Μεγάλη Διαφορετικότητα στα Ποσοστά Αποταμίευσης των Νοικοκυριών στην Ευρώπη
Τα ποσοστά αποταμίευσης των νοικοκυριών στην Ευρώπη παρουσιάζουν έντονες αποκλίσεις, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει ως η μοναδική χώρα όπου οι πολίτες ξοδεύουν περισσότερα από τα εισοδήματά τους. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι κύριοι λόγοι για αποταμίευση στην ΕΕ είναι η προληπτική ασφάλεια και η προετοιμασία για τη συνταξιοδότηση.
Κίνητρα Αποταμίευσης στην ΕΕ
Οι Ευρωπαίοι αποταμιεύουν για ποικιλία λόγων, βοηθώντας τους να δημιουργήσουν περιουσία και να είναι έτοιμοι για απρόβλεπτες καταστάσεις. Μια πρόσφατη μελέτη αποκαλύπτει ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων αποταμιεύουν κυρίως για λόγους προληπτικής ασφάλισης, ενώ περίπου το 50% το κάνει για τη συνταξιοδότηση.
Ποσοστά Αποταμίευσης κατά Χώρα
Η καθαρή αποταμίευση αντιπροσωπεύει το μέρος του εισοδήματος που δεν δαπανάται για κατανάλωση. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, τα ποσοστά καθαρών αποταμιεύσεων στην Ευρώπη ποικίλλουν σημαντικά:
- Ελλάδα: -9,3%
- Σουηδία: 14,7%
- Ουγγαρία: 14,7%
- Τσεχία: 13,7%
- Γαλλία: 12,8%
- Γερμανία: 10,3%
- Ολλανδία: 10,2%
- Ισπανία: 9,2%
- Ιρλανδία: 9%
- Ηνωμένο Βασίλειο: 4,7%
- Ιταλία: 3,2%
- Λετονία: 0%
Η Ελλάδα σε Δυσμενή Θέση
Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που παρουσιάζει αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης, υποδεικνύοντας ότι οι πολίτες της ξοδεύουν περισσότερα από τα καθαρά τους εισοδήματα. Αυτό συμβαίνει είτε μέσω κατανάλωσης των αποταμιεύσεών τους είτε μέσω δανεισμού.
Αντίθετα, χώρες όπως η Τσεχία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία καταγράφουν ποσοστά αποταμίευσης άνω του 10%, ενισχύοντας τη θέση τους στην ευρωπαϊκή σκηνή.
Οι Χαμηλότερες Αποταμιεύσεις στην ΕΕ
Παρά την υψηλή αποταμίευση σε πολλές χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία παρουσιάζουν χαμηλά ποσοστά, με τη Λετονία να κατατάσσεται στο 0%. Επίσης, χώρες όπως η Σλοβακία και η Εσθονία βρίσκονται κάτω από το 4% στα ποσοστά αποταμίευσης.
Προκλήσεις στη Μέτρηση των Ποσοστών Αποταμίευσης
Η ακριβής υπολογιστική διαδικασία των ποσοστών αποταμίευσης είναι περίπλοκη, καθώς οι διαφορές στις χώρες ενδέχεται να οφείλονται σε ανακριβείς φορολογικές δηλώσεις και προβλήματα στη μέτρηση της κατανάλωσης.
Ο καθηγητής Μιχαήλ Χαλιάσος αναφέρει ότι η Ελλάδα κατέγραφε τα υψηλότερα ποσοστά κατανάλωσης σε σχέση με το εισόδημα κατά την κρίση του χρέους το 2015, με τις αρνητικές τάσεις να συνεχίζονται και στην πανδημία του Covid-19.
Αιτίες Αποταμίευσης στην Ευρώπη
Οι έρευνες από τους οικονομολόγους Charles Yuji Horioka και Luigi Ventura δείχνουν ότι τα κοινωνικά συστήματα ασφάλισης επηρεάζουν τη σημασία των ατομικών κινήτρων για αποταμίευση. Σε χώρες με γενναιόδωρες δημόσιες συντάξεις, οι πολίτες τείνουν να αποταμιεύουν λιγότερα.
Η ανάγκη για αποταμίευση ενισχύεται από την αίσθηση ότι τα υπάρχοντα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν είναι επαρκή.
