Αύξηση Κόστους Στέγασης στην Ελλάδα: Αιτίες και Προτάσεις Πολιτικής
Η εκτίναξη του κόστους στέγασης στην Ελλάδα έχει προκαλέσει ανησυχία τα τελευταία χρόνια, με κύριες αιτίες την περιορισμένη ανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας και τις χαμηλές επενδύσεις σε νέα ακίνητα, επισημαίνει μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους. Αν και ο συνολικός αριθμός κατοικιών αυξήθηκε ελαφρώς μεταξύ 2011 και 2021, οι διαθέσιμες για ενοικίαση κατοικίες μειώθηκαν κατά 10%, ενώ οι προσφερόμενες προς πώληση συρρικνώθηκαν κατά το 33%. Αυτή η μειωμένη αξιοποίηση του υπάρχοντος οικιστικού αποθέματος αναδεικνύει το στεγαστικό πρόβλημα ως μια από τις κύριες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Κατανομή Υφιστάμενων Κατοικιών
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, η Ελλάδα διαθέτει πάνω από 2,2 εκατομμύρια κατοικίες, εκ των οποίων το 34,5% παραμένει κενό. Παρά την ελαφρά αύξηση του συνολικού αποθέματος κατοικιών κατά 3,5% την περίοδο 2011-2021, οι κενές κατοικίες που προσφέρονται για μακροχρόνια ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%, εντείνοντας το πρόβλημα στέγασης.
- 34,5% των κατοικιών δηλώνονται κενές.
- Μείωση των διαθέσιμων κατοικιών για ενοικίαση κατά 10,4% από το 2011.
- Συρρίκνωση προσφερόμενων κατοικιών προς πώληση κατά 33,1%.
Η Στρατηγική Αντιμετώπισης
Η μελέτη προτείνει πέντε δέσμες μέτρων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος:
- Αναγκαία επίλυση κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων.
- Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις.
- Στήριξη σε ανακαινίσεις κατοικιών.
- Ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων.
- Δημόσιες επενδύσεις σε κοινωνική και προσιτή κατοικία.
Διαρθρωτική Ανάλυση της Αγοράς
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η κατασκευαστική δραστηριότητα έχει ανακάμψει μόνο μερικώς, με την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία στον τομέα να μειώνεται δραματικά από το 2007. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε κατοικίες παραμένουν χαμηλές, σε ποσοστό μόλις 3,1% του ΑΕΠ.
Επίπτωση στην Αγορά Κατοικίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η μειωμένη αξιοποίηση του υπάρχοντος στεγαστικού αποθέματος μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στις τιμές των ακινήτων, με το μοντέλο της ανάλυσης να δείχνει ότι η επίπτωση μπορεί να φτάσει έως και το 19,1%. Αν οι οικιστικές επενδύσεις δεν είχαν ανακάμψει, η αύξηση στις τιμές θα μπορούσε να φτάσει το 26,7%.
Προτάσεις για Βελτίωση της Κατάστασης
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, απαιτείται μια ισορροπημένη στρατηγική που θα συνδυάζει τη στήριξη νέων κατασκευών με την καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων κατοικιών. Μερικά από τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν:
- Επίλυση νομικών θεμάτων που εμποδίζουν την αξιοποίηση κενών κατοικιών.
- Ενίσχυση των μακροχρόνιων μισθώσεων μέσω φορολογικών κινήτρων.
- Στήριξη ανακαινίσεων με επιδοτήσεις.
- Ρυθμίσεις για την αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων.
- Δημόσιες επενδύσεις σε κοινωνική κατοικία.
Η Ελλάδα, επομένως, χρειάζεται όχι μόνο περισσότερες κατοικίες, αλλά και μια στρατηγική που θα διασφαλίσει ότι το υπάρχον απόθεμα κατοικιών αξιοποιείται αποδοτικά, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες στέγασης του πληθυσμού.
