Μείωση των μαθητών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ – Η εικόνα στην Ελλάδα
Μείωση κατά 0,2% καταγράφηκε το 2024 στον αριθμό των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Συνολικά, 23,2 εκατομμύρια παιδιά φοιτούσαν στο δημοτικό, αριθμός μειωμένος κατά 35.153 μαθητές σε σχέση με το 2023. Η εξέλιξη αφορά και την Ελλάδα, η οποία εμφανίζει τη χαμηλότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών είναι σημαντικές και συνδέονται με το μέγεθος του πληθυσμού, τη δημογραφική σύνθεση, αλλά και τις διαφορετικές ηλικίες έναρξης της πρωτοβάθμιας και της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Τον μεγαλύτερο αριθμό μαθητών δημοτικού κατέγραψε η Γαλλία, με 4,1 εκατομμύρια, ενώ ακολούθησαν η Γερμανία με 3,3 εκατομμύρια, η Ισπανία με 2,8 εκατομμύρια και η Ιταλία με 2,6 εκατομμύρια. Στον αντίποδα, οι λιγότεροι μαθητές καταγράφηκαν στη Μάλτα (27.537), στο Λουξεμβούργο (43.020) και στην Κύπρο (60.596).
Σε σύγκριση με το 2014, ο αριθμός των μαθητών αυξήθηκε σε 15 χώρες της ΕΕ και μειώθηκε σε 11. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στο Λουξεμβούργο, κατά 21,4%, και στη Σλοβενία, κατά 18,2%. Αντίθετα, οι εντονότερες μειώσεις καταγράφηκαν στην Πολωνία (-25,7%), την Κροατία (-10,3%) και την Πορτογαλία (-10,0%).
Η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό
Το 2024 αντιστοιχούσαν στην Ελλάδα 7,4 μαθητές ανά εκπαιδευτικό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, η χαμηλότερη αναλογία στην ΕΕ. Κάτω από τους 10 μαθητές ανά εκπαιδευτικό βρέθηκε μόνο το Λουξεμβούργο, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 13,3. Την υψηλότερη αναλογία κατέγραψε η Ρουμανία, με 18,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό. Ακολούθησαν η Γαλλία και η Τσεχία με 17,9, η Ολλανδία με 16,3 και η Γερμανία με 15,2.
Σε επίπεδο δεκαετίας, ο μέσος ευρωπαϊκός δείκτης μειώθηκε από 14,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό το 2014 σε 13,3 το 2024. Η ίδια τάση εμφανίστηκε σε 23 χώρες. Τη μεγαλύτερη βελτίωση παρουσίασαν η Βουλγαρία, όπου η αναλογία υποχώρησε από 17,8 σε 10,4, και η Σλοβενία, από 15,9 σε 10,8. Στην Αυστρία παρέμεινε αμετάβλητη στους 12,0 μαθητές, ενώ στη Λιθουανία αυξήθηκε από 10,2 σε 13,7.
Η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό αποτυπώνει τους διαθέσιμους εκπαιδευτικούς πόρους, αλλά δεν αποτελεί μέτρο της ποιότητας της εκπαίδευσης ούτε αντιστοιχεί κατ’ ανάγκη στο μέσο μέγεθος της σχολικής τάξης. Η γεωγραφική διασπορά, το δημογραφικό και οι διαφορές στο μέγεθος των σχολικών μονάδων, από μικρά σχολεία σε αραιοκατοικημένες περιοχές έως πολυπληθή σχολεία στα αστικά κέντρα, μπορούν να επηρεάζουν τον εθνικό μέσο όρο.
Γυναίκες και μεγαλύτεροι σε ηλικία εκπαιδευτικοί
Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση της ΕΕ οι γυναίκες εκπαιδευτικοί αντιπροσώπευαν το 85,6% το 2024, έναντι 14,4% των ανδρών. Συνολικά καταγράφηκαν 1,6 εκατομμύρια δασκάλες και 273.000 δάσκαλοι. Το χαμηλότερο ποσοστό ανδρών εκπαιδευτικών σημειώθηκε στη Λιθουανία (3,9%) και το υψηλότερο στη Δανία (32,8%).
Παράλληλα, το 38,1% των εκπαιδευτικών ήταν ηλικίας 50 ετών και άνω, το 42,1% ήταν 35-49 ετών και το 19,7% κάτω των 35 ετών. Τα υψηλότερα ποσοστά μεγαλύτερων σε ηλικία εκπαιδευτικών καταγράφηκαν στην Ιταλία (58,2%) και τη Λιθουανία (57,3%). Σε ό,τι αφορά το είδος των σχολείων, το 83,6% των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ φοιτούσε σε δημόσια ιδρύματα. Η Ολλανδία και το Βέλγιο ήταν οι μόνες χώρες όπου η πλειονότητα των μαθητών φοιτούσε σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα.
