ΔΝΤ: Συστάσεις για τη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναθεώρησε ελαφρώς τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, εκτιμώντας ότι αυτή θα διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων. Στην πρόσφατη ετήσια διαβούλευση, οι εκπρόσωποι του Ταμείου παρουσίασαν ένα σύνολο προτάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα.
Προβλήματα στην προσβασιμότητα της στέγης
Στην έκθεσή τους, οι ειδικοί του ΔΝΤ επισημαίνουν την «πίεση στην προσιτότητα της στέγασης», αναφερόμενοι σε μια κατάσταση που αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη στεγαστική κρίση. Οι τιμές των οικιστικών ακινήτων αυξήθηκαν κατά 7,8% το 2025, κυρίως λόγω της ενισχυμένης εγχώριας ζήτησης και της περιορισμένης οικοδομικής δραστηριότητας.
Η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης επιδεινώνει την κατάσταση, με τη βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb να συμβάλλει σημαντικά στη στεγαστική κρίση. Επιπλέον, η ενεργειακή αναποτελεσματικότητα των κατοικιών και τα χαμηλά ποσοστά ανακαίνισης επιβαρύνουν οικονομικά τα νοικοκυριά.
Προτάσεις του ΔΝΤ για τη στέγαση
Οι προτάσεις του ΔΝΤ για την ενίσχυση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης διακρίνονται σε δύο βασικούς τομείς:
- Αξιοποίηση υπάρχοντος αποθέματος:
- Επέκταση προγραμμάτων ανακαίνισης με βάση εισοδηματικά κριτήρια.
- Επιβολή φόρων σε κενά ακίνητα, ειδικά σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
- Ενίσχυση του κατασκευαστικού τομέα:
- Αύξηση της ευελιξίας στα μισθωτήρια συμβόλαια.
- Συντόμευση χρόνου επίλυσης διαφορών μεταξύ ενοικιαστών και ιδιοκτητών.
- Εισαγωγή συστημάτων εγγύησης ενοικίων.
Εξέλιξη του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα
Η Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ) αναφέρει ότι μεταξύ 2018 και 2024, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 67,7% στην επικράτεια, ενώ στην Αθήνα οι τιμές σχεδόν διπλασιάστηκαν με αύξηση 84,2%. Τα ενοίκια, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφηκαν με αύξηση 11,7% την ίδια περίοδο.
Εντυπωσιακά είναι και τα στοιχεία του δείκτη τιμών κατοικιών της πλατφόρμας Spitogatos, που δείχνουν ότι τα ζητούμενα ενοίκια αυξήθηκαν πανελλαδικά κατά 58%.
Η Ελλάδα και η στεγαστική κρίση στην ΕΕ
Η Ελλάδα κατέχει τον υψηλότερο δείκτη επιβάρυνσης κόστους κατοικίας στην ΕΕ, με τρία στα δέκα άτομα στα αστικά κέντρα να πληρώνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση. Σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, η χώρα μας κατατάσσεται ψηλά σε δείκτες δυσκολίας πληρωμής ενοικίων και δανείων, με ιδιαίτερη ανησυχία να εκφράζεται από τους νέους και τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά.
Οι προτάσεις πολιτικής της ΤτΕ για τη στεγαστική κατάσταση συμπίπτουν εν μέρει με αυτές του ΔΝΤ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μέτρα που θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος, εξυπηρετώντας ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.
