Η Ελλάδα εξέδωσε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo στη διαδρομή της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Το σκάφος αναμένεται να αποπλεύσει τη Δευτέρα από το Ηράκλειο, με στόχο τη λεπτομερή χαρτογράφηση του βυθού και τον σχεδιασμό της ασφαλέστερης όδευσης για το υποθαλάσσιο καλώδιο, το οποίο προβλέπεται να επεκταθεί μελλοντικά έως το Ισραήλ.
Η ελληνική ναυτική οδηγία προσδιορίζει την περιοχή των ερευνών από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 6 Μαρτίου του επόμενου έτους και καλύπτει τη διαδρομή έως την κυπριακή ΑΟΖ. Η Κύπρος εξέδωσε ξεχωριστή NAVTEX για τις έρευνες στη δική της ΑΟΖ, με ισχύ από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 19 Μαρτίου. Οι εργασίες του πλοίου αναμένεται να διαρκέσουν έξι μήνες και αφορούν την περιοχή από την Κάρπαθο έως την Κύπρο.
Η αντι-NAVTEX και η θέση της Αθήνας
Η τουρκική πλευρά απάντησε με αντι-NAVTEX και ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, επαναφέροντας τις αξιώσεις που είχε καταθέσει στον ΟΗΕ το 2020. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι εργασίες χρειάζονται και τη συναίνεσή της, ενώ η Αθήνα απορρίπτει αυτή τη θέση. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια για την αδειοδότηση του έργου και ότι οι ενέργειές της βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε την τουρκική αντίδραση αναμενόμενη, ενώ ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος δήλωσε ότι η κοινοπραξία όφειλε να ζητήσει άδεια από την Ελλάδα και ότι, αν χρειαστεί, η κατάσταση θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν φέρεται να περιέγραψε τις εξελίξεις ως «φυσιολογικές», ενώ η επίσημη ανακοίνωση της Άγκυρας επέμεινε στην ανάγκη τουρκικής συναίνεσης.
Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η κοινοποίηση πληροφοριών από τη γαλλική εταιρεία σε γειτονικές χώρες δεν ισοδυναμεί με αίτημα άδειας ή συναίνεσης. Η Αθήνα επισημαίνει επίσης ότι η μονομερής κατάθεση συντεταγμένων από την Τουρκία στον ΟΗΕ το 2020 δεν συνιστά διεθνή αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων.
Το επόμενο πεδίο ερευνών και οι αντιδράσεις
Οι έρευνες στα τμήματα βόρεια της Κρήτης, όπου περιλαμβάνονται και διεθνή ύδατα, έχουν ολοκληρωθεί. Το βάρος μεταφέρεται τώρα στην περιοχή ανατολικά της Κάσου και έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ. Η επιστροφή του ερευνητικού πλοίου ανατολικά της Κάσου θεωρείται κρίσιμη, καθώς εκεί οι εργασίες είχαν διακοπεί το καλοκαίρι του 2024, μετά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης τάσσονται, με διαφορετικές προσεγγίσεις, ως προς την προώθηση του έργου και τη διαχείριση των τουρκικών αντιδράσεων. Το ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει την ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία της διασύνδεσης και ζητά εθνική συνεννόηση. Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά σαφή στρατηγική, διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας και ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές, ενώ το ΚΚΕ αντιτίθεται στη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, παρότι απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις. Η Ελληνική Λύση κατηγορεί την κυβέρνηση για διστακτικότητα και ζητά να προχωρήσει το έργο χωρίς υποχωρήσεις.
