Μία τελευταία ευκαιρία στους δικαιούχους των έξι ενεργών προγραμμάτων «Εξοικονομώ» ανακοίνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δίνοντας προθεσμία έως τις 17 Ιουλίου για την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων. Ο ΥΠΕΝ ξεκαθάρισε πως δεν θα υπάρξει νέα παράταση, με στόχο την ολοκλήρωση όσο το δυνατόν περισσότερων από τα περίπου 70.000 εκκρεμή έργα, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος απώλειας επιδοτήσεων ή επιστροφής προκαταβολών.
Εκκρεμότητες και Προθεσμίες
Το ΥΠΕΝ προχώρησε σε αυτή την απόφαση εν μέσω αυξανόμενων πιέσεων από την αγορά, καθώς μηχανικοί και τεχνικές εταιρίες προειδοποιούσαν για τις χιλιάδες ανολοκλήρωτα έργα, κυρίως λόγω πολεοδομικών και γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων.
Στοιχεία Υλοποίησης
Από τις 139.649 εγκριθείσες υπαγωγές, έχουν ολοκληρωθεί 69.665 έργα, ενώ 69.984 παραμένουν ημιτελή. Το μεγαλύτερο ποσοστό εκκρεμοτήτων εντοπίζεται στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», το οποίο βρίσκεται σε αρχικά στάδια εφαρμογής.
- «Εξοικονομώ 2025»: 37.829 εκκρεμείς υπαγωγές
- «Εξοικονομώ 2023»: 14.938 εκκρεμή έργα
- «Εξοικονομώ 2021»: 12.864 εκκρεμότητες
- «Εξοικονομώ Νέων»: 4.353 ημιτελή έργα
Ο κίνδυνος απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων
Η ολοκλήρωση των έργων σχετίζεται άμεσα με την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, καθώς οι δαπάνες πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί εντός αυστηρών χρονικών πλαισίων. Αν και ο αριθμός των εκκρεμοτήτων είναι μεγάλος, κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι η απορρόφηση των πόρων είναι καλύτερη από ό,τι φαίνεται.
Προκαταβολές και Κίνδυνοι
Από το 2021, οι δικαιούχοι λαμβάνουν προκαταβολές έως 70% της επιδότησης πριν από την ολοκλήρωση των έργων. Παρά την κινητοποίηση σημαντικού ποσού, οι κίνδυνοι παραμένουν, ιδίως για το «Εξοικονομώ 2025», όπου υπάρχει κίνδυνος μη ολοκλήρωσης εντός των προθεσμιών.
Διαφορετικές Κατηγορίες Δικαιούχων
Υπάρχουν περιπτώσεις πολιτών που εγκατέλειψαν τις επενδύσεις τους, ενώ άλλοι δικαιούχοι, που έχουν προχωρήσει τις διαδικασίες αλλά αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες, ενδέχεται να τύχουν διαφορετικής μεταχείρισης.
Προβλήματα και Καθυστερήσεις
Πολλοί δικαιούχοι του «Εξοικονομώ 2025» δεν κατάφεραν να ξεκινήσουν τις παρεμβάσεις εγκαίρως, λόγω καθυστερήσεων στην αξιολόγηση. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και πολίτες με αναπηρία ή κάτοικοι εξωτερικού, που υπήρξαν θύματα γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Ο Κανόνας των 15 Μηνών
Ο κανόνας ολοκλήρωσης των 15 μηνών αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στις μελλοντικές αποφάσεις. Οι δικαιούχοι που έχουν υπερβεί το χρονικό αυτό όριο πιθανόν να αντιμετωπίσουν διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με εκείνους που εντάχθηκαν αργότερα.
Κρίσιμη Περίοδος για τις Επιχειρήσεις
Ανάλογη κινητικότητα παρατηρείται και στα προγράμματα που αφορούν τις επιχειρήσεις. Στο «Εξοικονομώ – Επιχειρώ», ο προϋπολογισμός μειώθηκε από 350 εκατ. ευρώ σε 148 εκατ. ευρώ, με πολλές επενδύσεις να παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Προγράμματα με Καλύτερη Εικόνα
Αντίθετα, στο πρόγραμμα «Αλλάζω Συσκευή στις Επιχειρήσεις», οι ολοκληρώσεις προχωρούν ταχύτερα λόγω μικρότερης πολυπλοκότητας και χαμηλότερου προϋπολογισμού.
Η Τελική Προθεσμία
Η προθεσμία της 17ης Ιουλίου είναι καθοριστική για την ολοκλήρωση των έργων και την αποδοχή των επιδοτήσεων. Το ΥΠΕΝ καλείται να διαχειριστεί μία περίπλοκη κατάσταση και οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα κρίνουν την τύχη χιλιάδων επενδύσεων και το μέλλον των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.
