Ιστορικά αρχοντικά με ξεχωριστή αρχιτεκτονική
Τέσσερα ιστορικά αρχοντικά στη Σιάτιστα και την Καστοριά αναδεικνύουν την πολιτιστική κληρονομιά της Δυτικής Μακεδονίας. Κτήρια με εντυπωσιακές τοιχογραφίες, ξύλινα ταβάνια, σαχνισιά και οικογενειακές ιστορίες συνδέονται με την εμπορική και κοινωνική ζωή προηγούμενων αιώνων, προσφέροντας στους επισκέπτες μια διαφορετική διαδρομή στην ιστορία της περιοχής.
Αρχοντικό Πούλκως στη Σιάτιστα
Στη Σιάτιστα βρίσκεται το αρχοντικό Πούλκως, ένα από τα πιο γνωστά και χαρακτηριστικά κτήρια της περιοχής. Η ονομασία του συνδέεται με μια γυναίκα, ενώ το κτήριο ξεχωρίζει για τους δύο ορόφους του, την ευρύχωρη αυλή και τον ψηλό μαντρότοιχο που το περιβάλλει.
Στο εσωτερικό του διατηρούνται πολύχρωμες τοιχογραφίες με πρωτότυπα θέματα, καθώς και ιδιαίτερα περίτεχνη ξύλινη διακόσμηση. Το αρχοντικό πέρασε από αρκετούς ιδιοκτήτες και, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έγιναν παρεμβάσεις προσαρμογής του στις ανάγκες κάθε εποχής, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους συντήρησης.
Σήμερα έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο της Σιάτιστας και είναι ανοιχτό στο κοινό, λειτουργώντας ως μουσείο ή ως πολυχώρος εκδηλώσεων.
Αρχοντικό Δόλγκηρα
Επίσης στη Σιάτιστα, το αρχοντικό Δόλγκηρα χτίστηκε το 1830 από τον έμπορο Δημήτριο Δόλγκηρα. Η εμπορική του δραστηριότητα εκτεινόταν από την Κωνσταντινούπολη έως τα παράλια της Ρουμανίας, γεγονός που αποτυπώνεται και στον πλούτο της κατοικίας.
Τα σκαλιστά ξύλινα ταβάνια, οι ζωγραφισμένοι ξύλινοι τοίχοι και οι έντονες τοιχογραφίες με φυτικά μοτίβα συνθέτουν ένα από τα πιο πλούσια διακοσμημένα αρχοντικά της περιοχής. Μετά την αναστήλωσή του, είναι πλήρως επισκέψιμο και λειτουργεί ως έδρα του τοπικού συλλόγου «Μαρκίδες Πούλιου».
Δύο ξεχωριστά αρχοντικά στην Καστοριά
Αρχοντικό Παπατέρπου
Στην Καστοριά, το αρχοντικό Παπατέρπου εντυπωσιάζει εξωτερικά με τις μεγάλες σειρές παραθύρων, τα χαρακτηριστικά σαχνισιά και τη θέση του πάνω σε ψηλό πέτρινο τοίχο. Το κτήριο περιβάλλεται από δέντρα και, σύμφωνα με την ιστορία του, φαίνεται ότι αρχικά προοριζόταν για κατοικία Οθωμανού αξιωματούχου.
Αργότερα πουλήθηκε και πέρασε στην ιδιοκτησία της οικογένειας Παπατέρπου από το Νεστόριο. Στο εσωτερικό, τα δωμάτια επικοινωνούν μεταξύ τους, δημιουργώντας έναν ιδιαίτερο χώρο που θυμίζει μικρό λαβύρινθο.
Αρχοντικό Αφών Εμμανουήλ
Το αρχοντικό Αφών Εμμανουήλ κατασκευάστηκε το 1750 και ανήκε σε οικογένεια με δραστηριότητα στη Βιέννη. Νεότερα μέλη της οικογένειας φέρεται να είχαν συνδεθεί με τον Ρήγα Φεραίο. Μετά τη σύλληψη και την εκτέλεσή του, το κτήριο πέρασε για πολλά χρόνια στην οικογένεια Τσιατσιαπά.
Το 1930 αγοράστηκε από το ελληνικό Δημόσιο. Σήμερα βρίσκεται σε καλή κατάσταση και στεγάζει το Ενδυματολογικό Μουσείο του τοπικού συλλόγου «Αρμονία» της Καστοριάς.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
