Ανατροπή Στερεοτύπων για Μικρές Επιχειρήσεις και Ηλικιωμένους
Μια νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, με τίτλο «Ασημένια Οικονομία: Οι επιπτώσεις των δημογραφικών αλλαγών στις μικρές επιχειρήσεις», προτείνει μια αναθεώρηση των παραδοσιακών αντιλήψεων που σχετίζονται με τις μικρές επιχειρήσεις και την ηλικία των εργαζομένων. Η οικονομολόγος και καθηγήτρια Αντιγόνη Λυμπεράκη υπογραμμίζει την ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στις τάσεις αυτές, οι οποίες συχνά οδηγούν σε λανθασμένες ερμηνείες.
Δημογραφικές προκλήσεις και μικρές επιχειρήσεις
Στην Ελλάδα και την Ευρώπη, οι πρώην αυτοαπασχολούμενοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο φτώχειας μετά τη συνταξιοδότηση λόγω των περιορισμένων συντάξεων που λαμβάνουν. Η κυρίαρχη αντίληψη που θεωρεί τις μικρές επιχειρήσεις ως αναχρονιστικές δεν ευσταθεί, καθώς η ανθεκτικότητα και η επιβίωσή τους από το μέσο του 20ού αιώνα αποδεικνύουν την δυναμική τους.
Οφέλη και προκλήσεις για τους μεγαλύτερους ηλικιακά εργαζόμενους
Η αναπαραγωγή των κινδυνολογικών αφηγήσεων για τους ηλικιωμένους εργαζόμενους δεν αντικατοπτρίζει τη πραγματικότητα, καθώς η αύξηση της υγιούς ζωής και η παραγωγικότητα δεν μειώνονται υποχρεωτικά με την ηλικία. Οι «olderpreneurs», οι αυτοαπασχολούμενοι μεγαλύτερης ηλικίας, παραμένουν ενεργοί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Αναλύσεις και Ευρήματα της Έρευνας SHARE
Η έρευνα SHARE, που εξετάζει άτομα άνω των 50 ετών σε 11 χώρες, καταλήγει σε σημαντικά συμπεράσματα:
- Παράταση εργασίας: Οι αυτοαπασχολούμενοι εργάζονται περισσότερο και συνταξιοδοτούνται αργότερα σε σχέση με τους μισθωτούς, με την τάση αυτή να είναι έντονα εμφανής στην Ελλάδα.
- Χαμηλή συμμετοχή μισθωτών: Οι μισθωτοί στην Ελλάδα έχουν τη χαμηλότερη συμμετοχή στην απασχόληση στην ηλικιακή ομάδα 50-64 ετών σε σχέση με τους αυτοαπασχολούμενους.
- Υγεία: Οι αυτοαπασχολούμενοι έως τα 74 τους χρόνια παρουσιάζουν καλύτερη ψυχική και σωματική υγεία από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους.
- Κίνδυνος φτώχειας: Μετά τα 75, οι πρώην αυτοαπασχολούμενοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας λόγω των χαμηλών συντάξεων.
Κύριες Προκλήσεις για το Μέλλον
Η εξερεύνηση της σχέσης μεταξύ της μακροχρόνιας εργασίας και της μικρής επιχειρηματικότητας αναδεικνύει τέσσερις σημαντικές προκλήσεις:
- Συνταξιοδοτικό χάσμα: Η ανεπάρκεια των συντάξεων αναγκάζει τους επιχειρηματίες να παραμένουν στην αγορά εργασίας για περισσότερα χρόνια.
- Πρόβλημα διαδοχής: Η μείωση των οικογενειών και η απροθυμία των νέων να αναλάβουν τις επιχειρήσεις οδηγεί σε κλείσιμο βιώσιμων μονάδων.
- Διεθνές περιβάλλον: Οι αλλαγές στην παγκοσμιοποίηση υπο favor των μεγάλων επιχειρήσεων, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για τις μικρές.
- Ψηφιακός μετασχηματισμός: Η έλλειψη ευρείας χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων.
Προτάσεις Πολιτικής για την Υποστήριξη
Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αναφέρθηκαν, προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα σε τρεις βασικούς άξονες:
- Τεχνολογία και Δικτύωση: Δημιουργία προγραμμάτων ψηφιακού αλφαβητισμού και υποστήριξης για τους ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων.
- Χρηματοδότηση και Διαδοχή: Εισαγωγή προγραμμάτων ρευστοποίησης ακινήτων για ηλικιωμένους επιχειρηματίες και ανάπτυξη εργαλείων για τη διαχείριση της διαδοχής.
- Στήριξη και Συντάξεις: Παροχή κινήτρων για συμπληρωματική ασφάλιση υγείας και ενημέρωση για τις συνταξιοδοτικές επιλογές.
Η υλοποίηση ενημερωτικών εκστρατειών για την καταπολέμηση των προκαταλήψεων που αφορούν τους ηλικιωμένους και τις μικρές επιχειρήσεις είναι επιτακτική, προκειμένου να αποφευχθεί η εσωτερίκευση στερεοτύπων που οδηγούν σε αδράνεια.
