Γιορτή σήμερα, Δευτέρα 19/1 – ποιοι γιορτάζουν σήμερα σύμφωνα με το εορτολόγιο Ιανουαρίου. Σήμερα, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Μάρκου Ευγενικού, της Αγίας Ευφρασίας, καθώς και του Οσίου Μακαρίου του Αιγυπτίου.
Ως εκ τούτου, τη Δευτέρα, 19 Ιανουαρίου γιορτάζουν τα εξής ονόματα:
- Ευφρασία, Ευφρασίτσα
- Μακάριος, Μακάρης, Μακαράς, Μακαρία, Μακάρω, Μακαρίτσα, Μακαρούλα *
* Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.
Γιορτή 19/1 – Άγιος Μάρκος Ευγενικός
Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1392 και πέθανε στην ίδια πόλη στις 23 Ιουνίου 1444. Υπήρξε Μητροπολίτης Εφέσου και μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές και θεολογικές προσωπικότητες της εποχής του. Θεωρείται ο κύριος παράγοντας της αποτυχίας της Ενωσης της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με τους Ρωμαιοκαθολικούς στη Σύνοδο της Φλωρεντίας. Ήταν ο μόνος που αρνήθηκε να υπογράψει τον Ενωτικό Όρο.
Πιο αναλυτικά, ο Μάρκος έλαβε θεολογική και φιλοσοφική παιδεία κοντά σε σοφούς της εποχής. Δάσκαλοί του υπήρξαν ο Γεώργιος Πλήθων, ο Ιωάννης Χορτασμένος και ο Γεώργιος Χρυσοκόκκης. Η σχετικά ευκατάστατη οικογένειά του, του επέτρεψε να σπουδάσει. Ο πατέρας του, Γεώργιος, κατείχε το υψηλό αξίωμα του Πρωτέκδικου του θρόνου. Η προσωνυμία «Ευγενικός» κληρονομήθηκε από τον πατέρα του, όπως και η κατεύθυνση προς την εκκλησιαστική ζωή.
Το 1418 ασπάστηκε τον μοναχικό βίο και μόνασε στη μονή του Αγίου Γεωργίου Μαγγάνων. Εκεί αφιερώθηκε στη μελέτη και στη συγγραφή. Το 1437 εκλέχθηκε Επίσκοπος Εφέσου, μετά την εκδήλωση σχετικού ενδιαφέροντος και από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Παλαιολόγο. Κύριος στόχος ήταν να λάβει μέρος στη Σύνοδο Φεράρας – Φλωρεντίας.
Λόγω των θεολογικών του γνώσεων, αρχικά ως ιερομόναχος ορίστηκε εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Τελικά, ως Μητροπολίτης Εφέσου, εκπροσώπησε το Πατριαρχείο Αντιοχείας στην αποστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην ενωτική Σύνοδο Φεράρας – Φλωρεντίας (1438-1439). Κύριο επιχείρημά του κατά της Ένωσης ήταν η προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως του Filioque, την οποία θεωρούσε αιρετική. Για τον λόγο αυτό αρνήθηκε να υπογράψει τον Ενωτικό Όρο. Το κοινό αίσθημα στην Κωνσταντινούπολη ήταν μαζί του. Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου «είδε το πλήθος δοξάζον αυτόν ως μη υπογράψαντα, και προσεκύνουν αυτόν οι όχλοι καθάπερ Μωυσεί και Ααρόν και εφήμουν αυτόν και Άγιον εκλάλουν».
Η άρνησή του να υπογράψει ανέδειξε τον Μάρκο τον Ευγενικό ως τον κατ’ εξοχήν εκπρόσωπο της ανθενωτικής τάσης μέσα στο πλαίσιο της Ορθοδοξίας. Ταυτόχρονα, έγινε στόχος της πολεμικής του αυτοκράτορα και της παράταξης των Ενωτικών. Υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία του κινήματος των ανθενωτικών. Για τον λόγο αυτό εκδιώχτηκε από την αυτοκρατορική αυλή, που επεδίωκε μια συμβιβαστική λύση για την αντιμετώπιση του οθωμανικού κινδύνου. Αρνήθηκε την προσφορά του αυτοκράτορα να ανέλθει στον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Επίσης, δεν δέχθηκε να συλλειτουργήσει με τον ενωτικό Πατριάρχη Μητροφάνη Β’.
Πέθανε στις 23 Ιουνίου 1444 σε ηλικία 52 ετών, ύστερα από επίπονη μάχη για βδομάδες με ασθένεια των εντέρων. Στο κρεβάτι, λίγο πριν πεθάνει, όρκισε τον Γεώργιο Γεννάδιο να συνεχίσει τον ανθενωτικό αγώνα. Ο Γεννάδιος ήταν πρώην μαθητής του που είχε υποστηρίξει την Ένωση στη Φλωρεντία, αλλά μετά άλλαξε γνώμη και στρατόπεδο. Μάλιστα, σύμφωνα με τον αδελφό του, Ιωάννη Ευγενικό, οι τελευταίες του λέξεις ήταν: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Ζώντος Θεού, στας χείρας σου παραθήσομαι το πνεύμα μου». Ετάφη στη μονή Μαγγάνων.
Μετά τον θάνατο του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και την πτώση της Κωνσταντινούπολης, ανέβηκε στον πατριαρχικό θρόνο ο ανθενωτικός Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος. Ο Γεννάδιος, ως πρώτος Οικουμενικός Πατριάρχης μετά την Άλωση, με συνοδική πράξη όρισε το 1456 ως ημέρα εορτασμού της μνήμης του Μάρκου τη 19η Ιανουαρίου. Συντάχθηκε και ειδική ακολουθία. Η απόφαση αυτή επιβεβαιώθηκε με νεότερη συνοδική πράξη επί Πατριαρχείας Σεραφείμ Α’ τον Φεβρουάριο του 1734. Έκτοτε τιμάται ως άγιος από την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Επίσης:
- Ανατολή Ηλίου: 07:38
- Δύση Ηλίου: 17:33
- Διάρκεια ημέρας: 9 ώρες 55 λεπτά
- Σελήνη 0,5 ημέρας
