Ενδοοικογενειακή βία: Τα σημάδια ελέγχου και ο αυξημένος κίνδυνος μετά τον χωρισμό
Η υπερβολική ζήλια, ο έλεγχος του τηλεφώνου, η απομόνωση από φίλους και συγγενείς και η παραβίαση προσωπικών ορίων μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις κακοποιητικής σχέσης, ακόμη και πριν εμφανιστεί σωματική βία. Η ψυχολόγος Κατερίνα Ασλάνογλου, από το Κέντρο Διοτίμα, επισημαίνει ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι αν οι συμπεριφορές επαναλαμβάνονται και συνθέτουν ένα μοτίβο επιβολής και ελέγχου.
Στις ενδείξεις που χρειάζονται προσοχή περιλαμβάνονται η απαίτηση για συνεχή ενημέρωση σχετικά με το πού βρίσκεται η γυναίκα και με ποιον, ο περιορισμός των επαφών της, η απαίτηση για κωδικούς πρόσβασης και η παρακολούθηση επικοινωνιών. Συστηματική υποτίμηση, προσβολές που παρουσιάζονται ως «αστείο», απειλές, εκφοβισμός, καταστροφή αντικειμένων και οικονομικός έλεγχος αποτελούν επίσης ανησυχητικές συμπεριφορές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά ένας σύντροφος όταν η γυναίκα διαφωνεί, λέει «όχι» ή θέτει ένα όριο. Μια υγιής σχέση μπορεί να αποδέχεται τη διαφωνία και την αυτονομία, χωρίς να απαιτείται ο φόβος για τη διατήρησή της. Δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν όλα τα σημάδια, ενώ ένα μεμονωμένο περιστατικό δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι θα ακολουθήσει σωματική βία. Η επανάληψη και η κλιμάκωση είναι τα στοιχεία που απαιτούν αυξημένη προσοχή.
Ο χωρισμός και οι διαθέσιμες γραμμές υποστήριξης
Υψηλότερο κίνδυνο συνδέει η ψυχολόγος με προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας, απειλές θανάτου ή τραυματισμού, πρόσβαση σε όπλο, καταδίωξη και επίμονη παρακολούθηση, καθώς και παραβίαση περιοριστικών μέτρων. Η περίοδος κατά την οποία μια γυναίκα επιχειρεί να αποχωρήσει ή έχει μόλις χωρίσει μπορεί να είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, όταν έχει προηγηθεί έλεγχος, εκφοβισμός ή βία.
Οι επίμονες κλήσεις, οι απειλές και οι πιεστικές προσπάθειες επανασύνδεσης μπορεί να συνεχίζουν την ίδια ελεγκτική συμπεριφορά. Η ευθύνη για τη βία ανήκει αποκλειστικά στον δράστη και δεν προκαλείται από τον χωρισμό. Για τον λόγο αυτό, η αποχώρηση δεν είναι πάντα ασφαλές να γίνεται χωρίς σχεδιασμό. Όπου είναι δυνατόν, χρειάζεται η συνδρομή εξειδικευμένων υπηρεσιών, με συνεκτίμηση της ύπαρξης παιδιών, του υποστηρικτικού δικτύου και των πιθανών κινδύνων.
Από τον Ιανουάριο έως και τον Αύγουστο του 2026 καταγγέλθηκαν στις αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες 14.519 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και πραγματοποιήθηκαν 8.920 συλλήψεις. Ως δράστες αδικημάτων του σχετικού νόμου καταγράφηκαν 14.978 πρόσωπα, εκ των οποίων 11.950 άνδρες και 3.028 γυναίκες. Τα στοιχεία αφορούν μόνο περιστατικά που έφτασαν στις Αρχές και δεν αποτυπώνουν το σύνολο της βίας.
Σε άμεσο κίνδυνο, οι πολίτες μπορούν να καλέσουν το 100. Όσοι δεν μπορούν να μιλήσουν έχουν τη δυνατότητα να στείλουν SMS στον ίδιο αριθμό, αναφέροντας την ακριβή διεύθυνση, το ονοματεπώνυμο και το είδος της επείγουσας ανάγκης. Η γραμμή SOS 15900 παρέχει δωρεάν υποστήριξη σε γυναίκες που βιώνουν βία όλο το εικοσιτετράωρο. Η παραμονή σε μια κακοποιητική σχέση δεν αποτελεί συναίνεση στη βία.
