Η απίθανη ιστορία της ανεύρεσης στη Φλώρινα του τάφου του τσάρου Σαμουήλ – Τα λείψανα επιστρέφονται 20 χρόνια μετά στη Βουλγαρία
Μια ιστορία που ξεκίνησε από τις ανασκαφές στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Φλώρινα και παρέμεινε για χρόνια μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας ολοκληρώνεται με την επιστροφή στη Βουλγαρία των λειψάνων που έχουν τακτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ. Η παράδοση εντάσσεται σε συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας για την «αμοιβαία κατάθεση» ιστορικών κειμηλίων.
Η αρχή της υπόθεσης τοποθετείται στο καλοκαίρι του 2006, σε μια συνάντηση στη Βουρβουρού Χαλκιδικής. Εκεί συμμετείχαν ο ομότιμος καθηγητής Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ Νικόλαος Μουτσόπουλος, ο τότε βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας στη Β’ Θεσσαλονίκης Δημήτρης Γαλαμάτης και ο τότε πρόεδρος της Διοικούσας της ΝΔ Θεσσαλονίκης Βάκης Φραντζής.
Ο ουσιαστικός λόγος της συνάντησης ήταν η αποκάλυψη του καθηγητή Νικολάου Μουτσόπουλου ότι, κατά τις ανασκαφές του στον Άγιο Αχίλλειο της Φλώρινας, είχε εντοπίσει τον τάφο του Σαμουήλ, του Βούλγαρου αυτοκράτορα που κυβέρνησε από το 997 έως το 1014 μ.Χ. Τα λείψανα, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, δεν είχαν δημοσιοποιηθεί τότε ούτε έγινε γνωστό πού φυλάσσονταν.
Η πληροφορία έφτασε στην ελληνική κυβέρνηση μέσω του τότε υφυπουργού Εξωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη και στη συνέχεια στην τότε υπουργό Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη. Τα λείψανα είχαν βρεθεί το 1965 από τον Νικόλαο Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, μαζί με ανθρωπολογικό υλικό από συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους.
Η συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας
Η υπόθεση συνδέθηκε, ύστερα από δύο δεκαετίες, με το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν στην Αθήνα οι υπουργοί Πολιτισμού της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, Λίνα Μενδώνη και Evtim Miloshev. Η συμφωνία αφορά την «αμοιβαία κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες.
Η συμφωνία επικυρώθηκε σε τελετή στο Βυζαντινό Μουσείο Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας, Κυριάκου Μητσοτάκη και Rumen Radev.
Η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που φυλάσσονται τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις σαρκοφάγους της Βασιλικής. Η μεταφορά, σύμφωνα με βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης, θα γίνει με στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος.
Μετά την άφιξή τους στη Σόφια, τα λείψανα αναμένεται να τοποθετηθούν σε ειδική σαρκοφάγο στη Βασιλική της Αγίας Σοφίας, τον παλαιότερο ναό της βουλγαρικής πρωτεύουσας. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός έχει καλέσει τους πολίτες να παραστούν στην υποδοχή και να αποτίσουν φόρο τιμής στον ηγεμόνα.
Τα 48 κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα
Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 κειμήλια από τη Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, τη Μονή του Τιμίου Προδρόμου και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Ανάμεσά τους βρίσκεται Ευαγγέλιο 1.000 ετών, καθώς και εκκλησιαστικά σκεύη, λειψανοθήκες και καλύμματα Ευαγγελίων.
Τα κειμήλια είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε εκτίθενταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας. Θα παραμείνουν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα παραδοθούν στις μονές και στη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ανάλογα με την προέλευσή τους.
Πηγή: Αρχικό ρεπορτάζ
