Μελέτες για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προτείνοντας πρόσθετη δυνατότητα δόμησης σε περιοχές της Αττικής και σε ακόμη οκτώ περιφερειακές ενότητες. Οι προτάσεις αφορούν συνολικά 1.854.688 τετραγωνικά μέτρα σε 26 δημοτικές ενότητες, αλλά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί και ενδέχεται να τροποποιηθούν μετά τη διαβούλευση.
91 ζώνες στην πρώτη φάση της διαβούλευσης
Οι μελέτες που βρίσκονται τώρα σε διαβούλευση προβλέπουν 91 ΖΥΣ σε 26 δημοτικές ενότητες. Αφορούν τον Βόρειο Τομέα Αθηνών, την Αχαΐα, το Ηράκλειο, τα Χανιά, τη Μαγνησία, τη Φθιώτιδα, την Αργολίδα, τη Δράμα και την Καστοριά.
Ο πρώτος κύκλος μελετών περιλαμβάνει συνολικά 194 ΖΥΣ σε 50 δημοτικές ενότητες. Σταδιακά αναμένεται να τεθούν σε διαβούλευση ακόμη 103 ζώνες σε 24 δημοτικές ενότητες: 37 στην Ανατολική Αττική, 55 στην Κεντρική Μακεδονία, 8 στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και 3 στη Στερεά Ελλάδα.
Μεταξύ των προτεινόμενων αλλαγών στους όρους δόμησης περιλαμβάνονται αύξηση στην Κηφισιά από 0,50 έως 1,00, στη Νέα Ιωνία από 0,80 σε 1,40 και στις βιομηχανικές περιοχές της Μεταμόρφωσης από 1,00 σε 1,60. Προβλέπονται επίσης αυξήσεις στη Λυκόβρυση, τη Νέα Ερυθραία, το Νέο Ψυχικό, τη Φιλοθέη, το Ψυχικό, τον Παπάγου, τον Χολαργό και το Χαλάνδρι. Τα εύρη που αναφέρονται στις μελέτες αφορούν επιμέρους προτάσεις και δεν σημαίνουν ενιαία αύξηση σε ολόκληρη κάθε περιοχή, αλλά σε συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα.
Οι ΖΥΣ αποτελούν προϋπόθεση για τη Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Ο θεσμός επιτρέπει, υπό όρους, τη μεταφορά δικαιώματος δόμησης που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί στο ακίνητο από το οποίο προέρχεται, προς ακίνητο σε θεσμοθετημένη ζώνη. Η πρόσθετη δόμηση δεν είναι αυτόματη: εξαρτάται από τους όρους που θα ισχύουν για τη ζώνη και το συγκεκριμένο ακίνητο.
Εκκρεμούν οι εγκρίσεις και η ενεργοποίηση των συναλλαγών
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, υπάρχουν 3.837 ενεργοί τίτλοι μεταφοράς συντελεστή, που αντιστοιχούν σε περίπου 428.600 τετραγωνικά μέτρα. Η δυνητική προσφορά δικαιωμάτων δόμησης στις περιοχές των 194 ΖΥΣ εκτιμάται σε περίπου 16,4 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα.
Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης βρίσκεται σε πιλοτική λειτουργία, κυρίως για την προετοιμασία και καταχώριση στοιχείων τίτλων. Η παράταση της πιλοτικής περιόδου έως το τέλος του 2026 δεν σημαίνει ότι τότε θα ξεκινήσουν αυτομάτως οι αγοραπωλησίες συντελεστή. Για την εφαρμογή απαιτούνται η ολοκλήρωση των μελετών και της διαβούλευσης, οι προβλεπόμενες γνωμοδοτήσεις και η έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων, τα οποία θα περάσουν από τον νομοτεχνικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Μέχρι να οριστικοποιηθούν οι ρυθμίσεις, οι προτεινόμενες ζώνες δεν αποτελούν εγκεκριμένο δικαίωμα πρόσθετης δόμησης. Οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες χρειάζεται να εξετάζουν τους όρους του συγκεκριμένου ακινήτου και να μην βασίζουν αποφάσεις αποκλειστικά στην παρουσία του σε χάρτη προτεινόμενης ΖΥΣ.
