Ελλάδα και Βουλγαρία ανταλλάσσουν ιστορικά κειμήλια
Συμφωνία πολιτιστικής ανταλλαγής υπέγραψαν η Ελλάδα και η Βουλγαρία στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του προέδρου της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ. Βάσει της συμφωνίας, επιστρέφουν στην Ελλάδα 48 ιστορικά κειμήλια που είχαν απομακρυνθεί το 1917 από μονές και εκκλησιαστικούς φορείς των Σερρών, ενώ η ελληνική πλευρά παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και οστά από τέσσερις σαρκοφάγους.
Τα ελληνικά κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εικόνες, σταυροί, άμφια, λειψανοθήκη και ο επισκοπικός θρόνος. Αρχικά θα φιλοξενηθούν στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα μεταφερθούν στις ιστορικές τους εστίες.
Από την πλευρά της, η Ελλάδα παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ, καθώς και οστά που είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου. Ο Ρούμεν Ράντεφ ευχαρίστησε την ελληνική πολιτική ηγεσία και αναφέρθηκε στη συμβολή του καθηγητή, σημειώνοντας ότι οι προσπάθειες της Βουλγαρίας για την επιστροφή των λειψάνων είχαν ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία του 1960.
Μήνυμα για την πολιτιστική κληρονομιά και τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη συμφωνία αποτέλεσμα μιας διαπραγμάτευσης που ξεκίνησε περίπου μισό αιώνα πριν, με τις πρώτες συζητήσεις να τοποθετούνται στη δεκαετία του 1970, επί Κωνσταντίνου Καραμανλή και Τόντορ Ζίβκοφ. Όπως ανέφερε, η συμφωνία ανοίγει έναν νέο δίαυλο διμερούς συνεργασίας, με προοπτική την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων στις δύο χώρες.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα ιστορικά κειμήλια δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πολεμικά λάφυρα και συνέδεσε την αρχή της ακεραιότητας των μνημείων με την ελληνική διεκδίκηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Τόνισε ότι τα Γλυπτά πρέπει να εκτίθενται μαζί, σε άμεση σχέση με τον βράχο για τον οποίο δημιουργήθηκαν, και επανέλαβε πως η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί ρυθμίσεις που θα αναγνώριζαν ξένη κυριαρχία ή θα προέβλεπαν την επιστροφή τους ως δάνειο.
Οι δύο ηγέτες ανέδειξαν, παράλληλα, τη συμβολική σημασία της συμφωνίας για τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις. Ο Ράντεφ σημείωσε ότι ο Σαμουήλ, ο οποίος στο παρελθόν αποτελούσε σημείο αντιπαράθεσης, μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως στοιχείο σύνδεσης των δύο λαών. Ελλάδα και Βουλγαρία, κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιδιώκουν περαιτέρω συνεργασία σε τομείς όπως ο πολιτισμός, η ενέργεια, ο τουρισμός, το εμπόριο, το περιβάλλον και η διαχείριση των υδάτων.
