Πετρέλαιο θέρμανσης: Τα σενάρια μείωσης του Ε.Φ.Κ. και το κόστος για τα νοικοκυριά της Δυτικής Μακεδονίας
Με την έναρξη της διάθεσης πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου και τις διεθνείς τιμές καυσίμων σε υψηλά επίπεδα, η θέρμανση αναδεικνύεται σε ιδιαίτερα δύσκολη δαπάνη για τα νοικοκυριά της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας, της Εορδαίας και συνολικά της Δυτικής Μακεδονίας. Ανάλυση του Τζέλλου Ν. Γεώργιου καταγράφει τους φόρους που επιβαρύνουν τα καύσιμα και συγκρίνει τρία εναλλακτικά σενάρια ελάφρυνσης.
Οι φόροι και οι τιμές στην αγορά
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης προβλέπεται από τον νέο Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, τον Νόμο 5222/2025, και επιβάλλεται ως σταθερό ποσό ανά λίτρο. Για τη χειμερινή περίοδο, από τις 15 Οκτωβρίου έως τις 30 Απριλίου, ο Ε.Φ.Κ. στο πετρέλαιο θέρμανσης ανέρχεται σε 0,28 ευρώ το λίτρο. Στη βενζίνη είναι 0,70 ευρώ, ενώ στο ντίζελ κίνησης ανέρχεται σε 0,41 ευρώ, μαζί με πράσινο τέλος 0,03 ευρώ, δηλαδή συνολικά 0,44 ευρώ ανά λίτρο.
Με βάση καταγραφή στην περιοχή της Κοζάνης στις 5 Οκτωβρίου 2026, η αμόλυβδη βενζίνη έφτασε τα 2,178 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης κυμαινόταν από 2,119 έως 2,349 ευρώ. Για το πετρέλαιο θέρμανσης εκτιμάται ελεύθερη τιμή περίπου 1,96 ευρώ το λίτρο, πριν από τυχόν κρατική ή άλλη παρέμβαση.
Η τελική τιμή επηρεάζεται και από τον ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται στο άθροισμα της καθαρής αξίας και του Ε.Φ.Κ. Για το πετρέλαιο θέρμανσης, η ανάλυση υπολογίζει καθαρή αξία 1,30 ευρώ, Ε.Φ.Κ. 0,28 ευρώ και ΦΠΑ περίπου 0,38 ευρώ, οδηγώντας σε τιμή 1,96 ευρώ το λίτρο.
Σε σύγκριση με τις ενδεικτικές τιμές του 2025, η αύξηση υπολογίζεται σε 24,57% για τη βενζίνη, 37,66% για το ντίζελ και 81,48% για το πετρέλαιο θέρμανσης. Το 2025 οι αντίστοιχες τιμές καταγράφονται περίπου στα 1,75, 1,54 και 1,08 ευρώ το λίτρο.
Ο κυβερνητικός στόχος και τα τρία σενάρια
Στην εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο της 30ής Σεπτεμβρίου 2026, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι οι ειδικότερες παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης θα παρουσιαστούν λίγο πριν από την έναρξη της διάθεσης. Κυβερνητικός στόχος είναι η τελική τιμή να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, μέσω συνδυασμού κρατικής επιδότησης και εκπτώσεων από τα διυλιστήρια. Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Για ετήσια κατανάλωση 1,28 δισ. λίτρων, η κρατική επιδότηση των 0,17 ευρώ ανά λίτρο υπολογίζεται σε 217,6 εκατ. ευρώ καθαρά. Με την απώλεια του αναλογούντος ΦΠΑ, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος φτάνει τα 269,824 εκατ. ευρώ. Η τιμή των 1,75 ευρώ προκύπτει από καθαρή αξία 1,13 ευρώ, Ε.Φ.Κ. 0,28 ευρώ και ΦΠΑ 24%.
Η ανάλυση εξετάζει και τρία διαφορετικά σενάρια για μια κατανάλωση 2.000 λίτρων:
- Μείωση του Ε.Φ.Κ. στο μισό: Η τιμή υπολογίζεται στα 1,57 ευρώ το λίτρο, με όφελος 0,1736 ευρώ ανά λίτρο ή 347,20 ευρώ για 2.000 λίτρα. Η πρόσθετη απώλεια εσόδων για το κράτος υπολογίζεται σε 222,208 εκατ. ευρώ.
- Μείωση του ΦΠΑ στο 6%: Με αμετάβλητο τον Ε.Φ.Κ., η τιμή υπολογίζεται στα 1,49 ευρώ το λίτρο. Το όφελος φτάνει τα 0,2538 ευρώ ανά λίτρο ή 507,60 ευρώ για 2.000 λίτρα, ενώ η απώλεια εσόδων υπολογίζεται σε 324,864 εκατ. ευρώ.
- Μείωση του ΦΠΑ στο 13%: Η τιμή διαμορφώνεται στα 1,59 ευρώ το λίτρο, με όφελος 0,1551 ευρώ ανά λίτρο ή 310,20 ευρώ για 2.000 λίτρα. Η απώλεια εσόδων εκτιμάται σε 198,528 εκατ. ευρώ.
Το επίδομα θέρμανσης και η πρόταση για διεύρυνση
Ο προϋπολογισμός του επιδόματος θέρμανσης για την περίοδο 2025/2026 ήταν περίπου 280 εκατ. ευρώ και αναμένεται να αυξηθεί για την περίοδο 2026/2027. Το επίδομα χορηγείται με εισοδηματικά, περιουσιακά και κλιματικά κριτήρια.
Με βάση την ισχύουσα απόφαση Α. 1151/31-10-2025, τα όρια αποκλεισμού είναι 16.000 ευρώ για άγαμο, 24.000 ευρώ για ζευγάρι χωρίς παιδιά, 29.000 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί και 34.000 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Για ελεύθερους επαγγελματίες και βιοτέχνες προβλέπεται αποκλεισμός όταν ο ετήσιος τζίρος ξεπερνά τα 80.000 ευρώ.
Η πρόταση που κατατίθεται είναι να διευρυνθούν τα εισοδηματικά όρια, χωρίς να αλλάξουν οι περιουσιακές δικλείδες, και το επίδομα να μειώνεται αναλογικά όσο αυξάνεται το εισόδημα. Για τη Δυτική Μακεδονία, όπου η θέρμανση αποτελεί ανελαστική δαπάνη για πολλούς μήνες, ζητείται να συμπεριληφθούν περισσότεροι πολίτες στην κρατική στήριξη.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
