Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρουσιάζει τα στοιχεία των ελέγχων της και εξηγεί τα όρια των ψηφιακών εργαλείων της, μετά τις δύο πρόσφατες μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής σε αλυσίδες εστίασης και διανομής φαγητού. Η ενημέρωση αφορά επιχειρήσεις και φορολογούμενους σε όλη τη χώρα και περιλαμβάνει διευκρινίσεις για τη συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, τη λειτουργία του myDATA και το ενδεχόμενο εμπλοκής υπαλλήλων της Αρχής.
Έλεγχοι και συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2025 διενεργήθηκαν 31.500 τακτικοί έλεγχοι, από τους οποίους βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Πραγματοποιήθηκαν επίσης 1.165 έρευνες για απάτη στον ΦΠΑ, με διαφυγόντα έσοδα άνω των 457 εκατ. ευρώ, καθώς και 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι. Η παραβατικότητα στους επιτόπιους ελέγχους ήταν 34,2% και επιβλήθηκαν 680 αναστολές λειτουργίας.
Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έγιναν 8.000 έλεγχοι, ενώ από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν άλλοι 2.252. Ο σχεδιασμός για το 2026 προβλέπει τουλάχιστον 72.800 ελέγχους. Από το 2017, οι ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ έχουν διενεργήσει 260.000 τακτικούς και 791.000 επιτόπιους ελέγχους, βεβαιώνοντας συνολικά 22,3 δισ. ευρώ σε φόρους και πρόστιμα. Έχουν ακόμη πραγματοποιήσει 10.400 ειδικές έρευνες για απάτη στον ΦΠΑ, με διαφυγόντα έσοδα 4,3 δισ. ευρώ.
Η Αρχή αναφέρει ότι διαθέτει μονάδες για μεγάλες επιχειρήσεις, φορολογούμενους μεγάλου πλούτου, καθώς και μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Μετά την ενσωμάτωση του ΣΔΟΕ στις Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ), λειτουργεί ειδική υπηρεσία για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και του οικονομικού εγκλήματος.
Για την υπόθεση του «Χωριάτικου», η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι οι υπηρεσίες της είχαν εντοπίσει τη δραστηριότητα του κυκλώματος και είχαν αρχίσει έρευνες μήνες πριν. Στο πλαίσιο της συνεργασίας με την ΕΛ.ΑΣ. και κατόπιν εντολών των εισαγγελέων, περίμεναν να ολοκληρωθεί η αστυνομική έρευνα. Η Αρχή σημειώνει ότι οι δύο υπηρεσίες έχουν διαφορετικά μέσα: μεταξύ άλλων, η αστυνομία μπορεί να αξιοποιεί τηλεφωνικές επισυνδέσεις και παρακολουθήσεις, ενώ έχει πρόσβαση στα συστήματα της ΑΑΔΕ. Υπάρχει, σύμφωνα με την Αρχή, συντονισμός ώστε να αποφεύγονται παράλληλες έρευνες στην ίδια υπόθεση.
Τι καταγράφει το myDATA και τι μένει εκτός
Το myDATA καταγράφει τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται και διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ, αλλά δεν έχει πρόσβαση στα εσωτερικά συστήματα παραγγελιών, κρατήσεων ή αποθήκης μιας επιχείρησης. Για επιχειρήσεις εστίασης με ανοικτά τραπέζια, τα δελτία παραγγελίας διαβιβάζονται όταν χρησιμοποιείται υπηρεσία παρόχου. Επιχειρήσεις που λειτουργούν μόνο με take away και delivery δεν έχουν, βάσει της νομοθεσίας, αντίστοιχη υποχρέωση και μπορούν να χρησιμοποιούν μη πιστοποιημένα συστήματα παραγγελιοληψίας.
Έτσι, συναλλαγή που δεν συνοδεύεται από απόδειξη και πληρώνεται με μετρητά δεν καταγράφεται στο myDATA ούτε εμφανίζεται στις τραπεζικές κινήσεις της επιχείρησης. Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να εντοπιστούν μέσω τεκμηριωμένων καταγγελιών ή στοιχείων από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και των λογιστών της, όπως διπλά βιβλία. Το myDATA, σύμφωνα με την Αρχή, είναι εργαλείο διασταύρωσης των συναλλαγών που δηλώνονται και προσυμπλήρωσης φορολογικών δηλώσεων, όχι μηχανισμός εντοπισμού συναλλαγών χωρίς παραστατικά. Οι έλεγχοι συνδυάζουν τα δεδομένα του με ανάλυση κινδύνου, την εφαρμογή Appodixi και καταγγελίες πολιτών.
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι η ανάπτυξη του myDATA έγινε με ίδια μέσα και δεν κόστισε στο Δημόσιο, ενώ τα 6 εκατ. ευρώ αφορούν λογισμικό επιχειρησιακής αξιοποίησης των δεδομένων με Business Intelligence και τεχνητή νοημοσύνη. Η φορολογική διοίκηση αποδίδει στην εφαρμογή του myDATA και στη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ πρόσθετα έσοδα ετησίως. Αναφέρει ακόμη ότι τα δημόσια έσοδα αυξήθηκαν από 47 δισ. ευρώ το 2017 σε 75 δισ. το 2025, ενώ για το 2026 εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 77 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται η Αρχή, το κενό ΦΠΑ μειώθηκε από 29% το 2017 σε 11,4% το 2023, τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.
Έρευνα για πιθανή εμπλοκή υπαλλήλων
Για τυχόν εμπλοκή υπαλλήλων της φορολογικής διοίκησης στις υπό διερεύνηση υποθέσεις έχουν ζητηθεί επίσημα στοιχεία προς έλεγχο. Η ΑΑΔΕ δηλώνει ότι εφαρμόζει μηδενική ανοχή στη διαφθορά και ότι, όταν υπάρχει βάσιμη καταγγελία, κινούνται πειθαρχικές και ποινικές διαδικασίες. Το 2025 έγιναν 95 έλεγχοι υπαλλήλων· σε 25 προέκυψαν αδικήματα ή παραπτώματα για 58 υπαλλήλους. Δεκαεπτά τέθηκαν σε αυτοδίκαιη αργία, δύο εξέπεσαν από την υπηρεσία μετά από αμετάκλητη απόφαση και επιβλήθηκε μία οριστική παύση.
Η Αρχή αναφέρει επίσης ότι στα ελεγκτικά κέντρα οι υποθέσεις κατανέμονται αλγοριθμικά, ώστε, για παράδειγμα, φορολογούμενοι στην Αττική να ελέγχονται από ελεγκτές της Θεσσαλονίκης. Από το 2027 προβλέπεται επέκταση του μηχανισμού σε όλη τη χώρα. Σήμερα, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, το 70% των επιτόπιων ελέγχων γίνεται από ελεγκτές υπηρεσιών άλλων περιφερειών.
