακτη ενίσχυση 880 ευρώ τον μήνα για έξι μήνες για τους εργαζομένους της Pizza Fan, τόσο στην εταιρεία όσο και στα καταστήματα franchise. Ζητούν επίσης ελέγχους σε όλα τα καταστήματα για ενδεχόμενη υποδηλωμένη εργασία και αποδοχές χαμηλότερες από τις πραγματικές ώρες απασχόλησης. Τα σωματεία επικαλούνται δικαστικές αποφάσεις και καταγγελίες στην Επιθεώρηση Εργασίας για πρακτικές που, όπως αναφέρουν, εφαρμόζονται επί χρόνια.
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν προτείνουν όλες τα ίδια μέτρα, συμφωνούν όμως στην ανάγκη κοινής προστασίας για όσους εργαζομένους βρίσκονται ή μπορεί να βρεθούν σε ανάλογη θέση.
Η πρόταση για νομοθετική παρέμβαση
Για την άμεση προστασία των εργαζομένων, ο κ. Περπατάρης προτείνει να εξετάσουν, με νομική υποστήριξη, την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων ανά κατάστημα και εργοδότη, ζητώντας συντηρητική κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων. Στις απαιτήσεις, κατά την πρότασή του, θα μπορούσαν να περιληφθούν αποδοχές πέντε ή έξι μηνών και η τεκμαιρόμενη αποζημίωση απόλυσης. Εισηγείται επίσης να στραφούν κατά της μητρικής εταιρείας για ευθύνη εις ολόκληρον, σε περίπτωση που ο άμεσος εργοδότης δεν διαθέτει περιουσία, καθώς και να υποβάλουν καταγγελίες στην Επιθεώρηση Εργασίας για δεδουλευμένα, επιδόματα, δώρα και αποζημιώσεις.
Δεν συστήνει την επίσχεση εργασίας ως λύση, καθώς, όπως αναφέρει, δεν εξασφαλίζει πρόσθετο επίδομα και μπορεί να κριθεί καταχρηστική αν δεν έχουν συμπληρωθεί τρεις μήνες απλήρωτων αποδοχών. Το ειδικό επίδομα επίσχεσης έχει καταργηθεί από το 2024. Η παραίτηση, προσθέτει, μπορεί να σημαίνει απώλεια της αποζημίωσης, ενώ χωρίς λογιστή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί ούτε οικειοθελής αποχώρηση.
Ο εργατολόγος ζητά μόνιμη νομοθετική ρύθμιση, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη για εργαζομένους που μένουν απλήρωτοι αλλά εξακολουθούν να εμφανίζονται ως ενεργοί. Η πρότασή του είναι να θεσπιστεί τεκμήριο απόλυσης όταν ο εργοδότης αφήνει εργαζόμενο απλήρωτο για τρεις ή τέσσερις μήνες, ώστε να μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση και επίδομα ανεργίας. Για την τρέχουσα κρίση, προειδοποιεί ότι το κλείσιμο λογαριασμών μπορεί να δυσκολέψει την καταβολή μισθών, ιδίως στα καταστήματα franchise.
