Νέο πλαίσιο για την παρουσία των κληρικών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος έθεσε στο επίκεντρο την αυξανόμενη παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο, με αφορμή και βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φέρεται να δείχνει τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης να τραγουδά μαζί με άλλους κληρικούς. Η Εκκλησία αναγνωρίζει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής ζωής, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη υπεύθυνης και διακριτικής χρήσης τους.
Σύμφωνα με την εισήγηση που παρουσιάστηκε στην Ιερά Σύνοδο, το διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο επικοινωνίας των κληρικών με την κοινωνία και ιδιαίτερα με τους νέους. Ωστόσο, η άκριτη αποδοχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως και μια φοβική στάση που θα οδηγούσε σε γενική απαγόρευση, δεν θεωρούνται ενδεδειγμένες επιλογές. Το ζητούμενο είναι η επαγρύπνηση και κυρίως η διάκριση.
Οι βασικές κατευθύνσεις
Η Ιερά Σύνοδος διατύπωσε δέκα αρχές για την ψηφιακή παρουσία των κληρικών. Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται ότι ο κληρικός διατηρεί την ιδιότητά του και στο διαδίκτυο και ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις του δεν αποτελούν ανεξάρτητη εκκλησιαστική αυθεντία, αλλά πρέπει να συνδέονται με τον Επίσκοπο, την τοπική Εκκλησία ή την Ιερά Σύνοδο.
- Δεν απαιτείται δημόσια τοποθέτηση για κάθε ζήτημα ή γεγονός.
- Οι πληροφορίες πρέπει να ελέγχονται πριν αναπαραχθούν, ειδικά όταν αφορούν πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά θέματα.
- Οι αντιπαραθέσεις δεν δικαιολογούν ύβρεις, χλευασμό, διαπόμπευση ή προσωπικές επιθέσεις.
- Οι εμπιστευτικές ποιμαντικές σχέσεις δεν πρέπει να μετατρέπονται σε περιεχόμενο δημοσιότητας.
- Απαιτείται προσοχή στις ιδιωτικές ψηφιακές επικοινωνίες.
- Η διαδικτυακή δράση δεν πρέπει να δημιουργεί προσωπικό «brand» κληρικού, αλλά να παραπέμπει στον Χριστό και στην Εκκλησία.
- Η ψηφιακή επικοινωνία θα πρέπει, όπου είναι δυνατό, να οδηγεί στη συμμετοχή στην ενοριακή και λατρευτική ζωή.
- Οι κληρικοί χρειάζονται βασική κατάρτιση για τη λειτουργία των πλατφορμών, τους μηχανισμούς εθισμού και πόλωσης, καθώς και τα ζητήματα που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η Σύνοδος εκτιμά ότι η παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο θα ενισχυθεί στο μέλλον. Για τον καθηγητή Θεολογίας του ΕΚΠΑ Ιωάννη Παναγιωτόπουλο, οι κληρικοί, όπως κάθε δημόσιο πρόσωπο, εκφέρουν λόγο που χρειάζεται να εντάσσεται στη λειτουργία και τη δομή της Εκκλησίας.
Σχολιάζοντας το βίντεο με τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο καθηγητής το χαρακτήρισε ιδιωτική στιγμή ενός προσώπου που κατέχει ταυτόχρονα ειδικό ρόλο και θεσμική θέση. Τόνισε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να βοηθήσουν στην προσέγγιση των νέων, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρείται το μέτρο και ότι η ψηφιακή επαφή δεν υποκαθιστά την πραγματική ανθρώπινη και εκκλησιαστική συνάντηση.
