Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο ενός κρίσιμου δημόσιου διαλόγου σχετικά με το δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο εξετάστηκε κατά τη διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου «Greece at Demographic Crossroads», που διεξήχθη από τις 6 έως τις 8 Μαΐου στην Ιθάκη. Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρωνας Κοτζαμάνης, προειδοποίησε για την επερχόμενη «δημογραφική κατάρρευση» αν δεν υπάρξει άμεση δράση.
Ανησυχητικά Δεδομένα για το Μέλλον
Κατά την παρουσίαση των στοιχείων του Ινστιτούτου, ο κ. Κοτζαμάνης επισήμανε ότι μέχρι το 2060 η Ελλάδα θα έχει 60.000 περισσότερους θανάτους σε σύγκριση με τις γεννήσεις, οδηγώντας σε μείωση του πληθυσμού κατά 1,7 εκατομμύρια. Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό είναι η πρόβλεψη μείωσης του αναπαραγωγικού πληθυσμού κατά 35%, γεγονός που καθιστά αδύνατο το «κλείσιμο» του ισοζυγίου θανάτων και γεννήσεων.
Δημογραφικό: Πέρα από τους Αριθμούς
Οι ομιλίες και οι συζητήσεις του συνεδρίου ανέδειξαν ότι το δημογραφικό ζήτημα είναι πολυδιάστατο και αγγίζει ζητήματα προοπτικής, κοινωνικής συνοχής και βιωσιμότητας. Ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Σταύρος Αυγουστίδης, τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να το αντιμετωπίζει μόνο ως κοινωνικό ζήτημα, αλλά ως θεμελιώδες θέμα προοπτικής.
Προβλήματα των Μικρών Κοινοτήτων
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στις ποικίλες ανάγκες κάθε περιοχής. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι οι πολιτικές αντιμετώπισης πρέπει να διαφοροποιούνται για τις αστικές περιοχές, την περιφέρεια και τα μικρά νησιά. Ο δήμαρχος Ιθάκης, Διονύσης Στανίτσας, επισήμανε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές κοινότητες, ενώ ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών, Λευτέρης Κεχαγιόγλου, χαρακτήρισε το δημογραφικό ζήτημα «θέμα εθνικής και ευρωπαϊκής επιβίωσης».
Ενίσχυση Δημόσιας Υγείας και Επιστροφής Νέων Επιστημόνων
Στις εργασίες του συνεδρίου αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη για ενίσχυση της δημόσιας υγείας και της επιστροφής νέων επιστημόνων που είχαν μεταναστεύσει κατά την οικονομική κρίση. Ειδικότερα, προτάθηκαν πολιτικές όπως:
- Οικονομικά κίνητρα για την επιστροφή μόνιμων κατοίκων.
- Ενίσχυση της στέγασης για επαγγελματίες υγείας και εκπαιδευτικούς.
- Βελτίωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
- Προγράμματα ενημέρωσης για τη γονιμότητα.
- Αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος για βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.
Συμπεράσματα από το Συνέδριο
Το μήνυμα που προέκυψε από το συνέδριο ήταν σαφές: το δημογραφικό δεν είναι απλά μια στατιστική πρόκληση, αλλά ένα κρίσιμο ζήτημα για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης. Απαιτεί άμεσες, συντονισμένες και μακροπρόθεσμες πολιτικές παρεμβάσεις για την επίλυσή του.
Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νησιών, τον Δήμο Ιθάκης, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών, την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής και τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, προσελκύοντας υπουργούς, ευρωβουλευτές, πρέσβεις, πανεπιστημιακούς και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης.
