Ανάλυση εννέα μελετών, την οποία παρουσίασαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας και του νοσοκομείου του Νόριτς σε συνέδριο προληπτικής καρδιολογίας στην Αθήνα το 2024, συνέδεσε το ανέβασμα σκάλας με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. Τα ευρήματα, από σχεδόν 480.500 ανθρώπους, δίνουν έναν απλό λόγο να προτιμάμε τις σκάλες από το ασανσέρ, όταν αυτό είναι εφικτό.
Τι έδειξαν οι μελέτες για τις σκάλες
Οι συμμετέχοντες στην ανάλυση ήταν ηλικίας 35 έως 84 ετών και περίπου οι μισοί ήταν γυναίκες. Σε σύγκριση με όσους δεν ανέβαιναν σκάλες, όσοι το έκαναν είχαν 24% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία και 39% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο.
Οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι το όφελος μπορεί να είναι μεγαλύτερο για όσους ανεβαίνουν περισσότερες σκάλες, όμως σημείωσαν ότι αυτό χρειάζεται επιβεβαίωση. Επίσης, η ανάλυση παρουσιάστηκε σε συνέδριο και περιλάμβανε μελέτες με διαφορετικές μεθόδους.
Μια διαφορετική μελέτη εξέτασε σύντομες, έντονες κινήσεις που γίνονται μέσα στην καθημερινότητα και όχι ως προγραμματισμένη άσκηση. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ ονόμασαν αυτή τη δραστηριότητα VILPA. Παραδείγματα είναι το γρήγορο περπάτημα για να προλάβουμε το λεωφορείο ή ένα ζωηρό παιχνίδι με τα παιδιά.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε το 2022 στο Nature Medicine και περιέλαβε 25.241 ανθρώπους από το UK Biobank, οι οποίοι δήλωναν ότι δεν γυμνάζονταν. Η μέση ηλικία τους ήταν 62 χρόνια. Η κίνησή τους καταγράφηκε με αισθητήρα στον καρπό και η υγεία τους παρακολουθήθηκε για περίπου επτά χρόνια. Όσοι έκαναν τρία σύντομα ξεσπάσματα έντονης κίνησης την ημέρα, διάρκειας ενός ή δύο λεπτών το καθένα, είχαν 38% έως 40% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία σε σχέση με όσους δεν έκαναν κανένα.
Μικρά διαστήματα κίνησης μέσα στη μέρα
Και οι δύο μελέτες είναι παρατηρησιακές. Δείχνουν συσχέτιση ανάμεσα στην κίνηση και στην καλύτερη υγεία, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι το ανέβασμα σκάλας ή τα σύντομα ξεσπάσματα κίνησης προκαλούν από μόνα τους τη μείωση του κινδύνου.
Οι σκάλες μπορούν να προσφέρουν σύντομη έντονη κίνηση χωρίς να απαιτούν ειδικό χρόνο ή αλλαγή ρούχων. Μπορούμε, για παράδειγμα, να ανεβαίνουμε με τα πόδια έναν ή δύο ορόφους ή να επιλέγουμε τις σταθερές σκάλες στο μετρό. Ο ρυθμός μπορεί να αυξάνει αισθητά την αναπνοή, χωρίς να χρειάζεται να βιαζόμαστε επικίνδυνα.
Τρία ή τέσσερα τέτοια σύντομα διαστήματα μέσα στη μέρα είναι ένας πρακτικός στόχος. Όσοι έχουν πρόβλημα με την καρδιά, τα γόνατα ή την ισορροπία καλό είναι να συμβουλευτούν τον γιατρό τους πριν αλλάξουν τη δραστηριότητά τους.
