«Δαίδαλος»: Η Ελλάδα απέκτησε τον ισχυρότερο υπερυπολογιστή της
Ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου στο Λαύριο από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρη Παπαστεργίου. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη υπολογιστική υποδομή που έχει αποκτήσει η Ελλάδα, η οποία αναμένεται να ενισχύσει την επιστημονική έρευνα, την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και την τεχνολογική καινοτομία.
Ο «Δαίδαλος» αποτελεί υποδομή Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων και έχει μετρημένη ισχύ 85,69 petaflops, δηλαδή μπορεί να εκτελεί περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο. Κατατάσσεται στην 31η θέση της παγκόσμιας λίστας TOP500 και στην 23η θέση της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών.
Με την ένταξή του στις διεθνείς κατατάξεις, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις 14 χώρες παγκοσμίως με τόσο ισχυρή παρουσία στον τομέα της υπερυπολογιστικής. Η πρόσβαση των πρώτων χρηστών αναμένεται να ξεκινήσει σταδιακά μέσα στον Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της παραμετροποίησης του συστήματος. Οι προσκλήσεις, οι όροι και οι οδηγίες θα ανακοινωθούν από την ΕΔΥΤΕ.
Ποιοι θα έχουν πρόσβαση και σε ποιους τομείς θα αξιοποιηθεί
Τις δυνατότητες του υπερυπολογιστή θα μπορούν να αξιοποιούν η ελληνική και ευρωπαϊκή επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η βιομηχανία και φορείς του Δημοσίου. Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις θα είναι δυνατή και μέσω του PHAROS AI Factory.
Οι ενδιαφερόμενοι θα καταθέτουν προτάσεις έργων, οι οποίες θα αξιολογούνται με βάση την επιστημονική ή τεχνολογική τους αξία, τις απαιτήσεις σε υπολογιστικούς πόρους και τη διαθεσιμότητα του συστήματος.
Οι εφαρμογές του «Δαίδαλου» δεν περιορίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για:
- εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης στην Υγεία και τη βιοϊατρική έρευνα, με κατάλληλα ανωνυμοποιημένα δεδομένα,
- κλιματικά μοντέλα και πρόβλεψη κινδύνων, όπως οι πυρκαγιές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα,
- προσομοιώσεις νέων προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών στη βιομηχανία,
- ανάπτυξη εφαρμογών και Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων για την ελληνική γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό,
- έρευνα στη φυσική, τη χημεία, τη βιολογία, τη μετεωρολογία, την ενέργεια και την κυβερνοασφάλεια.
Ο «Δαίδαλος» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού «PHAROS», ενός από τα πρώτα AI Factories του ευρωπαϊκού δικτύου. Το PHAROS συνδυάζει την υπολογιστική ισχύ του συστήματος με δεδομένα, τεχνογνωσία, εργαλεία, εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη. Οι βασικές θεματικές προτεραιότητες είναι η Υγεία, η Γλώσσα και ο Πολιτισμός, καθώς και η Βιωσιμότητα.
Τεχνολογία, εγκατάσταση και χρηματοδότηση
Το σύστημα βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise και διαθέτει επιταχυντές NVIDIA GH200. Για την ψύξη του χρησιμοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, η οποία περιορίζει την ενέργεια που απαιτείται για την απομάκρυνση της θερμότητας από τα υπολογιστικά κυκλώματα.
Ο «Δαίδαλος» εγκαταστάθηκε στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, στο πρώην Ηλεκτρικό Σταθμό του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου. Το κτίριο, έκτασης περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων, αποτελεί μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και μετατράπηκε σε υποδομή υψηλής τεχνολογίας. Το Κέντρο Δεδομένων διαθέτει εγκατεστημένη ισχύ 6,3 MVA και λειτουργεί με βάση τις απαιτήσεις διαθεσιμότητας και αξιοπιστίας του Uptime Institute.
Η ενεργειακή αποδοτικότητα ενισχύεται από τις τοπικές κλιματικές συνθήκες, τη δυνατότητα ελεύθερης ψύξης για το μεγαλύτερο μέρος του έτους και φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Τη λειτουργία και τη διαχείριση του υπερυπολογιστή έχει η ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος EuroHPC. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 58,9 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Από αυτά, 41 εκατ. ευρώ αφορούν την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης και του λογισμικού από τη Hewlett Packard Enterprise, ενώ 17,9 εκατ. ευρώ αφορούν τη διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και του Κέντρου Δεδομένων από τη MainSys Α.Ε.
Η χρηματοδότηση έγινε μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC.
