Σε λίγες ημέρες, συγκεκριμένα μέχρι τις 15 Ιουνίου, λήγει η προθεσμία για χιλιάδες ιδιοκτήτες, νομέας και επικαρπωτές ακινήτων να ολοκληρώσουν τον καθαρισμό των ακαθάριστων οικοπέδων τους και να το δηλώσουν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr. Η νέα νομοθεσία, νόμος 5182/2026, φέρνει σημαντικές αλλαγές στους υπόχρεους, προσθέτει νέες εξαιρέσεις για τις αγροτικές εκτάσεις και εισάγει αυστηρούς ελέγχους που θα διαρκέσουν έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου.
Υποχρεώσεις για τα ακαθάριστα οικόπεδα
Η υποχρέωση αφορά οικόπεδα που βρίσκονται εντός σχεδίου ή ορίων οικισμού, ακόμα και χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, καθώς και ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου. Επιπλέον, περιλαμβάνει οικόπεδα σε απόσταση 100 μέτρων από όρια οικισμού ή πόλης (εκτός αν υπάγονται σε δασική νομοθεσία) και οικόπεδα σε περιοχές εκτός σχεδίου που διαθέτουν κτίσμα, όχι όμως χωράφια ή δασικές εκτάσεις.
Αφού ολοκληρωθεί ο καθαρισμός, η δήλωση πρέπει να γίνει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών». Εναλλακτικά, οι ιδιοκτήτες μπορούν να δηλώσουν μέσω ΚΕΠ ή στην πλησιέστερη Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Η υποχρέωση καθαρισμού δεν βαρύνει μόνο τον ιδιοκτήτη, αλλά και τον νομέα, τον επικαρπωτή ή τον μισθωτή του ακινήτου, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποιος είναι υπεύθυνος νομικά.
Πρόστιμα για μη συμμόρφωση
Οι παραβάτες που δεν θα τηρήσουν την υποχρέωση καθαρισμού θα αντιμετωπίσουν αυστηρές ποινές. Αναλυτικά:
- 100 ευρώ πρόστιμο για μη δήλωση του καθαρισμού στην πλατφόρμα.
- 500 ευρώ πρόστιμο για μη καθαρισμό και μη δήλωση.
- Ποινικό αδίκημα η ψευδής δήλωση, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ.
Επιπλέον, σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, ο δήμος μπορεί να επιβάλει:
- Πρόστιμο 1 ευρώ ανά τ.μ., με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και μέγιστο τα 2.000 ευρώ.
- Δαπάνη καθαρισμού και απομάκρυνσης υλικών, εφόσον ο δήμος αναλάβει τον καθαρισμό.
Νέες προληπτικές πρακτικές κατά των πυρκαγιών
Το υπουργείο προωθεί νέες πρακτικές που εφαρμόζονται σε χώρες με εμπειρία στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών, όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Μία από αυτές είναι η «προδιαγεγραμμένη καύση», που αφορά ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης σε συγκεκριμένες περιοχές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, για τη μείωση της καύσιμης ύλης πριν την θερινή περίοδο.
Το μέτρο αυτό υλοποιείται με τη συνεργασία ειδικών και επιστημονικών φορέων, υποστηριζόμενο από οργανισμούς όπως η WWF, καθώς και πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Επιπλέον, το νέο νομοσχέδιο εισάγει την «ελεγχόμενη βόσκηση», με σκοπό να επιτρέψει στους δήμους και τις περιφέρειες να παραχωρούν εκτάσεις σε κτηνοτρόφους, ώστε τα ζώα να συμβάλλουν στη μείωση της χαμηλής βλάστησης που ενδέχεται να προκαλέσει πυρκαγιές.
