Ένα χάλκινο σφραγιστικό δαχτυλίδι με χαραγμένη εικόνα του Φάρου της Αλεξάνδρειας εντόπισε η υποβρύχια αρχαιολογική αποστολή στο ανατολικό λιμάνι της πόλης, στα ερείπια του ανακτόρου της Αντιρρόδου. Το εύρημα ανακοινώθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2026 από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (IEASM) και ξεχωρίζει επειδή, σύμφωνα με τις αιγυπτιακές αρχές, πρόκειται για το πρώτο γνωστό σφραγιστικό δαχτυλίδι που φέρει απεικόνιση του περίφημου μνημείου.
Η χάραξη παραπέμπει σε νομίσματα του 2ου αιώνα
Η παράσταση διατηρείται αρκετά καθαρά, παρά τη μακρά παραμονή του αντικειμένου στο νερό. Απεικονίζει ένα κτίσμα με διακριτά επίπεδα και θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο αποδιδόταν ο Φάρος σε νομίσματα που κόπηκαν στην Αλεξάνδρεια τον 2ο αιώνα μ.Χ. Με βάση αυτή την ομοιότητα, το δαχτυλίδι εκτιμάται ότι μπορεί να χρονολογείται στην ίδια περίοδο.
Δεν έχει δοθεί ακριβής χρονολόγηση ούτε έχει γίνει γνωστό ποιος ήταν ο κάτοχός του. Η εκτίμηση ότι πρόκειται για το πρώτο τέτοιο δαχτυλίδι διατυπώθηκε από τον γενικό γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, Hisham El Leithy, χωρίς να συνοδεύεται μέχρι στιγμής από επιστημονική δημοσίευση.
Τα σφραγιστικά δαχτυλίδια χρησιμοποιούνταν για να αφήνουν αποτύπωμα σε πηλό ή κερί και να επικυρώνουν έγγραφα. Ο επικεφαλής της αποστολής, ο Γάλλος υποβρύχιος αρχαιολόγος Franck Goddio, σημείωσε τη σημασία του τόπου εύρεσης. Στο ανάκτορο υπήρχαν διοικητικοί χώροι, οι οποίοι ενδέχεται να σχετίζονταν και με τη λειτουργία του Φάρου. Η σύνδεση αυτή παραμένει υπόθεση, ενώ το εύρημα υποδηλώνει ότι το ανάκτορο χρησιμοποιούνταν για διοικητικές εργασίες τουλάχιστον έως τον 2ο αιώνα μ.Χ.
Ένα ανάκτορο κάτω από το Μεγάλο Λιμάνι
Η Αντίρροδος ήταν νησί στη βασιλική συνοικία της αρχαίας Αλεξάνδρειας, μέσα στο Μεγάλο Λιμάνι. Το ανάκτορό της αναφέρεται από τον γεωγράφο Στράβωνα, ο οποίος επισκέφθηκε την Αίγυπτο μεταξύ 29 και 25 π.Χ. Με την πάροδο του χρόνου, σεισμοί, πλημμύρες και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας βύθισαν αυτό το τμήμα της πόλης. Η ομάδα του Goddio ερευνά την περιοχή από τη δεκαετία του 1990.
Η φετινή αποστολή εργάζεται σε τέσσερα σημεία του ανατολικού λιμανιού: στον ναό της Ίσιδας, στο ανάκτορο και τον δυτικό λόφο της Αντιρρόδου, στα κατάλοιπα οβελίσκου και στο Τιμώνειο, το ανάκτορο που συνδέεται με τον Μάρκο Αντώνιο. Μαζί με το δαχτυλίδι ανασύρθηκαν αμφορείς, αγγεία, λυχνάρια και γυάλινα σκεύη, με χρονολόγηση από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Ο Φάρος, που ολοκληρώθηκε γύρω στο 280 π.Χ. επί Πτολεμαίου Β΄, εκτιμάται ότι ξεπερνούσε τα 100 μέτρα και συγκαταλεγόταν στα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Σεισμοί τον ερείπωσαν κατά τον Μεσαίωνα, ενώ στα τέλη του 15ου αιώνα ο σουλτάνος Καϊτμπέι έχτισε στη θέση του φρούριο, χρησιμοποιώντας πέτρες από το μνημείο. Μετά τις έρευνες στο ανατολικό λιμάνι, η αποστολή θα συνεχίσει στον κόλπο του Αμπουκίρ, όπου είχε εντοπίσει το 2000 τη βυθισμένη πόλη Θώνις-Ηράκλειο.
